II OZ 922/24

II OZ 922/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SA/Gd 537/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-05-07
II OZ 442/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 5a par. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 537/24 w przedmiocie odrzucenia wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Justyny Dudek-Sienkiewicz w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2024 r. znak WOP.7722.250.2023.GD w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odrzucić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 537/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek T. Spółki z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Justyny Dudek-Sienkiewicz.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca wniosła skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie wyznaczono jako sprawozdawcę asesora WSA w Gdańsku Justynę Dudek-Sienkiewicz. Informacja o wyznaczeniu jako sędziego sprawozdawcy asesora Justyny Dudek-Sienkiewicz została doręczona skarżącej w dniu 3 czerwca 2024 r. W piśmie złożonym dnia 13 listopada 2024 r. skarżąca, powołując się na art. 5a z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.; dalej w skrócie "p.u.s.a."), wniosła o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Justyny Dudek-Sienkiewicz. Skarżąca wskazywała na sprzeczność składu sądzącego z przepisami prawa i obawy co do mocy prawnej wydanego w sprawie wyroku.
W ocenie Sądu skarżąca była uprawniona do złożenia wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia jej o składzie rozpoznającym sprawę. W niniejszej sprawie zawiadomienie to doręczono skarżącej w dniu 3 czerwca 2024 r. Termin tygodniowy na złożenie wniosku upłynął zatem w dniu 10 czerwca 2024 r. Wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności złożony w dniu 13 listopada 2024 r. został wniesiony po terminie. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, wniosek podlega odrzuceniu na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a w związku z art. 5a § 2 p.u.s.a. w uwagi na jego niedopuszczalność, nie dotyczy on bowiem sędziego lecz asesora sądowego, do którego norma art. 5a p.u.s.a. nie znajduje zastosowania.
Od powyższego postanowienia zażalenie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając mu:
I. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka -poprzez stosowanie przepisów prawa krajowego pozostających w kolizji z konwencją międzynarodowe stosowaną bezpośrednio i mającą pierwszeństwo przed ustawą, a która to konwencja nie uzależnia prowadzenia testu niezależności sędziego od spełnienia wymogów formalnych wniosku o dokonanie takiego badania,
2) art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - poprzez niezagwarantowanie stronie zgodnego z normami konwencyjnymi testu niezależności sędziego,
3) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5a paragraf 4 p.u.s.a. poprzez niezastosowanie ww. przepisu i działanie przez sąd ze złamaniem zasad legalizmu konstytucyjnego, a mianowicie odrzucenie wniosku o test niezawisłości sędziego jako spóźnionego na zasadzie wyliczenia terminu do złożenia ww. wniosku w sposób niezgodny z ustawą.
II. obrazę przepisów prawa procesowego/ustrojowego, tj.:
1) art. 5a paragraf 4 p.u.s.a. poprzez przyjęcie, że termin na złożenie wniosku o test niezawisłości sędziego liczony jest od daty zawiadomienia o osobie sprawozdawcy, gdy jest to literalnie sprzeczne z ustawą tj. wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę (a nie o części składu lub o osobie sprawozdawcy).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3 p.u.s.a.). W art. 5a § 5 p.u.s.a. określono wymogi wniosku, natomiast stosownie do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w art. 5a § 5 p.u.s.a. podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 29 § 1 p.u.s.a., w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do wojewódzkich sądów administracyjnych oraz m.in. sędziów i asesorów sądowych, co do zasady odpowiednie zastosowanie mają przepisy o ustroju sądów powszechnych, podczas gdy w świetle art. 106zg § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334), ilekroć inne ustawy przewidują podejmowanie czynności urzędowych przez sędziego, należy przez sędziego rozumieć także asesora sądowego.
Sąd I instancji niesłusznie zatem wskazał, że jedną z przesłanek do odrzucenia wniosku mógł być fakt, że nie dotyczy on sędziego lecz asesora sądowego, do którego norma art. 5a p.u.s.a. nie znajduje zastosowania.
Niezależnie od powyższego, stosownie do art. 5a § 16 p.u.s.a. zdanie pierwsze od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku tj. oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia przez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2022 r., II GSK 1396/22 oraz z 19 grudnia 2022 r. III FZ 573/22). Przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane przez art. 5 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.). Ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, więc na podstawie art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. W żadnym z tych punktów ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił wniesione zażalenie.