II OZ 848/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA w Rzeszowie i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie, które przyznało jej prawo pomocy jedynie w części. WSA uznał, że skarżąca, będąc bezrobotną z dwójką dzieci i dochodami z pracy męża oraz gospodarstwa rolnego, może ponieść część kosztów. Skarżąca argumentowała, że nie posiada gospodarstwa rolnego i jej dochody są niewystarczające. NSA uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie WSA i przyznał prawo pomocy w całości, stwierdzając, że miesięczny dochód rodziny na osobę jest zbyt niski, aby pokryć konieczne wydatki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. B.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które przyznało jej prawo pomocy w zakresie częściowym. WSA przyznał zwolnienie od kosztów sądowych w połowie oraz ustanowienie adwokata, uznając, że skarżąca, będąc bezrobotną z dwójką małoletnich dzieci i dochodami z pracy męża oraz gospodarstwa rolnego, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, ale może pokryć część z nich. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że nie posiada gospodarstwa rolnego, nie uzyskuje z niego dochodów, a jedynie straty, i nie stać jej na jakiekolwiek koszty sądowe czy adwokackie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów, a przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. NSA ustalił, że miesięczny dochód brutto na członka rodziny skarżącej wynosi 469 zł, co przy uwzględnieniu koniecznych wydatków (KRUS, węgiel, energia elektryczna) oznacza, że skarżąca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca powinna zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że miesięczny dochód rodziny skarżącej na osobę jest zbyt niski, aby pokryć konieczne wydatki, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające dochody skarżącej i jej rodziny do pokrycia kosztów postępowania. Konieczność uwzględnienia wydatków na utrzymanie rodziny (KRUS, węgiel, energia elektryczna) przy ocenie zdolności do ponoszenia kosztów.
Godne uwagi sformułowania
nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania wydatkom tym nie można odmówić charakteru wydatków koniecznych
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji materialnej strony i koniecznych wydatków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strony, ale stanowi ugruntowaną wykładnię przepisów o prawie pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób w trudnej sytuacji materialnej, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Czy naprawdę nie stać Cię na sąd? NSA wyjaśnia, kiedy prawo pomocy jest całkowite.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 848/11 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2011-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-08-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Rz 535/11 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2011-12-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, , , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. – K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 535/11 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. B.-K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 535/11, przyznał R. B.-K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w ½ części oraz ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi R. B.-K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. referendarz sądowy ustanowił na rzecz skarżącej adwokata z urzędu oraz odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Na skutek wniesionego sprzeciwu wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał ponownemu rozpoznaniu przez Sąd. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji skarżąca jest osobą bezrobotną mającą na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Dochody rodziny wynoszą [...] zł brutto (praca męża skarżącej) plus dochody z gospodarstwa rolnego. Łącznie dochody rodziny skarżącej kształtują się na poziomie [...] zł. W ocenie Sądu skarżąca w sposób wystarczający uwiarygodniła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując zaś złożone przez skarżącą oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Sąd uznał za częściowo zasadny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że skarżąca uzyskuje stałe dochody z pracy zarobkowej męża i posiada gospodarstwo rolne. Zatem, przy uwzględnieniu częściowego zwolnienia od kosztów, wpis sądowy od wniesionej skargi wynosić będzie 50 złotych. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie stać jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych i adwokackich. Wskazała, że w rzeczywistości nie posiada żadnego gospodarstwa rolnego, nie jest zarejestrowana i nie pobiera dotacji z Unii Europejskiej. Nie uzyskuje żadnych dochodów z gospodarstwa, a ma tylko straty, musi uiścić opłaty KRUS oraz wydatki na utrzymanie pola, aby go nie zakwasić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie uznać należy, że skarżąca wykazała dostatecznie, iż nie dysponuje środkami na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że wskazane przez skarżącą kwoty: [...] zł, [...] i [...] zł stanowią roczny dochód jej rodziny. Oznacza to, że dochód miesięczny brutto na każdego członka jej rodziny wynosi 469 zł. Uwzględniając wysokość dochodów, a także wysokość ponoszonych wydatków (KRUS – miesięcznie ponad 100 zł, węgiel – miesięcznie 250 zł, energia elektryczna – miesięcznie 200 zł) należało dojść do wniosku, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wydatkom tym nie można odmówić charakteru wydatków koniecznych, brak więc ich uwzględnienia przez Sąd I instancji doprowadził do błędnej oceny sytuacji finansowej skarżącej, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI