II OZ 852/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-10
NSAbudowlaneŚredniansa
wstrzymanie wykonanianadzór budowlanyprawo budowlaneodpowiedzialnośćstropnaprawaszkodaskutki trudne do odwróceniapostępowanie sądowoadministracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej usunięcie wad stropu, uznając brak wystarczających dowodów na znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła odmowę WSA wstrzymania wykonania decyzji nakazującej naprawę stropu w lokalu użytkowym. Skarżąca argumentowała, że nie udowodniła, lecz uprawdopodobniła znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, a sąd I instancji błędnie wymagał szczegółowych wyliczeń i dokumentacji. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że Wspólnota nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń o szkodzie majątkowej czy trudnych do odwrócenia skutkach, a jedynie ogólne obawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta, utrzymująca w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazywała Wspólnocie usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego stropu w lokalu użytkowym nr [...] poprzez wykonanie zaleceń naprawczych z ekspertyzy technicznej. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wskazano, że twierdzenia strony nie zostały poparte szczegółowymi wyliczeniami ani dokumentacją. Wspólnota Mieszkaniowa w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne niezastosowanie i uznanie, że nie wykazała przesłanek do wstrzymania, mimo że jedynie uprawdopodobnienie jest wymagane, a nie udowodnienie. Podniosła również zarzut naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. przez niezachowanie procedury wezwania do uzupełnienia wniosku. Argumentowała, że nie ustalono odpowiedzialności za uszkodzenia stropu, a wadliwy strop nie stanowi części wspólnej nieruchomości, lecz należy do właściciela lokalu – Miasta Stołecznego Warszawy. Podkreślono, że organy nie zebrały materiału dowodowego, nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, a Wspólnocie uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i wymaga od wnioskodawcy uprawdopodobnienia konkretnych okoliczności wskazujących na znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Stwierdził, że Wspólnota nie przedstawiła wystarczających dowodów, takich jak szacunkowe wyliczenia kosztów naprawy czy dokumentacja finansowa, aby uzasadnić swoje twierdzenia o nieodwracalnych skutkach finansowych czy znacznej szkodzie. Sąd zauważył, że wadliwy strop stwarza zagrożenie zawaleniem, co uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania decyzji, a nie jej uwzględnienie. Kwestie odpowiedzialności za naprawę stropu zostaną ocenione podczas rozpatrywania skargi, a nie na etapie wniosku o wstrzymanie. NSA uznał również, że Sąd I instancji nie naruszył art. 49 § 1 P.p.s.a., gdyż brak uzasadnienia merytorycznego wniosku nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów (szczegółowych wyliczeń, dokumentacji) na poparcie twierdzeń o znacznej szkodzie lub trudnych do odwrócenia skutkach, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Twierdzenia o szkodzie majątkowej lub trudnych do odwrócenia skutkach muszą być poparte konkretnymi dowodami, a nie ogólnymi obawami. Brak takich dowodów uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar udowodnienia lub uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie wykazała, że brak wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, mimo że wymagała tego ustawa. Twierdzenia skarżącej o szkodzie i trudnych do odwrócenia skutkach nie zostały poparte szczegółowymi wyliczeniami ani dokumentacją. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na oszacowanie kosztów naprawy stropu i odniesienie ich do możliwości finansowych Wspólnoty. Skarżąca nie wskazała konkretnych trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaleceń ekspertyzy dotyczącej stropu. Wadliwy strop stwarza zagrożenie zawaleniem, co uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania decyzji, a nie jej uwzględnienie. Kwestie odpowiedzialności za naprawę stropu i jego charakter nie są rozstrzygane na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar udowodnienia lub choćby uprawdopodobnienia tych okoliczności w danej sparwei spoczywa jednak na stronie wnioskującej o przyznanie ochrony tymczasowej. Twierdzenia strony nie poparte żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, czy dokumentacją nie mogą być uznane za uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Mówiąc o znacznej szkodzie nie wystarczy twierdzić, że "decyzja spowoduje nieodwracalne skutki finansowe" skoro nie wiadomo o jakich skutkach finansowych mówimy. Brak uzasadnienia czyni wniosek nieuzasadnionym merytorycznie i powoduje odmowę jego uwzględnienia.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dowodowe przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sądowoadministracyjnej, w szczególności dotyczące udowodnienia lub uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii odpowiedzialności za wadliwy strop.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – wymogów dowodowych przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny jest dość typowy.

Wstrzymanie wykonania decyzji: jakie dowody są potrzebne, by przekonać sąd?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 852/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2998/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-08-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 § 1,art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 czerwca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2998/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2024 r., nr 1212/24 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2998/24, po rozpozaniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. (dalej jako skarżąca) o wstrzymanie wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 października 2024 r., nr 1212/24, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z 9 września 2024 r., nr IWT/370/2024, nakazującą Skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego stropu w lokalu użytkowym Nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. poprzez wykonanie zaleceń naprawczych zawartych w ekspertyzie technicznej Nr [...] ze stycznia 2024 r., opracowanej przez mgr inż. W.C. w sposób tam opisany, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzajacej ją decyzji PINB dla m.st. Warszawy z 9 września 2024 r. Nr IWT/370/2024.
Sąd mając na względzie przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności z art. 61 § 3 P.p.s.a. wyjaśnił, że obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie wskazanych w tym przepisie przesłanek wstrzymania poprzez stosowne uzasadnienie wniosku. Ciężar udowodnienia lub choćby uprawdopodobnienia tych okoliczności w danej sparwei spoczywa jednak na stronie wnioskującej o przyznanie ochrony tymczasowej. Jej zadaniem jest zatem wykazanie i należyte uzasadnienie, a co najmniej uprawdopodobnienie, zaistniałych przesłanek wstrzymania.
Sąd stawierdził, że argumentacja wniosku o wstrzymanie musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a..
W ocenie Sądu, Skarżąca w niniejszej sprawie nie przedstawiła argumentów, które uzasadniałyby uznanie za wiarygodne twierdzeń, że w razie wykonania decyzji, poniesie ona znaczną szkodę czy też zajdą w stosunku do niej trudne do odwrócenia skutki. Twierdzenia strony nie poparte żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, czy dokumentacją nie mogą być uznane za uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Nie przesądzajac o zasadności twierdzeń żadnej ze stron postępowania, Sąd podkreślił, że celem instytucji wstrzymania wykonania jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocenia legalności decyzji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie abstrahuje od ostatecznego rozstrzygięcia sprawy sądowoadministracyjnej.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i błędne uznanie, że Skarżąca nie wykazała, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2024 r. w przedmiocie częściowego utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z 9 września 2024 r. (znak: 11VT/370/2024) w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego stropu w lokalu użytkowym nr [...] zlokalizowanym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w W. (dalej jako "Decyzja") prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy Skarżąca uprawdopodobniła zaistnienie powyższych przesłanek, których spełnienie jest wymagane dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i nie była zobowiązana (jak błędnie twierdzi Sąd I instancji) do ich udowodnienia czy przedłożenia szczegółowych wyliczeń, ani przedstawienia dokumentacji w tym zakresie, co doprowadziło do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, narażając Skarżącą na niebezpieczeństwo wystąpienia niepowetowanej szkody i spowodowania skutków trudnych do odwrócenia, nadto Sąd I instancji dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji;
2. art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie Skarżącej do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie, pomimo że Sąd I instancji uznał, iż Skarżąca nie przedstawiła argumentów ani nie poparła swoich twierdzeń dowodami, wyliczeniami, czy dokumentami, aby wniosek uwzględnić, w sytuacji gdy brak we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powołania konkretnych okoliczności na jego poparcie związanych z możliwością wyrządzenia szkody, ma charakter braku usuwalnego, zatem Sąd I instancji miał obowiązek wezwać Skarżącą do uzupełnienia niniejszego wniosku, a w konsekwencji wydanie przez Sąd I instancji postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które naraża Skarżącą na niebezpieczeństwo wystąpienia niepowetowanej szkody i spowodowania skutków trudnych do odwrócenia.
W uzasadnieniu Wspólnota stwierdza, że został nałożony na nią obowiązek odbudowy i naprawy wadliwie wykonanego stropu oraz usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego, pomimo że w niniejszej sprawie nie wykazano kto odpowiada za uszkodzenia stropu, nie ustalono właściwego podmiotu zobowiązanego do jego naprawy, ani nie ustalono, czy sporny strop w ogóle stanowi cześć wspólną nieruchomości, za która odpowiada Wspólnota Mieszkaniowa.
Postępowanie dowodowe w tym kluczowym i najważniejszym zakresie sprawy nie zostało przeprowadzone. W ocenie Skarżącej, jedynym i właściwym podmiotem odpowiedzialnym za naprawę wadliwego stropu i przywrócenie odpowiedniego stanu technicznego jest właściciel lokalu użytkowego nr [...] - Miasto Stołeczne Warszawa. Wspólnota Mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność jedynie za części wspólne nieruchomości, do których (zgodnie z Ustawą o własności lokali z dnia 21 maja 2021 roku) nie należy strop w lokalu użytkowym [...], którego jedynym właścicielem jest Miasto Stołeczne Warszawa (strop nie stanowi elementu konstrukcyjnego Nieruchomości).
W sprawie organ I i Il instancji nie zebrał materiału dowodowego, nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, chociaż w sprawie do stwierdzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wymagane były wiadomości specjalne, nadto Skarżącej uniemożliwiono czynny udział w prowadzonym postępowaniu, zatem nierealnym było uczynić zadość obowiązku przedstawienia we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odpowiednich dowodów na poparcie twierdzeń w nim wyrażonych, szczególnie gdy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne, a dowód z opinii biegłego nie został przeprowadzony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął stanowisko, że Skarżąca nie udowodniła, iż grozi jej niebezpieczeństwo poniesienia znacznej szkody lub pojawienie się nieodwracalnych skutków, aby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd zupełnie pominął, że Skarżącą, a więc Wspólnotę Mieszkaniową w tym postępowaniu tworzą osoby fizyczne, które wykonując zobowiązanie poniosą znaczne szkody majątkowe z tytułu przeprowadzenia robót budowlanych. Zgodnie art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Układ sił w niniejszym postępowaniu, jednak rodzi szczególne obawy dla równego traktowania stron postępowania i ochrony praw osób prywatnych nalężących do Wspólnoty Mieszkaniowej. Miasto Stołeczne Warszawa reprezentuje jako osoba prawna interes publiczny, Wspólnota Mieszkaniowa występuje jako prywatny podmiot. Organy państwowe występują po stronie podmiotu publicznoprawnego, jednocześnie stawiając Skarżącą w słabej pozycji procesowej, która dodatkowo została pozbawiona prawa do obrony swojego stanowiska, a dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji tut. Sąd wymaga przedłożenia odpowiedniego materiału dowodowego, który nawet nie został w sprawie zgromadzony z powodu uchybień Organu I i II instancji.
Skarżąca została już narażona na szkodę majątkową zabezpieczając strop przed jego zawaleniem, do czego nie była zobowiązana i nie ciążyła na niej żadna odpowiedzialność z tego tytułu, a mimo wszystko poniosła koszty wykonania prac zabezpieczających. W konsekwencji członkowie Wspólnoty, a to właściciele lokałi użytkowych zrzeszonych w ramach Wspólnoty ponieśli nieodwracalną szkodę majątkową. Skarżąca ponownie podkreśla, że wadliwy strop nie stanowi części wspólnej nieruchomości, ani jej elementu konstrukcyjnego, lecz służy wyłącznie właścicielowi lokalu nr [...], a Wspólnota Mieszkaniowa nigdy nie wyraziła zgody na jego wykonanie.
Sąd I instancji nie tylko niewłaściwie nie zastosował art. 61$ 3 p.p.s.a. twierdząc, że Skarżąca nie wykazała, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale dopuścił sie również błędnej wykładni wymienionego przepisu, bowiem z jego dyspozycji nie wynika, aby twierdzenia wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji miały być poparte "szczegółowymi wyliczeniami", czy "dokumentami", żeby wniosek uwzględnić. Przepis nie nakłada również obowiązku dokonania oceny wiarygodności twierdzeń wnioskującego. Skarżąca wskazując, iż odmowa wstrzymania wykonania decyzji spowoduje narażenie na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, powołuje się na fakty powszechnie znane oraz stanowisko zgodne z regułami logiki i doświadczeniem życiowym. Wypełnieniem dyspozycji przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. było jedynie uprawdopodobnienie spełnienia przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, a nie ich udowodnienie.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji. Przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu, a wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie zostały przez ustawodawcę sprecyzowane i zawierają nieostre pojęcia, w konsekwencji to Sąd musi dokonać oceny ich spełnienia - oceny swobodnej, a nie dowolnej jak na kanwie niniejszej sprawy.
Zgodnie z judykaturą przesłankę "znacznej szkody" należy interpretować jako szkodę majątkową albo niemajątkową, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez zwrot w przyszłości spełnionego świadczenia, natomiast skutki prawne i faktyczne "trudne do odwrócenia", to skutki, które spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, zaś powrót do poprzedniego stanu może nastąpić albo po długim czasie albo przy dużym nakładzie środków i siły lub nie będzie w ogółe możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Bezspornym jest, że do trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z przedstawioną wykładnią będą należeć przeprowadzone roboty budowlane.
W przedmiotowej sprawie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków grozi Skarżącej, a zatem członkom Wspólnoty Mieszkaniowej. Zagrożenie to obejmuje miedzy innymi pozbawienie Współnoty Mieszkaniowej środków finansowych oraz nałożenie na jej członków znacznego obciążenia finansowego. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby koniecznością rozbiórki obiektu oraz prowadzeniem robót budowlanych, co wiąże sie z uciążliwością dla mieszkańców, a których to skutków nie będzie można cofnąć. Realizacja zaskarżonej decyzji, na skutek odmowy wstrzymania jej wykonania może doprowadzić do utraty płynności finansowej Wspólnoty Mieszkaniowej i jej członków. Powstały stres, wynikający z nałożonych zobowiązań, może negatywnie wpłynąć na stan zdrowia właścicieli lokali i mieszkańców. Dodatkowo w przyszłości mogą zostać podjęte akty administracyjne prowadzące do wstrzymania robót budowlanych, na które Wspólnota musiałaby wcześniej uiścić zaliczki, nadto wniesiona skarga może zostać uwzględniona w całości.
Dodatkowo Sąd I instancji miał obowiązek wezwać Skarżącą na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakreślonym tenninie, jeżeli stwierdził brak we wniosku polegający na niepowołaniu przez Skarżącą okoliczności, które wskazały na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi Skarżącej znaczną szkodę lub wywoła skutki trudne do odwrócenia.
W pewnych, szczególnych sytuacjach dopuszczalne będzie uwzględnienie wniosku niezawierającego dodatkowej argumentacji wnioskodawcy. W przedmiotowym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie odniósł się do okoliczności sprawy, nie przeprowadził jej analizy, a odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił w sposób lakoniczny i powierzchowny.
Dodatkowo Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek winien wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności w nim wskazane, ale wszystkie okoliczności znane Sądowi z urzędu, nadto był zobowiązany uwzględnić interes prawny i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, ponieważ niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych skutków do odwrócenia może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego Skargę, lecz także po stronie innych uczestników. W ocenie Skarżącej na kanwie niniejszej sprawy istnieją przesłanki opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a., których Sąd I instancji w ogóle nie analizował.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.
Sąd I instancji trafnie ocenił, że wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym stropu w budynku Skarżącej nie zawierał argumentacji, która wskazywałaby na powstanie w wyniku wykonania tego obowiązku znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków.
Twierdzenia Skarżącej, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje zagrożenia dla życia ludzkiego ze względu na podjęte przez nią prace zabezpieczające oraz z uwagi na decyzję organu budowlanego o wyłączeniu lokalu, z wadliwym stropem z użytkowania w istocie jak zauważył Sąd I instancji nie zostały poparte żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, czy dokumentacją przez co nie mogły być uznane za uzasadniające wstrzymanie wykonania tej decyzji. Także nie wiadomo skąd Skarżąca wnioskuje o nieodwracalnych skutkach majątkowych dla właścicieli pozostałych lokali użytkowych zrzeszonych we Współnocie Mieszkaniowej związanych z poniesieniem dodatkowych kosztów odbudowy stropu, który został prawdopodobnie wykonany przez właściciela tego lokalu bez zgody i wiedzy właścicieli pozostałych lokali połozonych w tym budynku. Twierdzenie takie powinno być choćby uprawdopodobnione a zatem powinno oszacować się jakiego rzędu koszty związane są z wykonaniem stropu w sposób wskazany w ekspertyzie. Dodoatkowo należałoby odnieść ów koszt do zdolności i możliwości finansowych właścicieli pozostałych lokali. Niestety żadnej takiej choćby poglądowej dokumentacji nie przedstawiono. Mówiąc o znacznej szkodzie nie wystarczy twierdzić, że "decyzja spowoduje nieodwracalne skutki finansowe" skoro nie wiadomo o jakich skutkach finansowych mówimy. Sąd I instancji nie wykluczał, że takowe skutki mogą powstać ale trzebaby uwiarygodnić takie twierdzenie jakimiś choćby szacunkowymi wyliczeniami. Takich zabrakło. Następnie należy odnieść ową kwotę do aktualnych możliwości finansowych Wspólnoty, co wiąże się z przedstawieniem stosownej dokumentacji obrazującej jej stan majątkowy. Mając takie dane możliwe jest wnioskowanie przez Sąd czy poniesienie takich kosztów przez Wspólnotę uprawdopodabnia zaistnienie znacznego uszczerbku w jej sytuacji majątkowej, który doprowadzić mógłby do utraty płynności finansowej, czyli do znacznej szkody.
Podobnie aby stwierdzić, że wykonanie decyzji prawdopodobnie doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków, czyli takich skutków, których wystąpienie powoduje istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym przywrócenie stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, trzeba wskazać choćby jaki skutek trudny do odwrócenia spowoduje wykonanie zaleceń ekspertyzy dotyczącej nieprawidłowści stropu. Jednak takiej argumentacji zabrakło zarówno we wniosku jak i w zażaleniu.
Odnosząc się do danych przedstawionych w aktach sprawy należy zauważyć, że przedmiotowy strop pomimo podpacia go drewnianymi belkami stwarza zagrożenie zawaleniem bowiem nie wykonano dalszych prac naprawczych wskazanych w ekspertyzie. Taki stan rzeczy spowodował wyłączenie lokalu użytkowego z użytkowania bowiem organ budowlany stwierdził zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Powyższe uzasadnia wniosek przeciwny do prezentowanego przez Skarżącą, że właśnie wstrzymanie wykonania może doprowadzić do katrastrofy budowlanej a to świadczy o trudnych do odwrócenia skutkach przemawiajacych za odmową wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Okoliczność, że wadliwy strop znajduje się w odrębnym lokalu użytkowym, którego właścicielem jest Miasto Stołeczne Warszawa i w ocenie Wspólnoty nie jest częścią wspólną czy elementem konstrukcyjnym a także że do powstania stropu w jego obecnym stanie przyczynił się właściciel tego lokalu a nie Wspólnota nie oznacza, że wykonanie obowiązku wpłynie negatywnie na sytuację finansową Wspólnoty czy doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków. Te kwestie zostaną ocenione podczas rozpatrywania skargi i nie mogły być oceniane podczas rozpatrywania wniosku o wstrzymanie bowiem doszłoby do niedopuszczalnego przedsądu. Sąd ocenia jedynie wystąpienie zagrożeń o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie ocenia natomiast czy adresat decyzji jest właściwy i jaki charakter ma nałożony obowiązek.
Wbrew temu co zarzuca Skarżąca Sąd nie dopuścił się dowolnej oceny jej wniosku. Sąd chcąc rzetelnie ocenić wniosek pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie miał ku temu podstaw bowiem Skarżąca nie wskazała na okoliczności, które mogłyby uprawdopodabniać wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Należy zauważyć, że odmowne rozpatrzenie wniosku nie uniemożliwia jego ponownego złożenia wraz z nową argumentacją, która pozwoli go ocenić Sądowi wedele przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., jeśli oczywiście taki wniosek zostanie złożony przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego.
Nie można także uznać, że Sąd I instancji odmawiajac wstrzymania dopuścił się naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. bowiem nie wezwał Wspólnoty do uzupełnienia złożonego wniosku w terminie i pod rygorem wskazanym w tym przepisie. Przedstawienie argumentacji na poparcie żądania wniosku o wstrzymanie jest elementem materialnoprawnym takiego wniosku bo podlega ocenie pod kątem przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Sąd na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. był zobowiązany jedynie do wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które uniemożliwiały nadanie wnioskowi dalszego biegu. Przedstawienie argumentacji odpowiedniej dla uznania zaistnienia przesłanek wstrzymania jest meritum tego wniosku i nie podlega uzupełnieniu w tym trybie. Brak uzasadnienia czyni wniosek nieuzasadnionym merytorycznie i powoduje odmowę jego uwzględnienia.
Stanowisko powyższe odpowiada ukształtowanemu już poglądowi w orzecznictwie NSA, że jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd uzasadniający oddalenie wniosku.(tak postanowienie NSA z 8 maja 2014 r. sygn. akt II OZ 425/14, postanowienie z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn akt I FZ 64/14, postanowienie z dnia 31 października 2012 r., sygn akt I Oz 820/12).
Wobec powyższego Sąd I instancji słusznie odmówł wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przedstawiono bowiem konkretnych okoliczności przemawiających za uznaniem, że wykonanie zakresu prac zmierzajacych do usunięcia nieprawidłowości w stanu technicznego stropu w lokalu w budynku Wspólnoty grozić może skarżącej znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI