II OZ 912/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-09-21
NSAbudowlaneŚredniansa
rozbiórkaobiekt budowlanypostępowanie sądowezawieszenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo prawnenadzór budowlanyprawo administracyjne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki, wskazując na konieczność ustalenia następców prawnych zmarłej strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego z powodu śmierci jednej ze skarżących. Złożono zażalenie na to postanowienie, argumentując, że wskazano następców prawnych i ich adresy, a dalsze przeciąganie sprawy jest bezcelowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że sąd pierwszej instancji zasadnie zawiesił postępowanie, ale powinien podjąć działania zmierzające do jego podjęcia po ustaleniu następców prawnych zmarłej.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 1027/16, którym zawieszono postępowanie sądowe w sprawie skargi G. F.-J. i G. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z powodu śmierci G. F. w dniu 14 lutego 2017 r. Skarżąca G. F.-J. podała, że zna spadkobierców zmarłej (jej synów M. F. i P. F.), ale nie zna ich adresów. Uczestnik postępowania J. F. wskazał, że adresy mogą znajdować się w aktach sprawy rozwodowej, ale nie był pewien ich aktualności. J. F. wniósł zażalenie, argumentując, że wskazano następców prawnych i ich adresy, a przeciąganie sprawy jest bezcelowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postępowanie można podjąć po zgłoszeniu się lub wskazaniu następców prawnych. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji zasadnie zawiesił postępowanie, ponieważ oświadczenie o następcach prawnych i brak wskazania ich adresów nie były wystarczające do dalszego prowadzenia sprawy. Sąd zaznaczył jednak, że sąd pierwszej instancji powinien podjąć działania zmierzające do podjęcia zawieszonego postępowania po ustaleniu następców prawnych i ich adresów, a brak tych działań powoduje nieuzasadnione przeciąganie sprawy. Niemniej jednak, brak podjęcia tych działań nie wpływa na ocenę zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przypadku śmierci strony, postępowanie można podjąć po zgłoszeniu się lub wskazaniu następców prawnych.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji zasadnie zawiesił postępowanie z powodu śmierci jednej ze skarżących, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Brak było wystarczających informacji o następcach prawnych i ich adresach, aby kontynuować postępowanie. Jednakże, sąd powinien podjąć działania w celu podjęcia zawieszonego postępowania po ustaleniu następców prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3.

P.p.s.a. art. 128 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć zawieszone z powodu śmierci strony postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, tzn. od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądu pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, lub wydać nowe postanowienie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 124 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

P.p.s.a. art. 131

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie sądu w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania podlega zaskarżeniu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty J. F. o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania, opierające się na wskazaniu następców prawnych i ich adresów oraz bezcelowości dalszego przeciągania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Niepodjęcie zatem przez Sąd do dnia dzisiejszego stosownych działań w tym zakresie powoduje, jak słusznie podnosi wnoszący zażalenie, nieuzasadnione przeciąganie postępowania. Brak podjęcia przez Sąd działań, zmierzające do podjęcia zawieszonego postępowania, nie wpływa na ocenę zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących zawieszania i podejmowania postępowań w przypadku śmierci strony, a także obowiązków sądu w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądach administracyjnych; nie dotyczy spraw, gdzie przedmiot postępowania jest ściśle związany z osobą zmarłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne kwestie proceduralne dotyczące śmierci strony w postępowaniu sądowym i obowiązków sądu w takich sytuacjach, co jest istotne dla praktyków prawa.

Śmierć strony w sądzie: kiedy postępowanie musi zostać zawieszone, a kiedy można je kontynuować?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 912/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Ke 1027/16 - Wyrok WSA w Kielcach z 2018-01-25
II OSK 1942/18 - Wyrok NSA z 2020-12-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 124 par. 1 pkt 1 art. 128 par. 1 pkt 1 art. 184 w zw. zart. 197 par. 1i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 1027/16 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi G. F.-J. i G. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 1027/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zawiesił postępowanie sądowe.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że G. F.–J. oraz G. F. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Na rozprawie sądowej w dniu 1 marca 2017 r. G. F.–J. oświadczyła, że G. F. zmarła w dniu 14 lutego 2017 r., na dowód czego złożyła do akt sprawy kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu i okazała jego oryginał. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że zna spadkobierców ustawowych zmarłej strony, którymi są jej synowie M. F. i P. F. Nie jest natomiast w stanie wskazać ich adresów. Ponadto obecny na rozprawie uczestnik J. F. oświadczył, że adresy spadkobierców znajdują się w aktach sprawy rozwodowej w Sądzie Okręgowym w Kielcach, nie jest jednak pewien, czy adresy te są obecnie aktualne.
Biorąc powyższe pod uwagę, sąd pierwszej instancji stwierdził, że śmierć jednej ze skarżących w dniu 14 lutego 2017 r., potwierdzona odpisem skróconego aktu zgonu obligowała go do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie sądu wojewódzkiego złożył uczestnik postępowania – J. F., wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem wnoszącego zażalenie przeciąganie sprawy jest bezcelowe, zwłaszcza, że zostali wskazani następcy prawni zmarłej strony, a ich adresy wynikające z dokumentów sądowych ze sprawy rozwodowej G. F. zostały przekazane przez niego do sądu przy piśmie w dniu 2 marca 2017 r. Ponadto J. F. załączył do zażalenia pismo z dnia 9 marca 2017 r. otrzymane od G. J.-F., z którego wynika, że w chwili obecnej reprezentuje ona spadkobierców G. F., tak więc w ocenie wnoszącego zażalenie ustalenie aktualnych adresów spadkobierców nie powinno stwarzać trudności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Jednocześnie, w myśl § 3 ww. artykułu, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Stosownie jednak do art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć zawieszone z powodu śmierci strony postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, tzn. od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Mając zatem na uwadze powyższe przepisy, sąd pierwszej instancji powziąwszy informację o śmierci jednej ze skarżących – G. F., zasadnie zawiesił postępowanie sądowe. Sąd słusznie uznał, że oświadczenie G. J.-F. o następcach prawnych G. F. nie było wystarczające do dalszego prowadzenia postępowania sądowego, gdyż nie wskazano ich adresów. Adresów tych na dzień wydania postanowienia nie wskazał również uczestnik postępowania.
Niezależnie jednak od powyższego w świetle przywołanych wyżej przepisów art. 124 § 1 pkt 1 i art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zauważyć należy, że w razie śmierci strony postępowanie sądowe zawiesza do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Tak więc w sytuacji, gdy Sąd dysponował oświadczeniem wskazującym następców prawnych zmarłej strony, a następnie dokumentami wskazującymi ich adresy, zobligowany był podjąć działania zmierzające do podjęcia zawieszonego postępowania. Sąd powinien bowiem bezspornie ustalić następców prawnych zmarłej G. F. i ich aktualne adresy. Niepodjęcie zatem przez Sąd do dnia dzisiejszego stosownych działań w tym zakresie powoduje, jak słusznie podnosi wnoszący zażalenie, nieuzasadnione przeciąganie postępowania. Jednakże, brak podjęcia przez Sąd działań, zmierzające do podjęcia zawieszonego postępowania, nie wpływa na ocenę zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie.
Wskazać także należy, że posiadane informacje o następcach prawnych zmarłej strony i ich aktualnych adresach mogą być podstawą wniosku o podjęcie postępowania w sprawie, a wydane w tym przedmiocie postanowienie sądu podlega zaskarżeniu (art. 131 P.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI