II OZ 841/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-05
NSAbudowlaneŚredniansa
rozbiórkapozwolenie na rozbiórkęwstrzymanie wykonania decyzjipostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSAtożsamość podmiotowatożsamość przedmiotowaprawo budowlane

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce, uznając brak tożsamości podmiotowej i przedmiotowej między sprawą a wnioskiem o wstrzymanie.

NSA rozpoznał zażalenie A. S. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Starosty Otwockiego o pozwoleniu na rozbiórkę. Sąd pierwszej instancji uznał, że negatywne skutki rozbiórki nie dotyczą bezpośrednio wnioskodawcy, a wniosek o wstrzymanie nie może opierać się na ogólnych stwierdzeniach. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że wniosek o wstrzymanie dotyczył decyzji kończącej postępowanie, podczas gdy skarga dotyczyła odmowy wznowienia tego postępowania, co skutkowało brakiem tożsamości podmiotowej i przedmiotowej wymaganej do uwzględnienia wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. udzielającej pozwolenia na rozbiórkę. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że negatywne skutki związane z rozbiórką nie dotykają bezpośrednio wnioskodawcy, a wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie może być oparty na ogólnych stwierdzeniach lub argumentacji niepopartej konkretnymi odniesieniami do sytuacji wnioskodawcy. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., twierdząc, że ustawa nie ogranicza możliwości domagania się wstrzymania wykonalności decyzji tylko ze względu na sytuację skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w sprawie dotyczącej postępowania nadzwyczajnego (odmowa wznowienia postępowania), podczas gdy wniosek o wstrzymanie dotyczył decyzji kończącej postępowanie, które miało być wznowione. Brak było tożsamości podmiotowej i przedmiotowej między tymi postępowaniami, co jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie. Sąd zaznaczył również, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, a trudne do odwrócenia skutki decyzji rozbiórkowych zasadniczo dotyczą inwestora. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie może opierać się na ogólnych stwierdzeniach, czy argumentacji niepopartej konkretnymi odniesieniami do sytuacji wnioskodawcy, gdyż uniemożliwia to ocenę potencjalnych negatywnych skutków wykonania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji, wskazując na brak konkretnych odniesień do sytuacji wnioskodawcy w złożonym wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia tych przesłanek spoczywa na skarżącym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice orzekania przez sąd administracyjny wyznacza stosunek administracyjnoprawny, będący przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tożsamości podmiotowej i przedmiotowej między sprawą zainicjowaną skargą a postępowaniem, w którym wydano decyzję objętą wnioskiem o wstrzymanie wykonania.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego podnoszące naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, iż podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest ryzyko znaczonej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków obciążających skarżącego, podczas gdy ustawa nie ogranicza możliwości domagania się wstrzymania wykonalności decyzji tylko ze względu na sytuację skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym nie można mówić o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej tych postępowań, która wymagana jest do uznania, że akt objęty wnioskiem o wstrzymanie wykonania został wydany w ramach tej samej sprawy, która została wszczęta skargą do sądu administracyjnego trudne do odwrócenia skutki w przypadku decyzji rozbiórkowych czy decyzji dotyczących pozwolenia na budowę dotyczą zasadniczo inwestora, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach osób trzecich.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, wymogi tożsamości podmiotowej i przedmiotowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, sytuacja prawna osób trzecich w sprawach budowlanych i rozbiórkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tożsamości postępowań. Ogólne zasady dotyczące wstrzymania wykonania decyzji mogą być szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Wyjaśnia kluczowe wymogi formalne, które często są pomijane przez strony.

Kiedy wstrzymanie wykonania decyzji jest niemożliwe? NSA wyjaśnia kluczowy błąd formalny.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 841/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1745/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1745/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. nr 679/2021 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr 839/OPO/2024 w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1745/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty Otwockiego (dalej "Starosta") z dnia 26 maja 2021 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że negatywna sytuacja związana z rozbiórką obiektów dotyczy inwestora, natomiast nie dotyczy ona bezpośrednio wnioskodawcy czyli A. S. W ocenie Sądu nie można wniosku o wstrzymanie wykonania aktu opierać na ogólnych stwierdzeniach, czy argumentacji niepopartej konkretnymi odniesieniami do sytuacji wnioskodawcy. Tak skonstruowany wniosek uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. Pełnomocnik skarżącego podniósł naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, iż podstawą wstrzymania wykonania decyzji na podstawie tego przepisu jest ryzyko znaczonej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które miałyby obciążać skarżącego, podczas gdy ustawa nie ogranicza możliwości domagania się wstrzymania wykonalności decyzji tylko ze względu na sytuację skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w sprawie, która dotyczy postępowania nadzwyczajnego. Należy wskazać, że granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (por. Jan Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2011, pkt 4 i 5 do art. 134). Przedmiotem orzekania sądu administracyjnego jest sprawa, której granice wyznacza tożsamość elementów podmiotowych – podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie prawnej i faktycznej (por. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001/1/7; Tadeusz Woś, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2016, s. 568).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zaskarżyła skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, podczas gdy wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego dotyczył decyzji kończącej postępowanie będące przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. W tej sytuacji nie można mówić o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej tych postępowań, która wymagana jest do uznania, że akt objęty wnioskiem o wstrzymanie wykonania został wydany w ramach tej samej sprawy, która została wszczęta skargą do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak jest tożsamości podmiotowej pomiędzy postępowaniem wszczętym skargą a postępowaniem, w którym wydana została decyzja Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. Oznacza to, że decyzja ta wydana została w odrębnym postępowaniu administracyjnym niemieszczącym się w granicach rozpoznawanej sprawy wyznaczonej złożoną skargą. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do nieuzasadnionego blokowania procesów inwestycyjnych przez osoby, których status strony nie zostałby oficjalnie rozstrzygnięty w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Na marginesie należy jedynie dodać, że Sąd I instancji słusznie wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że trudne do odwrócenia skutki w przypadku decyzji rozbiórkowych czy decyzji dotyczących pozwolenia na budowę dotyczą zasadniczo inwestora, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach osób trzecich.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI