II OZ 864/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-09-24
NSAbudowlaneŚredniansa
wpis sądowykoszty sądowenieruchomość wspólnawspółwłasnośćprawo własności lokalusądownictwo administracyjnenadzór budowlanyzażalenie

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego, uznając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego każdy skarżący ponosi odrębny koszt wpisu.

NSA rozpatrzył zażalenie H. T. na zarządzenie WSA wzywające do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie dotyczącej nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym. Skarżący kwestionował konieczność ponoszenia odrębnego wpisu, argumentując, że zaskarżona decyzja dotyczy części wspólnej nieruchomości. Sąd uznał jednak, że w sytuacji współuczestnictwa formalnego, gdzie prawo do domagania się ochrony nieruchomości wspólnej wynika z prawa własności lokalu, każdy skarżący ponosi odrębny koszt wpisu sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie H. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, które dotyczyło wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi H. T., M. O. i W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym. Skarżący podnosił, że zaskarżona decyzja dotyczy części wspólnej nieruchomości, a zatem powinna być traktowana jako prawo wspólne dla wszystkich skarżących, a nie jako indywidualne prawo własności do poszczególnych lokali. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżących do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, informując, że uiszczenie przez jednego zwalnia pozostałych. Następnie, zarządzeniem z 4 sierpnia 2015 r., wezwano H. T. do uzupełnienia wpisu o kwotę 250 zł, wskazując, że od każdego skarżącego należny jest wpis w wysokości 500 zł. NSA, analizując przepisy, w tym § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. oraz art. 214 § 2 p.p.s.a., stwierdził, że wpis stały w sprawach z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Kluczowe było rozróżnienie między współuczestnictwem materialnym (gdzie opłata jest solidarna) a formalnym (gdzie każdy ponosi opłatę oddzielnie). Sąd uznał, że udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu i nie może być rozpatrywany w oderwaniu od niej. W związku z tym, źródłem interesu prawnego skarżącego jest prawo własności lokalu, a nie samoistna współwłasność nieruchomości wspólnej. W konsekwencji, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne i każdy skarżący musi opłacić osobny wpis. Postanowieniem o oddaleniu zażalenia NSA potwierdził prawidłowość zarządzenia WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku, gdy prawo do domagania się ochrony nieruchomości wspólnej wynika bezpośrednio z prawa własności lokalu, a nie jest traktowane jako samoistne prawo podmiotowe, zachodzi współuczestnictwo formalne, a każdy skarżący jest zobowiązany do uiszczenia odrębnego wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu. Nie można rozpatrywać współwłasności nieruchomości wspólnej w oderwaniu od własności lokali. Dlatego też, interes prawny skarżącego wynika z prawa własności lokalu, co skutkuje współuczestnictwem formalnym i koniecznością uiszczenia odrębnego wpisu przez każdego skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193 § § 2 ust. 3 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł.

p.p.s.a. art. 214 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Pomocnicze

u.w.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo formalne w sprawie, gdzie prawo do nieruchomości wspólnej wynika z prawa własności lokalu. Każdy skarżący ponosi odrębny koszt wpisu sądowego w przypadku współuczestnictwa formalnego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja dotyczy części wspólnej nieruchomości, więc odnosi się do prawa wspólnego wszystkim skarżącym, a nie do praw własności do poszczególnych lokali.

Godne uwagi sformułowania

Udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu. Nie można rozpatrywać współwłasności nieruchomości wspólnej w oderwaniu od własności lokali. Źródłem interesu prawnego skarżącego jest przysługujące mu prawo własności lokalu, a nie – osobnie traktowana – współwłasność nieruchomości wspólnej.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia współuczestnictwa formalnego i materialnego w kontekście opłat sądowych w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami sądowymi w sprawach administracyjnych dotyczących nieruchomości wspólnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa nieruchomości ze względu na precyzyjne rozróżnienie między współuczestnictwem formalnym a materialnym w kontekście opłat sądowych.

Kto płaci za wpis sądowy w sprawie o nieruchomość wspólną? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 864/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II OZ 865/15 - Postanowienie NSA z 2015-09-24
VII SA/Wa 1169/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-05-06
II OZ 866/15 - Postanowienie NSA z 2015-09-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
par. 2 ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2012 poz 270
art. 214 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1994 nr 85 poz 388
art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1169/15 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi H. T., M. O. i W. w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
H. T., M. O. i W. w W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym.
Zarządzeniem z 16 czerwca 2015 r. wezwano H. T., M. O. i W. w W. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Poinformowano, że uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia z tego obowiązku pozostałych skarżących.
W imieniu H. T. i M. O. został wniesiony wpis sądowy w wysokości 500 zł.
Zarządzeniem z 4 sierpnia 2015 r. wezwano H. T. do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 250 zł. Jednocześnie poinformowano, że od każdego ze skarżących należny jest wpis sądowy w kwocie po 500 zł. Dotychczasowa wpłata w kwocie 500 zł, zgodnie z opisem, została zaliczona na poczet części wpisu sądowego od H. T. i M. O.
H. T. wniósł zażalenie na zarządzenie z 4 sierpnia 2015 r., podkreślając, że zaskarżona decyzja dotyczy tylko części wspólnej nieruchomości, więc odnosi się do prawa wspólnego wszystkim skarżącym, a nie do praw własności do poszczególnych lokali.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kwota wpisu została w zaskarżonym zarządzeniu określona prawidłowo. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury - 500 zł.
Zgodnie z art. 214 § 2 p.p.s.a., "Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku".
W sytuacji, gdy skargę wnosi kilka podmiotów, konieczne jest ustalenie, czy uprawnienia lub obowiązki tych osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne (współuczestnictwo materialne), czy też brak jest owej wspólności uprawnień lub obowiązków (współuczestnictwo formalne). Rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne dlatego, że współuczestnictwo materialne statuuje po stronie skarżących obowiązek uiszczenia wpisu sądowego solidarnie, zaś współuczestnictwo formalne niesie ze sobą konieczność uiszczenia wpisu sądowego przez każdego ze skarżących.
Udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu (art. 3 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali). Współwłasność nieruchomości wspólnej nie ma charakteru samoistnego, nie jest osobnym prawem podmiotowym, które podlega ochronie niezależnie od ochrony prawa własności lokalu. Nie można rozpatrywać współwłasności nieruchomości wspólnej w oderwaniu od własności lokali. Innymi słowy, uprawnienie do domagania się ochrony nieruchomości wspólnej wynika bezpośrednio i w ścisły sposób z prawa własności lokalu.
W niniejszej sprawie uznać zatem należy, że źródłem interesu prawnego skarżącego jest przysługujące mu prawo własności lokalu, a nie – osobnie traktowana – współwłasność nieruchomości wspólnej.
Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne i każdy skarżący musi opłacić osobny wpis.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI