II OZ 930/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-10-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnewłaściwość sąduakt nadania własności ziemizażalenieoczywista bezzasadność skargipostanowienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o prawo pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy, uznając jego skargę na czynność Wójta Gminy za oczywiście bezzasadną, ponieważ sprawa nie należała do właściwości sądów administracyjnych. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając błędne przyjęcie bezzasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, a skarga dotycząca stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z 1971 r. jest oczywiście bezzasadna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które oddaliło wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji uznał skargę J. O. dotyczącą stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi za oczywiście bezzasadną, powołując się na art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wyłącza takie sprawy spod właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym, na podstawie art. 247 ppsa, oddalono wniosek o prawo pomocy. J. O. wniósł zażalenie, kwestionując ocenę oczywiście bezzasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, nawet jeśli istnieją przesłanki materialne. Skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy bez głębszej analizy prawnej nie można jej uwzględnić. Sąd wskazał, że zastosowanie art. 247 ppsa jest dopuszczalne, gdy stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi, co ma miejsce zwłaszcza w sytuacjach kwalifikujących się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa (sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego). Odwołując się do art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, NSA podkreślił, że od 1 stycznia 1992 r. nie ma możliwości wzruszenia ostatecznych decyzji dotyczących własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. W konsekwencji, skarga J. O. była oczywiście bezzasadna, a rozpoznanie wniosku o prawo pomocy niedopuszczalne. NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co obejmuje sytuacje, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Dotyczy to w szczególności spraw, które sąd odrzuca z powodu braku właściwości. W przypadku aktów nadania własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 1971 r., sądy administracyjne nie są właściwe do stwierdzania ich nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

ppsa art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n.r.S.P. art. 63 § 2

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Pomocnicze

ppsa art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga J. O. jest oczywiście bezzasadna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 ppsa). Sądy administracyjne nie są właściwe do stwierdzania nieważności aktów nadania własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 1971 r.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarga J. O. jest oczywiście bezzasadna i na tej podstawie oddalił wniosek o prawo pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 ppsa jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Potrzeba zastosowania art. 247 ppsa będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga – jak w sprawie niniejszej - kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. nie ma prawnej możliwości wzruszenia aktów własności ziemi, wydawanych na podstawie wspomnianej ustawy z 26 października 1971 r., które jako decyzje administracyjne uzyskały przymiot ostateczności.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w kontekście oczywistej bezzasadności skargi oraz braku właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących aktów nadania własności ziemi z lat 70."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami nadania własności ziemi z lat 70. i brakiem możliwości ich wzruszenia w obecnym stanie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą prawa pomocy i właściwości sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowy.

Prawo pomocy a oczywista bezzasadność skargi: kiedy sąd odmawia wsparcia?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 930/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-08-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Sz 167/10 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2010-10-20
II OZ 612/10 - Postanowienie NSA z 2010-06-30
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 167/10 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. O. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na czynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji podał, że przedmiotowa sprawa podlega zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyłączeniu z zakresu właściwości sądów administracyjnych. Sąd uznał więc złożoną skargę za oczywiście bezzasadną i stosownie do art. 247 ppsa, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. O. zarzucając Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że wniesiona przez niego skarga jest oczywiście bezzasadna i na tej podstawie oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 ppsa), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 ppsa jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. W przeciwnym razie mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu. Potrzeba zastosowania art. 247 ppsa będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga – jak w sprawie niniejszej - kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Stosownie do wskazanego przepisu, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast przepis art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.), stanowi w swym ust. 2, iż "do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji". Regulacja ta oznacza w istocie, iż od dnia wejścia w życie tego przepisu, tj. od 1 stycznia 1992 r. nie ma prawnej możliwości wzruszenia aktów własności ziemi, wydawanych na podstawie wspomnianej ustawy z 26 października 1971 r., które jako decyzje administracyjne uzyskały przymiot ostateczności.
W konsekwencji niedopuszczalne było rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bowiem jego skarga, z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego, jest oczywiście bezzasadna.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.