II OZ 923/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażaleniepostanowienierozbiórkanadzór budowlanykoszty sądoweniedopuszczalnośćlegitymacja procesowa

NSA sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu WSA i odrzucił zażalenia skarżących, uznając je za niedopuszczalne z powodu braku legitymacji procesowej oraz braku możliwości zaskarżenia postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie WSA, które utrzymało w mocy zarządzenie referendarza o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. NSA najpierw sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu WSA dotyczącą daty decyzji. Następnie odrzucił zażalenia, wskazując, że od postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. nie przysługują środki prawne do NSA. Dodatkowo, zażalenia wniesione przez D.K.1 i D.K.2 zostały odrzucone z powodu braku legitymacji procesowej, gdyż nie byli oni wnioskodawcami.

Sprawa dotyczyła zażaleń wniesionych przez D.K.1, D.K.2 oraz K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 737/24. Postanowienie to utrzymywało w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K.P. o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, w pierwszej kolejności sprostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia WSA, polegającą na błędnym oznaczeniu daty wydania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako "25 lipca 2025 r." zamiast prawidłowej daty "25 lipca 2024 r.". Następnie NSA postanowił odrzucić przedmiotowe zażalenia. Uzasadnienie odrzucenia opierało się na kilku przesłankach. Po pierwsze, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., od prawomocnego postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza w przedmiocie pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania, nie przysługują środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po drugie, art. 252 § 3 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. W związku z tym, zażalenia wniesione przez D.K.1 i D.K.2 zostały uznane za niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni wnioskodawcami w sprawie. Argumentacja skarżących dotycząca sytuacji życiowej i zasadności wniosku o prawo pomocy nie mogła być rozpoznana merytorycznie w tym postępowaniu, gdyż dotyczyła kwestii niedopuszczalnych środków zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, od prawomocnego postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. nie przysługują środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a., w szczególności art. 260, nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia ani sprzeciwu od postanowienia WSA wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza w przedmiocie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości zaskarżenia postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. do NSA. Brak legitymacji procesowej D.K.1 i D.K.2 do wniesienia zażalenia jako osób niebędących wnioskodawcami.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących dotycząca niezasadności odmowy udzielenia prawa pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych. Kwestionowanie czynności organu wskazujące na zasadność wniesionej skargi.

Godne uwagi sformułowania

od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego w zakresie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności kwestii dopuszczalności środków prawnych od postanowień WSA wydanych na podstawie art. 260 p.p.s.a. oraz legitymacji procesowej do wnoszenia zażaleń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i postanowieniami referendarza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny, dotyczący dopuszczalności środków prawnych i legitymacji procesowej w kontekście prawa pomocy. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 923/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178, art. 194 § 1, art. 252 § 3, art. 258 § 1, art. 258 § 2 pkt 6-8, art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K.1, D.K.2 oraz K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 737/24 utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 874/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 737/24 w ten sposób, że w komparycji postanowienia w miejsce błędnego oznaczenia daty wydania zaskarżonej decyzji: "25 lipca 2025 r." wpisać prawidłowo: "25 lipca 2024 r."; 2. odrzucić zażalenia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 737/24, utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r., nr 874/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wymienionym wyżej postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny na skutek sprzeciwu wniesionego przez K.P. utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 22 stycznia 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K.P. o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z 6 maja 2025 r. D.K.2, D.K.1 oraz K.P. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność odmowy udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych, jak również kwestionującą czynności organu wskazując na zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało sprostować zaskarżone postanowienie. W wyniku oczywistej omyłki, w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 737/24, wadliwie wskazano datę wydania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako 25 lipca 2025 r., podczas gdy prawidłowo należało wskazać datę 25 lipca 2024 r.
W myśl art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki. Zgodnie zaś z art. 156 § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może sprostować wyrok pierwszej instancji, gdzie na zasadzie art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.
Wskazane powyżej okoliczności uzasadniały sprostowanie w tym zakresie zaskarżonego postanowienia, jak w pkt 1 sentencji niniejszego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zażalenia podlegają odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260).
Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego w zakresie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a.
Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z sytuacją życiową, prowadzonymi postępowaniami oraz ponowna argumentacja w zakresie udzielenia prawa pomocy nie podlegały rozpoznaniu merytorycznemu w niniejszym postępowaniu, gdyż nie mają one wpływu na ocenę zasadności odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.
Zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wydane w stosunku do K.P. mogła wnieść tylko sama wnioskodawczyni jak w niniejszym przypadku – K.P. W związku z tym, skoro D.K.1 i D.K.2 nie byli wnioskodawcami w tej sprawie, to wniesione przez nich zażalenia były niedopuszczalne i również z tej przyczyny podlegały odrzuceniu.
Na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a., z kolei na zasadzie art. 178 p.p.s.a., przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI