II OZ 96/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasąd administracyjnyskarżącyinspektor sanitarnyzażaleniepostanowienieNSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania.

Skarżący S. Z. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Bydgoszczy odmawiające mu prawa pomocy w pełnym zakresie. WSA uznał, że skarżący podał nierzetelne informacje o swoich dochodach, a zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza braku możliwości poniesienia kosztów. NSA rozpoznał zażalenie, podkreślając, że ciężar wykazania braku środków spoczywa na wnioskodawcy, i oddalił je, uznając, że skarżący nie udowodnił swojej trudnej sytuacji materialnej.

Przedmiotem sprawy było zażalenie S. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt SA/Bd 69/05, którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący przedstawił nierzetelne informacje o swoich dochodach, wskazując na istnienie dodatkowych przychodów poza rentą, które pomijał we wniosku, a także podawał wydatki, które nie potwierdzały rzeczywistego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Skarżący w zażaleniu domagał się przyznania prawa pomocy, twierdząc, że wpływy na jego konto, poza rentą, nie stanowią dochodu, a niska emerytura nie pozwala mu na sfinansowanie dwóch postępowań sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciężar wykazania braku środków na pokrycie kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy. Sąd uznał, że WSA zasadnie stwierdził, iż materiał dowodowy nie potwierdza braku środków finansowych, a informacje podawane przez stronę są nierzetelne. NSA podkreślił, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. Mając na uwadze wysokość wpisu sądowego (200 zł) oraz sytuację materialną i rodzinną skarżącego, NSA uznał, że nie można było przyjąć, iż nie jest on w stanie ponieść ustalonych kosztów. Dodatkowo, NSA zaznaczył, że nie był uprawniony do orzekania w kwestii przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem I instancji w Gdańsku. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił rzetelnych informacji o swoich dochodach i wydatkach, a zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził jego twierdzeń o braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego w wysokości 200 zł.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie tego przepisu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 243 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelność informacji podawanych przez skarżącego o jego sytuacji materialnej. Brak wykazania przez skarżącego niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewłaściwość NSA do orzekania o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem I instancji.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącego, że wpływy na konto nie stanowią dochodu. Argumentacja skarżącego o braku możliwości sfinansowania dwóch postępowań sądowych z niskiej emerytury. Sugestia sądu I instancji, że skarżącego powinna wspierać żona.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, może być tylko i wyłącznie wykazanie, że nie posiada on środków finansowych na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązek udowodnienia braku środków przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny dowodów przez sąd. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 96/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt SA/Bd 69/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. Z. "[...] w Bydgoszczy na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2005 r. Nr 65/N.HŻ/2004 w przedmiocie stwierdzenia spełnienia wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w procesie produkcji lub obrocie oraz do zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej tych artykułów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt SA/Bd 69/05 odmówił przyznania skarżącemu S. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia spełnienia wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w procesie produkcji lub obrocie oraz do zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej tych artykułów.
Sąd powołując się na treść art. 246 § 2 pkt 1, 245 § 2, 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznał, iż skarżący przedstawia nierzetelne informacje o dochodach, które otrzymuje. Na podstawie analizy wyciągów bankowych Sąd stwierdził, że wnioskodawca oprócz renty otrzymuje również inne przychody, które pomija w pismach procesowych, a dokładnie podaje wydatki, które musi ponosić. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza rzeczywistego braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy z zakresie całkowitym w postępowaniu prowadzonym przed Sądem w Bydgoszczy oraz przed Sądem w Gdańsku. Wyjaśnił, że na jego konta bankowe wpływają oprócz renty również inne przychody, które wbrew stanowisku Sądu I instancji nie stanowią dochodu. Z niskiej emerytury nie jest w stanie sfinansować toczących się dwóch postępowań sądowych przed NSA w Gdańsku i w Bydgoszczy. Stwierdził, iż Sąd I instancji w Gdańsku błędnie przyjął, że powinna wspierać go finansowo żona, skoro nie pozostaje z nią we wspólności majątkowej, a jej dochody są znacznie niższe od dochodów skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z analizy wskazanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie będzie, więc zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Sąd uznał, iż nie ma ono usprawiedliwionych podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasadnie stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza braku środków finansowych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a informacje podawane przez stronę są nierzetelne. Skarżący zdaje się nie zauważać, że przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, może być tylko i wyłącznie wykazanie, że nie posiada on środków finansowych na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze wysokość należnego wpisu sądowego ( 200 zł.) oraz sytuację materialną i rodzinną skarżącego z pewnością nie można było przyjąć, iż nie jest on w stanie ponieść ustalonych kosztów postępowania .
Podnieść nadto trzeba, że przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Naczelny Sąd Administracyjny nie był natomiast uprawniony do orzekania w kwestii przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed Sądem I instancji w Gdańsku, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie może być podjęte wyłącznie w sprawie toczącej się przed tym Sądem
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI