II OZ 855/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowewarunki zabudowyNSAWSApostępowanie administracyjneskarżącymajątekdochody

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, uznając, że sytuacja materialna skarżącego i posiadany majątek nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżący D. J. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie odmawiające mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi na decyzję o warunkach zabudowy. WSA uznał, że dochody skarżącego (ok. 3000 zł miesięcznie) oraz posiadana działka budowlana i samochód nie uzasadniają częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odmówiło skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie dotyczącą warunków zabudowy. Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, a ich łączny miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi około 3000 zł. W skład majątku rodziny wchodzi działka budowlana o powierzchni 1075 m², samochód osobowy Opel Vectra (rocznik 1996, wartość ok. 12000 zł) oraz wynajmowane mieszkanie. Skarżący rozpoczął również budowę domu jednorodzinnego. WSA uznał, że taka sytuacja materialna, w tym posiadanie majątku i rozpoczęcie inwestycji budowlanej, nie uzasadnia częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. NSA przychylił się do tego stanowiska, wskazując, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. NSA podkreślił, że posiadanie majątku, a w szczególności nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja materialna skarżącego i posiadany majątek nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Uzasadnienie

Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Dochody skarżącego oraz rozpoczęta inwestycja budowlana wskazują, że nie jest on osobą, która nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy traci moc w przypadku zaskarżenia i rozpoznania przez sąd.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie uzasadnia częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na dochody i posiadany majątek (działka budowlana, samochód, rozpoczęta budowa domu). Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

osoba decydująca się na wskazaną wyżej inwestycję nie jest osobą biedną posiadanie majątku, a w szczególności nieruchomości powoduje w zasadzie wyłączenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sytuacji posiadania przez stronę majątku, w tym nieruchomości, mimo relatywnie niskich dochodów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów PPSA w zakresie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, choć pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących oceny sytuacji materialnej strony.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 855/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
II OZ 855/06 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 15 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 73/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: zażalenie oddalić. .
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przyznania D. J. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2005 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
Wskutek zaskarżenia postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2006 r. odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy, postanowienie to straciło swoją moc na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej p.p.s.a. sprawa podlegała rozpoznaniu przez Sąd.
Z analizy wniosku oraz uzupełniających go dokumentów, przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wynikało, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką dzieci. Łączny ich dochód pochodzący w działalności gospodarczej wynosi średnio ok. 3000 zł miesięcznie. Żona skarżącego nie pracuje i nie posiada prawa do zasiłku. W skład majątku rodzinnego wchodzi także działka budowlana o pow. 1.075 m² oraz samochód osobowy Opel Vectra, rok produkcji: w 1996 r. o wartości ok. 12000 zł. Rodzina skarżącego wynajmuje od OTBS mieszkanie o powierzchni 46 m ², z wyposażeniem o wartości ok. 5000 zł. Skarżący rozpoczął także inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem o pow. zabudowy ok. 180 m². Skarżący oświadczył także, że koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustalone zostały na kwotę 500 zł netto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie przemawia za celowością częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Ponadto nie sposób określić obecnej sytuacji finansowej spółki, której wspólnikiem jest skarżący. Z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego spółki wynikało jedynie, że saldo na koniec lutego 2006 r. było dodatnie. Fakt ten pozwala przyjąć, że miesięczny dochód z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wynosi tyle ile zostało wyżej ustalone tj. ok. 3000 zł.
Zdaniem Sądu osoba decydująca się na wskazaną wyżej inwestycję nie jest osobą biedną.
Z uwagi zarówno na dochody jak i posiadany przez skarżącego majątek a także możliwość jego obciążenia, zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie było bezzasadne.
Zgodnie z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie na podstawie art. 260 p.p.s.a.
Zażalenie na to postanowienie złożył działający przez pełnomocnika D. J. Postanowieniu temu zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione uznanie, że sytuacja materialna skarżącego umożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego w postaci uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Chcąc wykazać nieprawidłowość stanowiska Sądu, pełnomocnik strony stwierdził, że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny skarżącego jest dochód uzyskany przez niego z działalności gospodarczej w kwocie 3000 zł. przy czym nie jest to dochód stały i regularny bowiem zależy od koniunktury na rynku.
Ponadto jak wywodzi się w zażaleniu obciążanie majątku w celu pokrycia kosztów sądowych jest nieuzasadnione bowiem kłóci się z ideą instytucji pomocy prawnej ponieważ każdy może pożyczyć pieniądze lub wziąć kredyt.
Okoliczność pozostawania na wyłącznym utrzymaniu dzieci i bezrobotnej żony została zdaniem strony skarżącej w sposób nieuzasadniony zbagatelizowana przez Sąd. Ustanowienie pełnomocnika motywowane było zaś dobrą sytuacją materialną strony lecz poczuciem krzywdy związanej ze skarżoną decyzją i obrona słusznych interesów strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym po wykazaniu, iż osoba ta nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze treść powołanego przepisu oraz okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zaznaczyć należy także, że posiadanie majątku, a w szczególności nieruchomości powoduje w zasadzie wyłączenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych. Pogląd taki został wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt FZ 454/04.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał Sąd I instancji zasadnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy we wskazanym przez niego zakresie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżących byłoby więc nieuzasadnione i sprzeczne z powołanymi przepisami przewidującymi możliwość przyznania takiego prawa w ściśle określonych sytuacjach. Argumenty zażalenia nie stanowią w tym stanie rzeczy dostatecznej podstawy do podważenia stanowiska jakie odnośnie rozpoznawanej kwestii zajął Sąd I instancji.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI