II OZ 896/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie administracyjnesądy administracyjneadwokat z urzędukoszty postępowanianieruchomości rolneskarżony organ

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie o przyznaniu prawa pomocy w częściowym zakresie, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania pomocy w pełnym zakresie.

A. D. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, oddalając wniosek o pełne zwolnienie od kosztów. Wnioskodawca argumentował, że jego jedynym dochodem jest niska renta inwalidzka i nie posiada majątku. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy oraz dochody małżonki nie uzasadniają przyznania pomocy w pełnym zakresie, a także że koszty postępowania nie są obecnie ponoszone przez wnioskodawcę.

Przedmiotem sprawy było zażalenie A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2005 r., które przyznało mu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, a oddaliło wniosek o przyznanie pomocy w pozostałym zakresie. Sąd I instancji uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując jednocześnie, że jako uczestnik postępowania nie jest on zobligowany do ponoszenia kosztów. A. D. w zażaleniu zarzucił nierzetelną ocenę jego stanu ubóstwa, podnosząc, że jego jedynym dochodem jest renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny, a mieszkanie należy do żony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy, w tym dochody małżonki, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Podkreślono obowiązek wzajemnej pomocy małżonków, który nie jest uchylany przez zniesienie wspólności majątkowej. NSA odrzucił również prośbę o wyznaczenie adwokata spoza Warszawy, wskazując na potencjalny wzrost kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że dochody małżonki oraz fakt, że wnioskodawca jako uczestnik postępowania nie ponosi obecnie kosztów, nie przemawiają za przyznaniem pomocy w pełnym zakresie. Podkreślono obowiązek wzajemnej pomocy małżonków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Dochody małżonki mogą być brane pod uwagę przy ocenie sytuacji materialnej. Wnioskodawca jako uczestnik postępowania nie ponosi obecnie kosztów. Wyznaczenie adwokata spoza miasta siedziby sądu generuje nieuzasadnione koszty dla Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Nierzetelna, błędna i sprzeczna z prawem ocena faktycznego stanu ubóstwa wnioskodawcy. Jedynym dochodem jest renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny. Wnioskodawca nie jest właścicielem mieszkania. Prośba o ustanowienie adwokata w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

dokonał nierzetelnej, błędnej i sprzecznej z prawem oceny faktycznego stanu jego ubóstwa małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, rozciągający się na prowadzone z ich udziałem sprawy przed organami administracji publicznej i sądami obowiązku tego nie uchyla zniesienie wspólności ustawowej między małżonkami

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście sytuacji materialnej wnioskodawcy i obowiązków małżeńskich."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w 2005 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy prawa pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale jej rutynowy charakter i brak przełomowych kwestii prawnych obniżają jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Czy niska renta i brak własnego mieszkania gwarantują prawo pomocy w sądzie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 896/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 795/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-18
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 795/05 o przyznaniu A. D. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu i o oddaleniu w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 listopada 2000r. Nr GZ.gn.051/623-5/2000 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie częściowo uwzględnił wniosek A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględnienie wniosku w części polegało na przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata. Jednocześnie w postanowieniu Sądu I instancji wskazano, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy i uzyskiwane dochody pozwalają na przyjęcie, że nie spełnia on przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto Sąd wskazał, że A. D. występuje w sprawie jako uczestnik postępowania i obecnie nie jest zobligowany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A. D. W zażaleniu podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie "dokonał nierzetelnej, błędnej i sprzecznej z prawem oceny faktycznego stanu jego ubóstwa", gdyż jedynym jego dochodem jest renta inwalidzka w kwocie 347 zł miesięcznie, a oprócz tego pobiera dodatek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł miesięcznie. Ponadto nie jest on właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 58,9 m2 w Szczecinie, gdyż należy on do jego żony, a zawarta umowa małżeńska wyłącza wspólność majątkową. Sytuację materialną wnioskodawcy pogarsza stan jego zdrowia po leczeniu operacyjnym oka oraz stan zadłużenia wobec dawnego pracodawcy. Dodatkowo wnioskodawca wnosi o ustanowienie adwokata w miejscu zamieszkania – za pośrednictwem Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie, gdyż nie ma możliwości kontaktowania się z pełnomocnikiem w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd I instancji dokonał prawidłowej sytuacji wnioskodawcy, opierając się także na statusie, jaki uzyskał on w postępowaniu sądowoadministracyjnym (uczestnik na prawach strony), co uzasadnia prognozę, że w najbliższym czasie nie będzie ponosił on kosztów postępowania sądowego, zatem przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów jest niezasadne. Stanowisko to należy uznać za słuszne, przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowo należy wskazać na fakt, że żona skarżącego uzyskuje stałe dochody w wysokości umożliwiającej pokrycie części kosztów postępowania sądowego. Wbrew zarzutom zażalenia stwierdzić należy, że małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, rozciągający się na prowadzone z ich udziałem sprawy przed organami administracji publicznej i sądami. Wymaga przy tym podkreślenia, że obowiązku tego nie uchyla zniesienie wspólności ustawowej między małżonkami (por. postanowienie SN z dnia 5 maja 1967r., sygn. akt I CZ 37/67, LEX nr 6155).
Także prośba o wyznaczenie adwokata w innej Okręgowej Radzie Adwokackiej, niż ta z siedzibą w Warszawie, nie może być uwzględniona, gdyż wyznaczanie adwokatów (radców prawnych) spoza miast, w których znajduje się siedziba sądu, w którym prowadzona jest sprawa, powodowałoby istotny wzrost kosztów, które ponoszone są ostatecznie przez Skarb Państwa. Uprawniony do korzystania z usług adwokata (radcy prawnego) ustanowionego z urzędu nie musi kontaktować się z nim osobiście, lecz może to czynić za pośrednictwem powszechnie dostępnych środków łączności, jak telefon, fax, poczta tradycyjna, poczta elektroniczna itp.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI