II OZ 913/24

II OZ 913/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 18, 19, 184, 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. B.i A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1088/23 w przedmiocie odmowy wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi H.B. i A.B. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1088/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku H. B., odmówił wyłączenia sędziego WSA Jolanty Górskiej od orzekania w sprawie ze skargi H. B. i A. B. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 lutego 2022 r. nr [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 4 września 2024 r. skarżąca H. B. ustnie do protokołu posiedzenia złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznawania sprawy z jej skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 1088/23, sędziego WSA Jolanty Górskiej. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że w związku z tym, że sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Jolanta Górska orzekała już w sprawie uchwały Rady Gminy [...] ma wyrobiony pogląd. W dniu 10 września 2024 r. sędzia WSA Jolanta Górska złożyła oświadczenie, że w rozpatrywanej sprawie nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jak również nie zachodzą żadne z okoliczności wskazane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uzasadniające jej wyłączenie od udziału w sprawie.
Uzasadniając odmowę wyłączenia ww. sędziego Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż nie ulega wątpliwości, że sędzia WSA Jolanta Górska orzekała wcześniej w sprawie, w której przedmiotem była uchwała Rady Gminy [...] z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu wsi [...]. Podniesiona przez stronę okoliczność nie stanowi jednak wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z Dz. U. z 2023 r., poz. 40), zaskarżona uchwała podlega więc kontroli w ramach chronionego prawem interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę, który to interes prawny jego zdaniem został naruszony. Wykładnia zawartego w art. 101 ust. 1 ww. ustawy pojęcia "interes prawny", jako indywidualny interes prawny określony przez konkretną normę prawa materialnego, powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Przywołana we wniosku okoliczność wyrobienia sobie przez sędziego opinii, co do ważności przedmiotowej uchwały, nie może stanowić przyczyny wyłączenia. Zakres kontroli przedmiotowej uchwały w niniejszej sprawie będzie bowiem odmienny od poprzedniej sprawy, w której orzekała sędzia WSA Jolanta Górska, a której przedmiotem była uchwała Rady Gminy [...] z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...]. Determinował go będzie indywidualny interes prawny skarżących H. B. oraz A. B.. Brak jest zatem w ocenie Sądu tożsamości między niniejszą sprawą a sprawą, w której wcześniej orzekała sędzia, której dotyczy wniosek o wyłączenie.
Sąd podkreślił przy tym, że w niniejszej sprawie sędzia WSA Jolanta Górska złożyła oświadczenie, o którym mowa w art. 22 § 2 p.p.s.a., a autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością tego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego. Zgodnie więc z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie istnieją zatem zdaniem Sądu przesłanki wyłączenia sędziego objętego wnioskiem z art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. Nie uprawdopodobniono również okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Zażaleniem H. B. i A. B. zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu podniesiono, że sprawa o sygn. akt II SA/Gd 1088/23, w której uprzednio orzekała sędzia objęta wnioskiem o wyłączenie, zawierała analogiczne zarzuty dotyczące rażącego naruszenia zasad i trybu przyjmowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Przy czym położenie niektórych posiadanych przez skarżących nieruchomości praktycznie znajduje się w tym samym obszarze przedmiotowego planu miejscowego. W konsekwencji po stronie skarżących zachodzą uzasadnione obawy co do bezstronności rozpoznania sprawy z udziałem sędziego Jolanty Górskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Górskiej od orzekania.
Wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy ustawy bądź na żądanie sędziego lub wniosek strony. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy następuje na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym przepisie, stosownie do art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez skarżących argumenty nie uzasadniają wyłączenia sędziego WSA Jolanty Górskiej od orzekania w przedmiotowej sprawie ze skargi H. B. i A. B. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Użyte w art. 19 p.p.s.a. określenie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Żądając wyłączenia sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. nie wystarczy powołać się na merytoryczną pracę sędziego (także w innych sprawach), która w przekonaniu wnioskodawcy daje podstawę do wyłączenia z uwagi na niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia innych spraw sądowych, nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia osób wcześniej orzekających w tych sprawach. Do wyłączenia sędziego nie wystarczy bowiem subiektywne przekonanie, że taka osoba nie będzie bezstronna, wywołane faktem, że dany sędzia orzekał w danej sprawie i wtedy wydał niekorzystne z punktu widzenia skarżących orzeczenie lub podejmował działania procesowe, które nie uwzględniały postulatów strony postępowania. Innymi słowy, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowań w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Tego rodzaju argumenty powinny być oceniane w przypadku wniesienia właściwych środków zaskarżenia, a nie w ramach postępowania o wyłączenie sędziego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych względów NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.