II OZ 967/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasądy administracyjnenieruchomościbudownictwozażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazali braku środków na pokrycie kosztów postępowania, zwłaszcza w świetle posiadanej nieruchomości.

Skarżący S. i S. T. wnieśli zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło im przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA uznał, że skarżący posiadają wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych, wskazując na posiadanie domu o dużej powierzchni (239,9 m²) oraz rozpoczęcie budowy garażu, a także na fakt korzystania z pomocy rodziny. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że skarżący nie wykazali w sposób wystarczający, iż nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S. i S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2005 r., które oddaliło ich wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżący posiadają środki na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazano na rozbieżności dotyczące powierzchni domu skarżących (podano 80 m² we wniosku, podczas gdy akta administracyjne wskazywały na 239,9 m²) oraz na rozpoczęcie budowy garażu. Sąd I instancji podkreślił, że posiadana nieruchomość stanowi wartość majątkową, a korzystanie z pomocy rodziny nie zwalnia z obowiązku ponoszenia kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazali w sposób wystarczający, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA podkreślił, że ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a rozbieżności w oświadczeniach majątkowych i posiadanie znaczącego majątku (nieruchomości) stanowią podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Sąd dokonał również sprostowania oczywistej omyłki we wstępnej części postanowienia WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie nieruchomości o znacznej wartości majątkowej i rozpoczęcie budowy garażu, a także korzystanie z pomocy rodziny, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wnioskodawca nie wykaże w sposób wyczerpujący swojej niezdolności do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazali w sposób wystarczający swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Rozbieżności w oświadczeniach majątkowych (znacznie zaniżona powierzchnia domu) oraz posiadanie nieruchomości o dużej wartości stanowią podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. NSA podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a posiadanie majątku zasadniczo wyklucza zwolnienie od kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.r.o. art. 87

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali w sposób wystarczający, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie nieruchomości o znacznej powierzchni i rozpoczęcie budowy garażu stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Rozbieżności w oświadczeniach majątkowych skarżących uzasadniają odmowę przyznania prawa pomocy. Korzystanie z pomocy rodziny jest okolicznością uwzględnianą przy ocenie wniosku o prawo pomocy.

Odrzucone argumenty

Skarżący pozostają bez pracy, nie posiadają prawa do zasiłku i korzystają z pomocy rodziny. Problemy skarżących rozpoczęły się po włamaniu, co może potwierdzić policja.

Godne uwagi sformułowania

Osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek, czy choćby pełnych kosztów postępowania. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Na rodzinie, w tym na rodzicach i dzieciach, spoczywa obowiązek niesienia pomocy.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście posiadania majątku i wykazywania niezdolności do ponoszenia kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawców i ich sytuacji majątkowej; ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak sąd ocenia sytuację majątkową wnioskodawców, zwłaszcza w kontekście posiadanych nieruchomości i rozbieżności w oświadczeniach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 967/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 811/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-05-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sprostowano omyłkę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 16 listopada 2005 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. i S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2005 roku, sygn. akt VII SA/Wa 811/04 oddalające wniosek S. i S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. i S. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a: 1. sprostować z urzędu część wstępną postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2005 r. w ten sposób, że w miejsce słów: "Głównego Inspektora Sanitarnego" wpisać słowa: "Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego", 2. oddalić zażalenie
Uzasadnienie
II OZ 967/05
U z a s a d n i e n i e
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek S. i S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał, iż skarżący są w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie. Na ocenę Sądu I instancji wpłynął fakt, iż skarżący posiadali środki na uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego oraz kwotę 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Ponadto wystąpiły rozbieżności co do powierzchni posiadanego przez skarżących domu. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. i S. T. oświadczyli, iż posiadają dom w stanie surowym o powierzchni 80 m², tymczasem z akt administracyjnych wynika, iż powierzchnia ta jest dużo większa i wynosi 239,9 m². Dom został oddany do użytku w 1992 r. W roku 2003 skarżący rozpoczęli budowę garażu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie fakty te stanowią wystarczającą przesłankę odmowy przyznania prawa pomocy. Posiadana przez skarżących nieruchomość przedstawia określoną wartość majątkową i jej właściciele nie mogą być przy ocenie możliwości finansowych traktowani wyjątkowo. Sąd I instancji wskazał również, iż fakt korzystania przez wnioskodawców z pomocy rodziny nie uzasadnia zwolnienia skarżących z kosztów postępowania. Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie, stosownie do postanowień art. 87 k.r.i op.
Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2005 r. zażalenie wnieśli S. i S. T., żądając jego uchylenia. Podnieśli, iż oboje pozostają bez pracy, nie posiadają prawa do zasiłku i korzystają z pomocy rodziny. Ich problemy rozpoczęły się po włamaniu, co może potwierdzić policja.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek, czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (post. NSA z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl.).
W niniejsze sprawie Sąd I instancji stwierdził taką rozbieżność. Skarżący w rzeczywistości podali powierzchnię domu 3-krotnie mniejszą od rzeczywistej (80 m² wobec prawie 240 m², jak wynika z projektu). Skarżący rozpoczęli również budowę garażu. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż posiadają środki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów postępowania, w tym opłacenie adwokata bądź radcy prawnego. W orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, iż posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (post. NSA z dnia 20 października 2004 r., FZ 454/04, niepubl.).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również pogląd Sądu I instancji, iż na rodzinie, w tym na rodzicach i dzieciach, spoczywa obowiązek niesienia pomocy. Wynika to wprost z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Tym bardziej, iż wnioskodawcy korzystają już z takiej pomocy. Dlatego także i te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Argumenty podniesione w zażaleniu nie mogą zmienić oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd ten ocenia bowiem orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod kątem zaistnienia bądź nie okoliczności, o których mowa w art. 184 i 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie można Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucić błędu, bowiem zasadnie uznał, iż skarżący nie wykazali w dostateczny sposób, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym prawo pomocy im nie przysługuje.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.
Wobec popełnienia przez Sąd I instancji oczywistej omyłki w części wstępnej zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 156 § 1-3 w zw. z art. 166 cytowanego Prawa, orzeczono jak w pkt 1 postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI