II OZ 968/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażaleniesąd administracyjnyinteres prawnyniedopuszczalnośćodrzucenie skarginadzór budowlany

NSA oddalił zażalenie K. P. na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu braku interesu prawnego, a zażalenie D. K. odrzucił jako niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił K. P. prawa pomocy, uznając jej skargę na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego za oczywiście bezzasadną z uwagi na brak interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. P., podzielając argumentację sądu pierwszej instancji o oczywistej bezzasadności skargi, która podlegała odrzuceniu. Ponadto, NSA odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne, wskazując, że nie była ona stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za oczywiście bezzasadną w oparciu o art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wskazując, że K. P. nie posiadała interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy musiał zostać oddalony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. P., podzielając stanowisko sądu niższej instancji, że oczywista bezzasadność skargi, która kwalifikuje się do odrzucenia, obliguje do oddalenia wniosku o prawo pomocy. Jednocześnie, NSA odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne, ponieważ nie była ona stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy, a postanowienie dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych K. P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która kwalifikuje się do odrzucenia z powodu braku interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skoro skarga podlegała odrzuceniu z powodu braku interesu prawnego, to była ona oczywiście bezzasadna, co obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez badania sytuacji majątkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1-6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K. P. podlegała odrzuceniu z powodu braku interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Oczywista bezzasadność skargi obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. D. K. nie była stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy, co czyni jej zażalenie niedopuszczalnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja zażalenia K. P. wskazująca na niezasadność odmowy przyznania prawa pomocy i zasadność wniesionej skargi.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na wspomnianą decyzję oczywista bezzasadność skargi obliguje w związku tym Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku oczywistej bezzasadności skargi oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące stronami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością zażaleń, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 968/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 58 par. 1 pkt 1-6, 173 par. 2, 178, 184, 185 par. 2, 197 par. 1 i 2, 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 796/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K..
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem
z 14 marca 2025 r. o sygn. VII SPP/Wa 796/24 odmówił przyznania K. P. prawa pomocy
w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Sąd powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.;
dalej "p.p.s.a.") wskazał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy,
gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn
procesowych, jak i uregulowanych w przepisach materialnoprawnych.
W niniejszej sprawie K. P. zaskarżyła powołaną decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego – z odwołania D. K. i D. K.2 – od decyzji właściwego inspektora nadzoru budowlanego z [...] stycznia 2024 r. nr [...].
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez D. K. i D. K.2 odwołania, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P.. Nie posiadała ona zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na wspomnianą decyzję, co stanowiło podstawę odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a..
W ocenie Sądu skoro zatem wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obliguje w związku tym Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony).
Pismem z [...] kwietnia 2025 r. D. K. i K. P. wniosły zażalenie na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność
odmowy przyznania prawa pomocy. Zakwestionowano czynności organu i wskazano
na zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D. K. podlega odrzuceniu.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest
od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. Jak stanowi zaś art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Zastosowanie regulacji art. 247 p.p.s.a. następuje, gdy obowiązujące prawo
jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy
stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA o sygn.: I ONP 10/12,
II OZ 37/13) w szczególności, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia
na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA o sygn. I OZ 13/14).
Zasadnie zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przyjął Sąd
I instancji, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy złożono w sprawie ze skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności
z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu danego aktu, to
okoliczność oczywistej bezzasadności takiej skargi obligowała do oddalenie wniosku
o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik
na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.).
Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze
kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Za koniecznością odrzucenia zażalenia D. K. przemawia fakt, że
powołana niedopuszczalność może zachodzić zarówno z przyczyn podmiotowych, jak
i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym występują również
wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia, ponieważ jego skutki prawne w postaci odmowy przyznania prawa pomocy, dotyczą wyłącznie adresata danego orzeczenia – w tym przypadku wyłącznie K. P.. Nadto D. K. nie była inicjatorką postępowania o udzielenie prawa pomocy, tym samym postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem K. P.
i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych jej osoby.
Z tych przyczyn zażalenie złożone przez D. K. na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy K. P. na podstawie art. 247 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była adresatką tego postanowienia.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178
w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI