II OZ 957/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-11-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocywpis sądowysądy administracyjneformularzzażaleniepostanowienieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu.

Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na uchwałę Rady Powiatu. WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania, ponieważ nie został złożony na wymaganym urzędowym formularzu PPF, mimo wezwania. Skarżący wniósł zażalenie, podtrzymując swoje argumenty dotyczące ekonomiki procesowej i rzekomego wyłudzania opłat. NSA oddalił zażalenie, podkreślając sformalizowany charakter postępowania w przedmiocie prawa pomocy i obowiązek stosowania urzędowego formularza.

Sprawa dotyczy zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które pozostawiło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wniosek ten miał na celu zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi na uchwałę Rady Powiatu w B.-Z. dotyczącą powołania Komisji Konkursowej. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu. Następnie skarżący złożył wniosek o prawo pomocy. WSA wezwał go do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie zastosował się do wezwania, argumentując, że zarządzenie jest nieważne, ma na celu wyłudzenie opłat i że jego skarga powinna być traktowana jako jedna. WSA, zgodnie z art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku formalnego. Skarżący wniósł zażalenie, powtarzając swoje argumenty. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że wniosek o prawo pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu, a jego braki formalne skutkują pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, bez możliwości swobodnej oceny sądu. NSA podkreślił, że argumentacja skarżącego nie była skierowana przeciwko zaskarżonemu postanowieniu, a przeciwko wcześniejszym zarządzeniom, które uprawomocniły się. Sąd zaznaczył, że merytoryczne kwestionowanie odmowy przyznania prawa pomocy jest możliwe dopiero po wydaniu postanowienia rozpoznającego wniosek, a nie na etapie jego formalnego odrzucenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu, a jego niezłożenie lub nieuzupełnienie braków w terminie skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Przepisy PPSA (art. 252 § 2 i art. 257) nakładają na sąd obowiązek pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania, jeśli nie został złożony na urzędowym formularzu lub jego braki nie zostały uzupełnione w terminie. Sąd nie ma w tym zakresie swobody decyzyjnej. Argumentacja skarżącego dotycząca ekonomiki procesowej nie może zastąpić wymogu formalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 252 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu.

p.p.s.a. art. 257

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. § Dz. U. Nr 227, poz. 2245

Określa wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o prawo pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu lub nieuzupełnienie braków w terminie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Argumentacja skarżącego nie była skierowana przeciwko zaskarżonemu postanowieniu, lecz przeciwko wcześniejszym, prawomocnym zarządzeniom.

Odrzucone argumenty

Zarzadzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest nieważne. Ekonomika procesowa nie uzasadnia wydania zarządzenia. Wydanie zarządzenia ma na celu wyłudzenie nienależnych opłat sądowych. Składanie oświadczenia majątkowego jest fikcją uzasadniającą odmowę zwolnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, bowiem przepisy prawa nakładają na niego wyraźny obowiązek rozpatrzenia tylko takich wniosków, które pozbawione są braków formalnych. Jakiekolwiek próby merytorycznego kwestionowania zasadności odmowy przyznania prawa pomocy mogłyby mieć miejsce dopiero po wydaniu postanowienia rozpoznającego wniosek o jego przyznanie.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego wymogu formalnego przy składaniu wniosków o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji niezłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy formalnych wymogów wniosku o prawo pomocy, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 957/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Ke 362/13 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2013-12-19
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 362/13 o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Powiatu w B.-Z. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Zastępcy Dyrektora do spraw Pielęgniarstwa w Zespole Opieki Zdrowotnej w B.-Z. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego z 12 czerwca 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na uchwałę Rady Powiatu w B.-Z. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Zastępcy Dyrektora do spraw Pielęgniarstwa w Zespole Opieki Zdrowotnej w B.-Z.
Postanowieniem z 24 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. zarządzenie, a zarządzeniem został on ponownie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Skarżący wniósł następnie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego w dniu 23 sierpnia 2013 r. wnioskodawcy został wysłany urzędowy formularz PPF (załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Dz. U. Nr 227, poz. 2245 w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy), wraz z pouczeniem o obowiązku złożenia wypełnionego formularza w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Zarządzeniem referendarza sądowego w WSA w Kielcach wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nie złożenia go na urzędowym formularzu.
Skarżący złożył następnie sprzeciw od powyższego zarządzenia, w którym zarzucił, że zarządzenie to jest nieważne, bo ekonomika procesowa nie uzasadnia jego wydania. Zdaniem skarżącego jego wydanie ma na celu wyłudzenie nienależnych opłat sądowych, a przez to odstraszenie go od kontynuowania procesu z uwagi na jego znaczne koszty sztucznie wygenerowane przez sąd. Zdaniem skarżącego została złożona jedna skargi i zastosowanie może mieć jeden wpis od jednej skargi, który on gotów był ponieść. Dodał, że wobec uznania, że jego skarga została prawidłowo podzielona na [...] skarg, wniósł o zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi objętej niniejszym postępowaniem z uwagi na fakt, że w postępowaniu tym ma prawną rację, co w konsekwencji doprowadzi do obciążenia budżetu powiatu kosztami pozyskania środków finansowych na wniesienie żądanego wpisu, a ze składanego oświadczenia majątkowego nie będzie wynikał faktyczny brak środków. Stwierdził, że składanie takiego oświadczenia jest tylko i wyłącznie fikcją, która ma uzasadnić odmowę udzielenia zwolnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wskazując na art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazał, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku w tym przedmiocie od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie, tj. na urzędowym formularzu PPF. W niniejszej sprawie skarżący, pomimo wezwania, do chwili obecnej nie złożył wypełnionego formularza.
Od tego postanowienia skarżący wniósł zażalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoją dotychczasową argumentację podnoszoną w sprawie. Nie wskazał natomiast żadnych racji przemawiających przeciwko wydaniu postanowienia, na które wnosi zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie natomiast z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie złożony na tym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Sąd nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, bowiem przepisy prawa nakładają na niego wyraźny obowiązek rozpatrzenia tylko takich wniosków, które pozbawione są braków formalnych. Sąd wezwał skarżącego do wypełnienia urzędowego formularza i jego odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2013 r., a więc zakreślony termin do dokonania czynności upłynął w dniu [...] września 2013 r. Skarżący natomiast nie wykonał w terminie, ani do dnia dzisiejszego, wezwania sądu. Zasadnie zatem sąd pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu wskazać należy, że nie jest ona skierowana przeciwko skarżonemu postanowieniu, lecz przeciwko zarządzeniu wzywającemu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie, które zostało już prawomocnie utrzymane w mocy, a więc nie może odnieść zamierzonego efektu.
Wskazać należy również skarżącemu, że jakiekolwiek próby merytorycznego kwestionowania zasadności odmowy przyznania prawa pomocy mogłyby mieć miejsce dopiero po wydaniu postanowienia rozpoznającego wniosek o jego przyznanie. Na tym etapie postępowania nie jest to możliwe, gdyż warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku jest złożenie go w odpowiedni sposób, tak aby nie był on obarczony wadami formalnymi.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI