II OZ 960/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażaleniesąd administracyjnyodrzuceniebezzasadność skargiinteres prawnylegitymacja procesowapostanowienie

NSA oddalił zażalenie K. P. na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną, a zażalenie D. K. odrzucił z powodu braku legitymacji procesowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił K. P. prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z uwagi na brak interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. NSA oddalił zażalenie K. P., podzielając argumentację sądu I instancji o oczywistej bezzasadności skargi. Jednocześnie NSA odrzucił zażalenie D. K., stwierdzając, że nie była ona stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy i nie posiadała legitymacji do jego wniesienia.

Sprawa dotyczyła zażaleń na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd I instancji uznał skargę za oczywiście bezzasadną, powołując się na art. 247 p.p.s.a., ponieważ decyzja organu dotyczyła oceny dopuszczalności odwołania, a nie bezpośrednio sfery prawnej K. P. W konsekwencji, bez badania jej sytuacji finansowej, odmówiono przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenia, oddalił zażalenie K. P., uznając, że skoro skarga podlegała odrzuceniu z powodu braku interesu prawnego, to jej oczywista bezzasadność obligowała do oddalenia wniosku o prawo pomocy. Jednocześnie NSA odrzucił zażalenie D. K., stwierdzając, że nie była ona stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy, a postanowienie dotyczyło wyłącznie K. P., co skutkowało brakiem jej legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 247 p.p.s.a., który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność zachodzi, gdy bez konieczności gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego jest niewątpliwe, że skarga nie zostanie uwzględniona, w szczególności gdy kwalifikuje się do odrzucenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność oznacza, że bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 246 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1-6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki, w których skarga podlega odrzuceniu (np. brak interesu prawnego).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania zażaleń.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje postępowanie toczące się na skutek zażalenia, stosując odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 173 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, kto może wnieść zażalenie na postanowienie WSA.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje odrzucenie niedopuszczalnego zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K. P. była oczywiście bezzasadna z uwagi na brak interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. D. K. nie była stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy i nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących wskazująca na niezasadność odmowy przyznania prawa pomocy i zasadność wniesionej skargi.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Za koniecznością odrzucenia zażalenia D. K. przemawia fakt, że powołana niedopuszczalność może zachodzić zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym występują również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności przesłanki oczywistej bezzasadności skargi oraz wymogi formalne wnoszenia zażaleń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z prawem pomocy i legitymacją procesową w postępowaniu zażaleniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i legitymacją procesową, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 960/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 58 par. 1 pkt 1-6, 173 par. 2, 178, 184, 185 par. 2, 197 par. 1 i 2, 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 850/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K..
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem
z 18 marca 2025 r. o sygn. VII SPP/Wa 850/24 odmówił przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Sąd powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.;
dalej "p.p.s.a.") wskazał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy,
gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn
procesowych, jak i uregulowanych w przepisach materialnoprawnych.
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez
organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P..
W ocenie Sądu ze względu na oczywistą bezzasadność skargi należało orzec
o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy, przy czym nie
badano jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych.
Pismem z [...] kwietnia 2025 r. D. K. i K. P. wniosły zażalenie na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność
odmowy przyznania prawa pomocy. Zakwestionowano czynności organu i wskazano
na zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D. K. podlega odrzuceniu.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest
od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. Jak stanowi zaś art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Zastosowanie regulacji art. 247 p.p.s.a. następuje, gdy obowiązujące prawo
jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA o sygn.: I ONP 10/12,
II OZ 37/13) w szczególności, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia
na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA o sygn. I OZ 13/14).
Zasadnie zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przyjął Sąd
I instancji, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy złożono w sprawie ze skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności
z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu danego aktu, to
okoliczność oczywistej bezzasadności takiej skargi obligowała do oddalenie wniosku
o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik
na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.).
Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze
kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Za koniecznością odrzucenia zażalenia D. K. przemawia fakt, że
powołana niedopuszczalność może zachodzić zarówno z przyczyn podmiotowych, jak
i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym występują również
wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia, ponieważ jego skutki prawne w postaci odmowy przyznania prawa pomocy, dotyczą wyłącznie adresata danego orzeczenia – w tym przypadku wyłącznie K. P.. Nadto D. K. nie była inicjatorką postępowania o udzielenie prawa pomocy, tym samym postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem K. P.
i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych jej osoby.
Z tych przyczyn zażalenie złożone przez D. K. na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy K. P. na podstawie art. 247 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była adresatką tego postanowienia.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178
w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI