II OZ 99/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych, uznając, że skarżący ma wystarczające dochody na pokrycie części kosztów.
Skarżący W. G. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w częściowym zwolnieniu od opłaty sądowej, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową i zaniżonymi dochodami. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że skarżący ma stały dochód i powinien partycypować w kosztach postępowania, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem dla utrzymania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddaliło. Sąd I instancji uznał, że skarżący, mając stały miesięczny dochód i posiadając nieruchomość, jest w stanie zgromadzić środki na uiszczenie części wpisu. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego sytuacja finansowa jest trudna, dochody są niższe niż zadeklarowane, a dodatkowe koszty związane z licznymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi uniemożliwiają mu pokrycie opłat. Zarzucił również Sądowi I instancji bezpodstawne rozdzielenie jego skargi na dwie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że obowiązek wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Zgodnie z przepisami, prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje jedynie osobie, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, natomiast w zakresie częściowym – gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego. NSA uznał, że sytuacja materialna W. G. uzasadnia jedynie częściowe zwolnienie, a prowadzenie innych postępowań nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia. Sąd wskazał również, że dane o dochodach na kwotę 1600 zł miesięcznie pochodziły od samego skarżącego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący powinien partycypować w kosztach postępowania, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że obowiązek wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do całkowitego zwolnienia spoczywa na wnioskodawcy. Stały dochód i prowadzenie innych postępowań nie uzasadniają całkowitego zwolnienia, a jedynie częściowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący ma stały miesięczny dochód, który pozwala mu na partycypację w kosztach postępowania. Obowiązek wykazania sytuacji materialnej uzasadniającej całkowite zwolnienie spoczywa na skarżącym. Dane o dochodach podane przez skarżącego we wniosku mogły być podstawą rozstrzygnięcia sądu I instancji.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Dochody skarżącego są niższe niż zadeklarowane przez niego we wniosku. Konieczność ponoszenia kosztów związanych z licznymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi. Błędne rozdzielenie skargi skarżącego na dwie sprawy przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy. sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności kryteriów przyznawania zwolnienia od kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej skarżącego i jego dochodów, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad przyznawania prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i kosztami sądowymi, bez nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 99/06 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2006-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 1273/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-02 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/05 o przyznaniu W. G. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł należnego wpisu sądowego i oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2005 r. Nr 572/05 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1273/05 przyznał skarżącemu W. G. prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł należnego wpisu sądowego. W pozostałem zakresie wniosek oddalił. Sąd powołując się na treść art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznał iż wnioskodawca mając stały miesięczny dochód jest w stanie zgromadzić środki finansowe na uiszczenie części należnego wpisu w wysokości 200 zł oraz na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych. Skarżący, jak wynika ze złożonego oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i utrzymuje się z dochodów w wysokości 1600 zł brutto miesięcznie. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha oraz drewniany dom i budynki gospodarcze. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. G. wniósł o zwolnienie w całości od kosztów sądowych, podnosząc, że trudna sytuacja finansowa nie pozwala mu na ich poniesienie. Zaprzeczył jakoby dochód jego wynosił 1600 zł i wyjaśnił, że obecnie emerytura z ZUS wynosi 632,17 zł, co razem z dochodami matki –około 600 zł, daje kwotę 1232,17 zł. Komornik zabiera bowiem z jego emerytury 267,83 zł za pobyt w szpitalu spowodowany pobiciem. Oprócz powyższego, skarżący powtórzył informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Napisał również, że prowadzi liczne postępowania sądowe i przed organami administracji publicznej. Ponosi w związku z tym koszty kserokopii, znaczków skarbowych, opłat pocztowych, papieru i przejazdu, co powoduje poważny uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i matki. Zarzucił Sądowi I instancji bezpodstawne rozdzielenie jego skargi na dwie sprawy, wskazując, iż wiąże się to z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z analizy wskazanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie będzie, więc zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wypada jednak podkreślić, że wykładnia systemowa art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 711/04, nie publikowane). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie przyjął, że sytuacja materialna, w jakiej znajduje się W. G. uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym. Fakt, że prowadzi on jeszcze inne postępowania sądowe oraz administracyjne i ponosi w związku z tym określone wydatki nie może stanowić podstawy do zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych w zakresie całkowitym. Może natomiast świadczyć o tym, że dochody skarżącego są znacznie wyższe od zadeklarowanych. Jeśli natomiast chodzi o zarzut W. G., iż Sąd I instancji błędnie określił wysokość jego dochodów na kwotę 1600 zł miesięcznie, to wskazać trzeba, iż dane takie podał sam skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy i tylko na takie informacje mógł powołać się Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek. Reasumując, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie występuje. Skarżący ma stały miesięczny dochód i prowadząc jakiekolwiek postępowania, czy to sądowe, czy administracyjne winien liczyć się z koniecznością ponoszenia stosownych wydatków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI