II OZ 883/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażaleniepostanowieniekoszty postępowaniaadwokat z urzędusytuacja majątkowaNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie o przyznaniu prawa pomocy w częściowym zakresie, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego małżonki pozwala na pokrycie części kosztów postępowania.

Wnioskodawca A.D. zaskarżył postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w części (ustanowienie adwokata z urzędu), oddalając wniosek o przyznanie pomocy w pełnym zakresie. Skarżący argumentował, że jego jedynym dochodem jest niska renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny, a lokal mieszkalny należy do żony. NSA oddalił zażalenie, wskazując na obowiązek wzajemnej pomocy małżonków oraz możliwość pokrycia części kosztów przez żonę skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie oddaliło wniosek. Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując swoją trudną sytuację materialną, opierającą się na rencie inwalidzkiej i dodatku pielęgnacyjnym. Podkreślał również, że nie jest właścicielem mieszkania, a jego żona uzyskuje dochody. NSA uznał jednak, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego małżonki pozwala na pokrycie części kosztów postępowania. Sąd podkreślił obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami, który nie jest uchylany przez zniesienie wspólności majątkowej. Dodatkowo, NSA odrzucił prośbę o wyznaczenie adwokata spoza Warszawy, wskazując na potencjalny wzrost kosztów. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego małżonki pozwala na pokrycie części kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami, nawet przy zniesionej wspólności majątkowej, oraz dochody małżonki pozwalają na pokrycie części kosztów postępowania przez wnioskodawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami, nawet przy zniesionej wspólności majątkowej. Dochody małżonki skarżącego pozwalają na pokrycie części kosztów postępowania. Wyznaczenie adwokata spoza siedziby sądu generuje nieuzasadnione koszty dla Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwia mu ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania. Nierzetelna, błędna i sprzeczna z prawem ocena faktycznego stanu ubóstwa przez WSA. Konieczność ustanowienia adwokata w miejscu zamieszkania skarżącego (Szczecin).

Godne uwagi sformułowania

sytuacja majątkowa wnioskodawcy i uzyskiwane dochody pozwalają na przyjęcie, że nie spełnia on przesłanek [...] które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, rozciągający się na prowadzone z ich udziałem sprawy przed organami administracji publicznej i sądami obowiązku tego nie uchyla zniesienie wspólności ustawowej między małżonkami

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności w kontekście sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego małżonka."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i majątkowej wnioskodawcy oraz jego małżonka. Interpretacja obowiązku wzajemnej pomocy małżonków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - prawa do pomocy prawnej dla osób w trudnej sytuacji materialnej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy dochody żony mogą pozbawić męża prawa do darmowego adwokata? NSA wyjaśnia obowiązek pomocy małżeńskiej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 883/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 414/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2005-11-16
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 414/05 o przyznaniu A. D. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu i o oddaleniu w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 listopada 2000r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 414/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie częściowo uwzględnił wniosek A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględnienie wniosku w części polegało na przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata. Jednocześnie w postanowieniu Sądu I instancji wskazano, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy i uzyskiwane dochody pozwalają na przyjęcie, że nie spełnia on przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A.D., w którym wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie "dokonał nierzetelnej, błędnej i sprzecznej z prawem oceny faktycznego stanu jego ubóstwa", gdyż jedynym jego dochodem jest renta inwalidzka w kwocie 347 zł miesięcznie, a oprócz tego pobiera dodatek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł miesięcznie. Ponadto nie jest on właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 58,9 m2 w Szczecinie, gdyż lokal ten należy do jego żony, a zawarta umowa małżeńska wyłącza wspólność majątkową. Sytuację materialną wnioskodawcy pogarsza stan jego zdrowia po leczeniu operacyjnym oka oraz stan zadłużenia wobec dawnego pracodawcy. Dodatkowo wniósł o ustanowienie adwokata w miejscu zamieszkania – za pośrednictwem Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie, gdyż nie ma możliwości kontaktowania się z pełnomocnikiem w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd I instancji dokonał prawidłowej sytuacji wnioskodawcy i biorąc także wziął pod uwagę stan zdrowia wnioskodawcy, uznał za zasadne ustanowienie pełnomocnika z urzędu, stwierdzając jednocześnie, iż może on ponosić pozostałe koszty sądowe. Stanowisko to należy uznać za słuszne, przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowo należy wskazać na fakt, że żona skarżącego uzyskuje stałe dochody w wysokości umożliwiającej pokrycie części kosztów postępowania sądowego. Wbrew zarzutom zażalenia stwierdzić należy, że małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, rozciągający się na prowadzone z ich udziałem sprawy przed organami administracji publicznej i sądami. Wymaga przy tym podkreślenia, że obowiązku tego nie uchyla zniesienie wspólności ustawowej między małżonkami (por. postanowienie SN z dnia 5 maja 1967r., sygn. akt I CZ 37/67, LEX nr 6155).
Także prośba o wyznaczenie adwokata w innej Okręgowej Radzie Adwokackiej, niż ta z siedzibą w Warszawie, nie może być uwzględniona, gdyż wyznaczanie adwokatów (radców prawnych) spoza miast, w których znajduje się siedziba sądu, w którym prowadzona jest sprawa, powodowałoby istotny wzrost kosztów, które ponoszone są ostatecznie przez Skarb Państwa. Uprawniony do korzystania z usług adwokata (radcy prawnego) ustanowionego z urzędu nie musi kontaktować się z nim osobiście, lecz może to czynić za pośrednictwem powszechnie dostępnych środków łączności, jak telefon, fax, poczta tradycyjna, poczta elektroniczna itp.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI