II OZ 930/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażalenieniedopuszczalnośćsądy administracyjnepostanowienieNSAWSAreferendarz sądowyroboty budowlane

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie WSA w Warszawie, uznając je za niedopuszczalne z przyczyn proceduralnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd uznał zażalenie K. P. za niedopuszczalne, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od tego typu orzeczeń WSA. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż nie była ona adresatem zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenia wniesione przez K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. WSA utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 23 października 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. NSA uznał zażalenie K. P. za niedopuszczalne, powołując się na art. 194 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie do NSA przysługuje tylko wtedy, gdy ustawa wyraźnie to przewiduje. W przypadku postanowień WSA kontrolujących orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, ustawa nie przewiduje dalszych środków odwoławczych, a orzeczenia te stają się prawomocne z chwilą wydania. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ D. K. nie była adresatem postanowienia WSA, a jego skutki prawne dotyczyły wyłącznie K. P. NSA orzekł o odrzuceniu obu zażaleń na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od tego typu orzeczeń WSA.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje tylko wtedy, gdy ustawa wyraźnie to przewiduje. W przypadku postanowień WSA kontrolujących orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, ustawa nie przewiduje dalszych środków odwoławczych, a orzeczenia te stają się prawomocne z chwilą ich wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawa nie przewiduje środków odwoławczych od orzeczeń WSA zapadłych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego.

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej.

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kolejności zapadłych orzeczeń przed WSA kończących merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

P.p.s.a. art. 168 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenia WSA stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od postanowień WSA kontrolujących orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Zażalenie może być wniesione tylko przez stronę, której postanowienie dotyczy.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczalności zażaleń na postanowienia WSA w przedmiocie prawa pomocy oraz kwestii podmiotowych w zakresie wnoszenia środków odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i orzeczeniami referendarzy sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznych kwestii związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością zażaleń, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 930/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2, art. 194 § 1, art. 260 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 411/24 o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 411/24 w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024 r. nr 297/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. odrzucić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 411/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 411/24 o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. z dnia 9 lutego 2024 r. nr 297/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły K. P. i D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a.
Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez K. P. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1.
Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K., na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była adresatem tego postanowienia. Była nią wyłącznie K. P.
Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI