II OZ 9/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-01-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasąd administracyjnyzażalenieskarżącysytuacja materialnaustanowienie adwokata

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie tej pomocy.

NSA rozpoznał zażalenie T.M. na postanowienie WSA w Gdańsku, które przyznało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówiło ustanowienia adwokata. Strona argumentowała, że koszty utrzymania syna studenta i wydatki domowe znacząco obciążają jej budżet, pozostawiając jedynie 280 zł na własne utrzymanie. NSA uznał te argumenty za zasadne, stwierdzając, że WSA nie uwzględnił w pełni potrzeb strony i jej syna, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów pełnego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które przyznało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówiło ustanowienia adwokata z urzędu. Strona skarżąca podniosła, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w pełni jej sytuacji materialnej, w szczególności wydatków związanych z nauką syna studenta poza miejscem zamieszkania, które pochłaniają znaczną część dochodu rodziny. Po odliczeniu tych kosztów, na utrzymanie skarżącej pozostaje jedynie 280 zł miesięcznie, co jest kwotą niewystarczającą. NSA przychylił się do argumentacji skarżącej, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie dokonał szczegółowej oceny faktycznej sytuacji rodzinnej i materialnej strony. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie w części odmawiającej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w pełni wydatków związanych z utrzymaniem syna studenta i kosztów gospodarstwa domowego, co skutkowało błędną oceną możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, przyznawane gdy osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu od opłat lub wydatków, albo ustanowieniu adwokata, gdy osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty utrzymania syna studenta poza miejscem zamieszkania znacząco obciążają budżet strony. Wydatki związane z nauką syna i utrzymaniem gospodarstwa domowego pozostawiają jedynie minimalną kwotę na utrzymanie strony. Sąd pierwszej instancji nie dokonał szczegółowej oceny faktycznej sytuacji rodzinnej i materialnej strony.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała, aby ponosiła jakiekolwiek wydatki na leki bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest w stanie ponieść część kosztów postępowania syn studiuje - poza miejscem zamieszkania - na dwóch kierunkach, co wiąże się z koniecznością poniesienia wydatków związanych z opłaceniem stancji, utrzymaniem i nauką na utrzymanie samej skarżącej pozostaje więc zaledwie kwota 280 zł, a zatem poniżej minimum socjalnego

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście sytuacji materialnej strony z utrzymującym się synem studentem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej strony i jej relacji z synem studentem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i uwzględnianie przez sąd złożonych sytuacji rodzinnych i finansowych strony.

Czy koszty utrzymania studenta zwalniają z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia prawo pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 9/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Gd 847/05 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2007-04-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części  i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 847/05 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia inwentaryzacji podwykonawczej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 – odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał T. M. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sytuacja majątkowa T. M. nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w pełnym zakresie. Dochód miesięczny jej rodziny, składającej się z pełnoletniego syna studenta, uczącego się na dwóch kierunkach, poza miejscem zamieszkania w Toruniu, wynosi – 1780 zł (jej renta w kwocie – 501, 17 zł oraz alimenty syna w kwocie - 1280 zł). Ponadto Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby ponosiła jakiekolwiek wydatki na leki. Wobec tego stwierdził, że skarżąca bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest w stanie ponieść część kosztów postępowania.
T. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie co do odmowy ustanowienia adwokata z urzędu (pkt 2).
W uzasadnieniu zażalenia zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wydatków związanych z nauką syna. Zdaniem skarżącej, wydatki te sięgają kwoty 1500 zł. Podniosła, że syn mieszka na stancji w Toruniu, gdzie studiuje na dwóch kierunkach. Po odliczeniu tej kwoty od sumy 1780 zł na jej utrzymanie pozostaje zaledwie kwota 280 zł, która jest niewystarczająca. Na potwierdzenie powyższego skarżąca przedstawiła szczegółowy wykaz wydatków miesięcznych związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego: koszty ogrzewania – 325 zł, energia elektryczna – 50 zł, podatek od nieruchomości – 17 zł, woda i środki czystości – 70 zł. Ponadto przedłożyła faktury na zakup leków na kwotę - 123 zł i podała, że ma zamknięty dopływ gazu, gdyż nie dysponuje kwotą 2000 zł na remont instalacji. Na okoliczność związaną z odcięciem gazu przedłożyła stosowne zaświadczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
W art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej – ppsa) przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ppsa). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa).
Skarżąca nie kwestionuje wysokości dochodu miesięcznego, jaki ustalił Sąd pierwszej, a który obejmuje jej rentę oraz alimenty pełnoletniego syna studenta. Niewątpliwie jednak zasadnie zarzuca, że Sąd pierwszej instancji, oceniając miesięczne wydatki jej i syna, nie uwzględnił w pełni ich potrzeb. Istotne znaczenie ma tu okoliczność, że syn studiuje - poza miejscem zamieszkania - na dwóch kierunkach, co wiąże się z koniecznością poniesienia wydatków związanych z opłaceniem stancji, utrzymaniem i nauką. Jak podaje skarżąca, zamykają się one w kwocie 1500 zł. Na utrzymanie samej skarżącej pozostaje więc zaledwie kwota 280 zł, a zatem poniżej minimum socjalnego. Tym samym trudno uznać za trafne stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest w stanie ponieść część kosztów postępowania. Przyjąć trzeba, że Sąd ten nie dokonał szczegółowej oceny jej faktycznej sytuacji rodzinnej i materialnej
Z tego względu na podstawie art. 185 § 1 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa Sąd postanowił, jak w sentencji.