II OZ 950/25

II OZ 950/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2137/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej K. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej K. w M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2024 r., nr 710/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/24, w ten sposób, że w komparycji postanowienia w miejsce błędnego oznaczenia numeru zaskarżonej decyzji: "710/2204" wpisać prawidłowe: "710/2024"; 2. oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej K. w M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 lipca 2024 r., nr 710/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W skardze z 8 sierpnia 2024 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wspólnota Mieszkaniowa K. w M. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na konieczność dwukrotnego ponoszenia remontu dachu oraz sytuację finansową Wspólnoty, która środki gromadzi poprzez wpłaty wszystkich właścicieli na fundusz remontowy, a taki faktycznie dwukrotny wydatek stanowi realną materialną szkodę w jej majątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza samym tylko wskazaniem, że będzie musiała ponieść dwukrotnie koszty remontu dachu, co negatywnie wpłynie na finanse Wspólnoty, nie wskazała ani jakie są to przybliżone koszty ani też jakimi finansami dysponuje Wspólnota, co też mogłoby stanowić przesłankę do stwierdzenia wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącej Wspólnoty. Tak skonstruowany wniosek uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa K. w M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") przez jego niezastosowanie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu podniesiono, że wykonanie decyzji MWINB oznacza, iż Wspólnota będzie musiała wykonać fragmentaryczny remont dachu tzn. wyłącznie nad lokalem nr [...]. Tymczasem, w najbliższej przyszłości planowany jest całościowy remont pokrycia dachowego, co w sytuacji wykonania zaskarżonej decyzji, oznacza ponowne wykonanie tych samych prac i ponowne poniesienie kosztów. Nie jest bowiem możliwe remontowanie całości dachu, zostawiając tylko fragment "już naprawiony" nad jednym mieszkaniem. Oznacza to dla Wspólnoty dwukrotne ponoszenie kosztów remontu. W sytuacji finansowej Wspólnoty, która środki gromadzi poprzez wpłaty wszystkich właścicieli na fundusz remontowy, taki faktycznie dwukrotny wydatek stanowi realną materialną szkodę w majątku skarżącego. Niezależnie od faktycznie poniesionych kosztów, płacenie dwa razy za te same czynności jest ekonomicznie nieuzasadnione i stanowi realną szkodę w majątku Wspólnoty. W takiej sytuacji Zarząd Wspólnoty mógłby zostać posądzony o niegospodarność.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej K. w M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 lipca 2024 r., nr 710/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało sprostować zaskarżone postanowienie. W wyniku oczywistej omyłki, w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/24, wadliwie wskazano numer zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako "710/2204", podczas gdy prawidłowo należało wskazać "710/2024".
W myśl art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki. Zgodnie zaś z art. 156 § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może sprostować wyrok pierwszej instancji, gdzie na zasadzie art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.
Wskazane powyżej okoliczności uzasadniały sprostowanie w tym zakresie zaskarżonego postanowienia, jak w pkt 1 sentencji niniejszego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się zaś do wniesionego zażalenia należało stwierdzić, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności toczy się po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę, który nie stał się jeszcze prawomocny. Uwzględniając powyższe, należy wyjaśnić, że celem przyznania ochrony tymczasowej jest stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego. W przypadku wyeliminowania przez sąd administracyjny z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego, który w czasie trwania postępowania sądowego wywołał nieodwracalne skutki prawne lub wyrządził adresatowi znaczną szkodę wykonanie takiego orzeczenia będzie nieskuteczne. Udzielenia takiej ochrony skarżący może domagać się od organu administracji bezpośrednio po wniesieniu skargi (art. 61 § 2 p.p.s.a) lub od sądu – po przekazaniu sądowi skargi (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Skarżący ma więc prawo ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej od dnia wniesienia skargi do dnia uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę. W przypadku uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny ochrona ta przyznawana jest z mocy prawa (art. 152 § 1 p.p.s.a.), chyba że sąd postanowi inaczej.
W przypadku nieprawomocnego oddalenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, postępowanie zażaleniowe dotyczące wydanego przed wyrokiem postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie staje się bezprzedmiotowe. Kompetencje do orzekania w tym przedmiocie w postępowaniu zażaleniowym nadal przysługują Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do dnia uprawomocnienia się wyroku sądu I instancji.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18).
Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie wnioskująca nie wykazała przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej, mimo że to na niej spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Rację ma też Sąd I instancji, że powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe wobec braku wskazań do określenia sytuacji finansowej skarżącej, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. W sytuacji gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z 10.10.2013 r., I OZ 876/13).
Kwestie ograniczeń budżetowych oraz planowanego remontu całości pokrycia dachowego, czy ogólne stwierdzenia odnoszące się do niegospodarności należy uznać jedynie za polemikę z prawidłowym stanowiskiem Sądu I instancji oraz wyraz tego, że skarżąca Wspólnota nie przedstawiła adekwatnych informacji obrazujących jej rzeczywistą i aktualną sytuację finansową, zaś Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącej. Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie.
Ponadto, abstrahując od powyższego, skarżąca nie przedstawiła żadnych wyliczeń związanych z realizacją nałożonego obowiązku, czy możliwości poniesienia ewentualnych strat, na tle sytuacji materialnej, mogących stanowić podstawę analizy, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia wnioskodawczyni, że spełniły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przedstawiono choćby szacunkowego kosztorysu wykonania nakazanych prac, czy również planowanego remontu, a w takiej sytuacji nie sposób ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem zaskarżonej decyzji.
Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji.