II OZ 99/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprawo pomocyopłaty sądowekoszty postępowaniaskarżącyzażaleniesytuacja materialnadochodynadzór budowlany

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych, uznając, że skarżący ma wystarczające dochody na pokrycie części kosztów.

Skarżący W. G. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w częściowym zwolnieniu od opłaty sądowej, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową i zaniżonymi dochodami. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że skarżący ma stały dochód i powinien partycypować w kosztach postępowania, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem dla utrzymania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddaliło. Sąd I instancji uznał, że skarżący, mając stały miesięczny dochód i posiadając nieruchomość, jest w stanie zgromadzić środki na uiszczenie części wpisu. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego sytuacja finansowa jest trudna, dochody są niższe niż zadeklarowane, a dodatkowe koszty związane z licznymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi uniemożliwiają mu pokrycie opłat. Zarzucił również Sądowi I instancji bezpodstawne rozdzielenie jego skargi na dwie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że obowiązek wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Zgodnie z przepisami, prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje jedynie osobie, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, natomiast w zakresie częściowym – gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego. NSA uznał, że sytuacja materialna W. G. uzasadnia jedynie częściowe zwolnienie, a prowadzenie innych postępowań nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia. Sąd wskazał również, że dane o dochodach na kwotę 1600 zł miesięcznie pochodziły od samego skarżącego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący powinien partycypować w kosztach postępowania, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że obowiązek wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do całkowitego zwolnienia spoczywa na wnioskodawcy. Stały dochód i prowadzenie innych postępowań nie uzasadniają całkowitego zwolnienia, a jedynie częściowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący ma stały miesięczny dochód, który pozwala mu na partycypację w kosztach postępowania. Obowiązek wykazania sytuacji materialnej uzasadniającej całkowite zwolnienie spoczywa na skarżącym. Dane o dochodach podane przez skarżącego we wniosku mogły być podstawą rozstrzygnięcia sądu I instancji.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Dochody skarżącego są niższe niż zadeklarowane przez niego we wniosku. Konieczność ponoszenia kosztów związanych z licznymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi. Błędne rozdzielenie skargi skarżącego na dwie sprawy przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy. sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności kryteriów przyznawania zwolnienia od kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej skarżącego i jego dochodów, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad przyznawania prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i kosztami sądowymi, bez nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 99/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1273/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-02
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/05 o przyznaniu W. G. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł należnego wpisu sądowego i oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2005 r. Nr 572/05 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1273/05 przyznał skarżącemu W. G. prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł należnego wpisu sądowego. W pozostałem zakresie wniosek oddalił.
Sąd powołując się na treść art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznał iż wnioskodawca mając stały miesięczny dochód jest w stanie zgromadzić środki finansowe na uiszczenie części należnego wpisu w wysokości 200 zł oraz na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych. Skarżący, jak wynika ze złożonego oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i utrzymuje się z dochodów w wysokości 1600 zł brutto miesięcznie. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha oraz drewniany dom i budynki gospodarcze.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. G. wniósł o zwolnienie w całości od kosztów sądowych, podnosząc, że trudna sytuacja finansowa nie pozwala mu na ich poniesienie. Zaprzeczył jakoby dochód jego wynosił 1600 zł i wyjaśnił, że obecnie emerytura z ZUS wynosi 632,17 zł, co razem z dochodami matki –około 600 zł, daje kwotę 1232,17 zł. Komornik zabiera bowiem z jego emerytury 267,83 zł za pobyt w szpitalu spowodowany pobiciem. Oprócz powyższego, skarżący powtórzył informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Napisał również, że prowadzi liczne postępowania sądowe i przed organami administracji publicznej. Ponosi w związku z tym koszty kserokopii, znaczków skarbowych, opłat pocztowych, papieru i przejazdu, co powoduje poważny uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i matki.
Zarzucił Sądowi I instancji bezpodstawne rozdzielenie jego skargi na dwie sprawy, wskazując, iż wiąże się to z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Z analizy wskazanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie będzie, więc zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wypada jednak podkreślić, że wykładnia systemowa art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 711/04, nie publikowane).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie przyjął, że sytuacja materialna, w jakiej znajduje się W. G. uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym. Fakt, że prowadzi on jeszcze inne postępowania sądowe oraz administracyjne i ponosi w związku z tym określone wydatki nie może stanowić podstawy do zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych w zakresie całkowitym. Może natomiast świadczyć o tym, że dochody skarżącego są znacznie wyższe od zadeklarowanych.
Jeśli natomiast chodzi o zarzut W. G., iż Sąd I instancji błędnie określił wysokość jego dochodów na kwotę 1600 zł miesięcznie, to wskazać trzeba, iż dane takie podał sam skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy i tylko na takie informacje mógł powołać się Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek.
Reasumując, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie występuje. Skarżący ma stały miesięczny dochód i prowadząc jakiekolwiek postępowania, czy to sądowe, czy administracyjne winien liczyć się z koniecznością ponoszenia stosownych wydatków.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI