II OZ 844/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalneskargapostanowienieNSAWSApostępowanie administracyjnewarunki zabudowyzażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując na błąd sądu pierwszej instancji w niezastosowaniu art. 49 § 1 Ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając go za niedopuszczalny, ponieważ strona nie uzupełniła wszystkich braków wraz z wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że WSA powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku, a nie odrzucać go a limine. NSA podkreślił, że strona ostatecznie uzupełniła brakujące wpisy, co czyniło dalsze wzywanie zbędnym.

Sprawa dotyczyła zażalenia skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło jej wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim dotyczącą warunków zabudowy. Po doręczeniu wezwania do uzupełnienia braków, skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, twierdząc, że o wezwaniu dowiedziała się z opóźnieniem z powodu roztargnienia męża, który odebrał korespondencję. Wraz z wnioskiem uzupełniła część braków, a pozostałe (wpis od skargi) miała uzupełnić w późniejszym terminie. Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek jako niedopuszczalny, ponieważ skarżąca nie dokonała wszystkich wymaganych czynności wraz z wnioskiem, zgodnie z art. 87 § 4 Ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to rozstrzygnięcie za błędne. Wskazał, że w sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu zawiera braki formalne, sąd powinien wezwać stronę do ich uzupełnienia na podstawie art. 49 § 1 Ppsa, a nie odrzucać wniosek a limine. NSA podkreślił, że skarżąca ostatecznie uzupełniła brakujące wpisy, co czyniło dalsze wzywanie zbędnym. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, a nie odrzucać go a limine.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zgodnie z art. 49 § 1 Ppsa, w przypadku braków formalnych pisma, sąd winien wezwać stronę do ich uzupełnienia. Odrzucenie wniosku bez takiego wezwania stanowi naruszenie przepisów procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Ppsa art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Ppsa art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wnosi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Ppsa art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Ppsa art. 87 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Ppsa art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braków formalnych pisma, sąd winien wezwać stronę do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

Pomocnicze

Ppsa art. 88

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis błędnie zastosowany przez sąd pierwszej instancji do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu.

Ppsa art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Ppsa art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu, a nie odrzucać go a limine. Odrzucenie wniosku bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych stanowi naruszenie art. 49 § 1 Ppsa.

Godne uwagi sformułowania

sąd pierwszej instancji w wyniku błędnej wykładni art. 88 Ppsa bezpodstawnie zastosował wskazany przepis, odrzucając w konsekwencji wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd ten jednocześnie naruszył art. 49 § 1 Ppsa poprzez jego niezastosowanie.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przywracania terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obowiązek wzywania do uzupełnienia braków wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie wniosek o przywrócenie terminu sam zawiera braki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu prawników praktyków.

Błąd WSA: Jak sąd powinien postąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu, który sam ma braki?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 844/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 576/24 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-05-29
II OZ 586/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 576/24 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 czerwca 2024 r. znak: KO.420.38.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 3 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 576/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi odrzucił wniosek K.S. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim ("SKO" lub "Kolegium") z 19 czerwca 2024 r. znak: KO.420.38.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że K.S. (dalej także: skarżąca, strona) w dniu 23 lipca 2024 r. wniosła do WSA w Łodzi, w terminie, skargę na w/w decyzję SKO w Piotrkowie Trybunalskim z 19 czerwca 2024 r.,
W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 6 sierpnia 2024 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone ze skutkiem prawnym w dniu 12 sierpnia 2024 r. (do rąk dorosłego domownika – męża skarżącej). Skarżąca w dniu 13 września 2024 r. wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wraz z wnioskiem skarżąca uzupełniła braki formalne oraz wskazała, że braki fiskalne zostaną przez nią uzupełnione 16 września 2024 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wezwanie odebrał jej mąż i przez zwykłe roztargnienie nie poinformował jej o tym fakcie. Skarżąca utrzymuje, że o wezwaniu dowiedziała się dopiero 12 września 2024 r., zaś braki fiskalne uzupełniła 17 września 2024 r.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniesiony w niniejszej sprawie przez skarżącą wniosek został złożony 13 września 2024 r., podczas gdy skarżąca twierdzi, że dowiedziała się o korespondencji z sądu 12 września 2024 r., a więc w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa). Jednak wniosek ten nie był dopuszczalny, gdyż zawierał inne braki formalne, które nie zostały uzupełnione w terminie - strona, wraz z wnioskiem, nie dokonała bowiem czynności wymaganych wraz z wnioskiem (art. 87 § 4 Ppsa). Podkreślono, że strona miała świadomość swego obowiązku i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia braków formalnych wypełniła swój obowiązek w części (przesłanie odpisu skargi oraz wskazanie numeru PESEL), jednocześnie wskazując na termin 16 września 2024 r., jako termin dopełnienia obowiązku w pozostałym zakresie (wpis od skargi). Strona finalnie dokonała zapowiadanej czynności (uzupełniła braki fiskalne) 17 września 2024 r., czyli 4 dni po złożeniu wniosku.
Z powyższych względów sąd wojewódzki, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, odrzucił, jako niedopuszczalny, na mocy art. 88 Ppsa.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, podnosząc, że mąż nie poinformował ją o fakcie wpłynięcia korespondencji z sądu dotyczącej jej sprawy, wskutek czego nastąpiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem skarżącej powyższe dowodzi, że nie można jej obarczać winą, że nie dopełniła ona należytej staranności i dbałości o własne interesy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wnosi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 Ppsa). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona nie dokonała czynności procesowej, w stosunku do której występuje o przywrócenia terminu, to taki wniosek dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a sąd winien wezwać stronę w trybie art. 49 § 1 Ppsa do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (por. postanowienia NSA z 13 maja 2005 r., I OZ 437/05, czy też z 15 grudnia 2005 r., I FZ 648/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Pogląd ten zyskał wsparcie w piśmiennictwie (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2023, s. 637)
W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dniu 13 września 2024 r. złożyła do WSA w Łodzi pismo, w którym wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych i skargi. Jeżeli skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu nie dopełniła w całości obowiązku z art. 87 § 4 Ppsa, wojewódzki sąd administracyjny powinien wezwać skarżącą na podstawie art. 49 § 1 Ppsa do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez przedłożenie dowodu uiszczenia opłaty sądowej oraz wyznaczyć termin siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie nie dopełnił tego obowiązku, odrzucając a limine na podstawie art. 88 Ppsa wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zatem w zaskarżonym zażaleniem orzeczeniu sąd pierwszej instancji w wyniku błędnej wykładni art. 88 Ppsa bezpodstawnie zastosował wskazany przepis, odrzucając w konsekwencji wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd ten jednocześnie naruszył art. 49 § 1 Ppsa poprzez jego niezastosowanie. Skoro sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, to nie powinien wypowiadać się meriti w kwestii zasadności samego wniosku o przywrócenie terminu.
Należy zwrócić uwagę, że w sprawie nie ma już potrzeby wzywania skarżącej do uzupełnienia wskazanego braku wniosku, bowiem strona finalnie dokonała zapowiadanej czynności (uzupełniła braki fiskalne) w dniu 17 września 2024 r. Rzeczą sądu wojewódzkiego będzie rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI