II OZ 945/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA odmawiające zmiany postanowienia referendarza w sprawie prawa pomocy, uznając, że trudna sytuacja finansowa i choroba matki skarżącego uzasadniają przyznanie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie uległa zmianie. Skarżący odwołał się, wskazując na pogorszenie sytuacji materialnej, chorobę matki i potrzebę sporządzenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie WSA i uznając, że okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie profesjonalnego pełnomocnika.
Sprawa dotyczyła zażalenia JR na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło zmiany postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Referendarz wcześniej zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata. WSA uznał, że sytuacja finansowa skarżącego nie uległa zmianie od czasu poprzedniego postanowienia, mimo niewielkich różnic w dochodach z gospodarstwa rolnego i powierzchni. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego sytuacja finansowa jest bardzo zła, a matka poważnie zachorowała, co uniemożliwia mu opłacenie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie WSA. Sąd wskazał, że wyrok WSA oddalił skargę skarżącego, co czyni go zmuszonym do skorzystania z pomocy profesjonalisty w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową skarżącego, ciężką chorobę matki oraz zasady konstytucyjne i konwencyjne dotyczące prawa do sądu, NSA uznał za zasadne przyznanie skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, zwłaszcza gdy oddalono skargę strony w pierwszej instancji, a strona musi wnieść skargę kasacyjną, trudna sytuacja finansowa i choroba członka rodziny uzasadniają przyznanie profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo braku istotnej zmiany okoliczności finansowych, konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej po oddaleniu skargi w WSA, w połączeniu z trudną sytuacją materialną i chorobą matki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie z zasadami konstytucyjnymi i konwencyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja finansowa skarżącego i jego matki. Poważna choroba matki skarżącego. Konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej po oddaleniu skargi w WSA. Zasada prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 EKPC).
Odrzucone argumenty
Brak istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy (argument WSA).
Godne uwagi sformułowania
należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej prawo do sądu 'jako gwarancję poszanowania praw człowieka'
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o prawie pomocy w kontekście konieczności wniesienia skargi kasacyjnej i trudnej sytuacji materialnej strony, zwłaszcza w połączeniu z innymi istotnymi okolicznościami życiowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona po oddaleniu skargi w WSA stara się o profesjonalnego pełnomocnika do skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie prawa pomocy w sytuacji, gdy strona musi skorzystać z pomocy profesjonalisty do dalszego prowadzenia sprawy, podkreślając znaczenie prawa do sądu.
“Prawo do sądu w praktyce: czy trudna sytuacja życiowa i finansowa gwarantuje pomoc prawnika do skargi kasacyjnej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 945/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-10-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Rz 118/09 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2009-06-17 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 165 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 30 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia JR na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt. II SA/Rz 118/09 o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 118/09 w sprawie ze skargi JR na decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt. II SA/Rz 118/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił JR zmiany postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 2 marca 2009 r. mocą którego zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia dla niego adwokata. W dniu 10 lipca 2009 r. JR złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierający tożsame żądanie w zakresie prawa pomocy jak poprzednio złożony. W świetle powyższego Sąd ocenił, że wniosek z dnia 10 lipca 2009 r. dotyczy w istocie żądania zmiany uprzednio zapadłego w sprawie postanowienia referendarza sądowego rozstrzygającego w przedmiocie prawa pomocy (z dnia 2 marca 2009r.). Dokonując analizy uzasadnienia ponownego wniosku Sąd podniósł, iż jego sytuacja finansowa nie uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która stanowiła podstawę poprzedniej oceny referendarza sądowego w postanowieniu z dnia 2 marca 2009 r. Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że JR nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Uzyskiwane przez nich miesięczne dochody to kwota 180 zł z tytułu produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym (poprzednio 200 zł) oraz emerytura matki w wysokości 564 zł (poprzednio 523 zł). Skarżący obecnie również jest właścicielem gospodarstwa rolnego, tyle, iż jego powierzchnia wynosi 2,88 ha (poprzednio 3,22 ha). JR nadal także podaje, iż zarówno on, jak i matka są osobami schorowanymi, co wiąże się z koniecznością zażywania lekarstw. Sąd podniósł dalej, że różnice, jakie wystąpiły w odniesieniu do sytuacji wnioskodawcy przedstawionej w uprzednim wniosku (co do wysokości zysków z gospodarstwa i jego powierzchni), są w rzeczywistości niewielkie. Ponadto JR uzyskał dopłatę do produkcji rolnej, której poprzednio nie pobierał, co niewątpliwie wpływać będzie na jego sytuację finansową. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że z uwagi na przymus adwokacko-radcowski oraz z uwagi na bardzo złą sytuację finansową, przedstawioną we wniosku PPF, nie jest w stanie opłacić adwokata lub radcy prawnego. Ponadto matka skarżącego, z którą prowadzi gospodarstwo domowe bardzo poważnie zachorowała. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedstawił dokumentację medyczną wskazującą na doznany przez matkę skarżącego udar mózgu i dalsze komplikacje z tym związane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powołanej dalej jako p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak przyjęto w judykaturze, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu. Podstawą oceny dokonanej przez Sąd I. instancji w zaskarżonym postanowieniu było przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała podstawowa przesłanka wynikająca z art. 165 p.p.s.a. tj. "zmiana okoliczności sprawy". Sąd odniósł się do sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, która istotnie się nie zmieniła. Należy jednak mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę JR na decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2008 r. W związku z tym skarżący chcąc skutecznie wnieść skargę kasacyjną zmuszony jest skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem treść znajdujących się w aktach sprawy wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych na urzędowych formularzach PPF i dokumentów dotyczących majątku i dochodów skarżącego, jak również wskazana w zażaleniu okoliczność ciężkiej choroby matki skarżącego i dalszych powikłań związanych z chorobą, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), która formułuje prawo do sądu "jako gwarancję poszanowania praw człowieka", zasadnym byłoby przyznanie skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI