II OZ 869/15

II OZ 869/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 825/15 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2015-04-09
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 252 par. 2 art. 257
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 825/15 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 825/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek M. C. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie z jej skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd pierwszej instancji wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Postanowieniem tego Sądu z dnia 9 kwietnia 2015 r. odrzucono skargę M. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r.
W dniu 21 kwietnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z uwagi na fakt, iż powyższy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (strona złożyła wniosek w postaci wypełnionej i odpisanej, jedynie pierwszej strony formularza PPF, prosząc zarazem o pomoc w wypełnieniu wniosku), w piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącą do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania, które doręczono stronie w dniu 4 maja 2015 r. dołączono stosowny formularz wniosku.
W terminie otwartym do wykonania wskazanego wezwania skarżąca nie złożyła do Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, w związku z czym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 27 maja 2015 r. pozostawił wniosek M. C. bez rozpoznania.
Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., oznaczonym jako odpowiedź na pismo z dnia 2 czerwca 2015 r. (przy piśmie tym przesłano stronie odpis wskazanego zarządzenia referendarza sądowego) skarżąca zakwestionowała m.in. fakt zbyt daleko idących żądań Sądu wobec niej, a także podniosła okoliczności dotyczące meritum sprawy, w której powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. odrzucono jej skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze, że wnioskodawczyni pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wypełnienia i złożenia w Sądzie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wymienionego wezwania nie wykonała, postanowił stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") pozostawić go bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. C., wskazując na okoliczności dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy każdorazowo musi być poprzedzone badaniem, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymogi formalne. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie pisemnej, jednakże w przewidzianej prawem formie została wypełniona jedynie pierwsza strona formularza PPF, zawierająca dane osobowe oraz zakres wnioskowanej pomocy. Na odrębnej stronie wnioskodawczyni, prosząc o pomoc w wypełnieniu wniosku, wskazała na kwotę uzyskiwanych dochodów oraz przedmiot ogólnie ponoszonych wydatków. Biorąc pod uwagę stwierdzone braki formalne, przesłano skarżącej formularz odpowiedniego wniosku PPF celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu. Skarżąca jednakże nie uczyniła zadość ustawowemu obowiązkowi złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie, co skutkuje niemożliwością merytorycznego rozpoznania takiego wniosku. Należy podkreślić, że postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W przypadku jej braku, wobec dyspozycji art. 257 P.p.s.a. wniosek skarżącej podlegał pozostawieniu bez rozpoznania.
Nadmienić trzeba, że pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, nie oznacza, iż skarżąca nie może złożyć kolejnego wniosku w tym przedmiocie, z tym że wniosek taki winna złożyć na formularzu urzędowym, który został jej przesłany przez Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.