II OZ 841/14

II OZ 841/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Wr 415/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2008-12-18
II OZ 917/17 - Postanowienie NSA z 2017-09-21
II OZ 333/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
II OZ 334/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
II OZ 335/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165, art. 246 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygn. akt II OZ 841 / 14 POSTANOWIENIE Dnia 2 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 415/03 w zakresie odmowy przyznania D. W. i M. W. całkowitego prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika na ścieki postanawia: 1. odrzucić zażalenie J. W. i M. W., 2. oddalić zażalenie D. W. i M. W.
Uzasadnienie
Sygn. akt II OZ 841 / 14
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącym D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, sprawa przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy w niniejszej sprawie była kilkakrotnie przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydał w sprawie prawomocne postanowienia z dnia 19 czerwca 2009 r. (sygn. akt II OZ 514/09) i z dnia 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II OZ 347/10), oddalające zażalenia na postanowienia przyznające prawo pomocy w części. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. cofnął przyznane prawo pomocy i odmówił przyznania prawa pomocy skarżącym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. (sygn. akt II OZ 468/13) oddalił zażalenie na to postanowienie.
Obecnie złożony, kolejny już wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), czyli zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności (prawnych lub faktycznych) sprawy. Przesłanki wymienione w tym przepisie mają charakter dynamiczny i ich późniejsze wystąpienie może powodować konieczność udzielenia prawa pomocy w odpowiednim zakresie, również w przypadku uprzedniego prawomocnego oddalenia wniosku strony w tym zakresie. Jednakże Sąd w niniejszej sprawie przyjął, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały (wyszły na jaw) później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony.
Jak wskazał Sąd, skarżący D. i M. W. żądają ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że D. W. otrzymuje emeryturę w wysokości 1262,50 zł, a jej małżonek w wysokości 1518,55 zł. Gospodarstwo domowe prowadzą sami, a emerytury przeznaczają w 90% na wyżywienie. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni 2488 m2. We wniosku wskazano, że prowadzą oni "ponad 1000 spraw", których nie są w stanie opłacić.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, ze złożonych przez skarżących dokumentów (wniosek i towarzyszące mu pisma) nie wynika, aby sytuacja majątkowa skarżących uległa pogorszeniu, które uzasadniałoby przyznanie im prawa pomocy. Obecnie łączny dochód skarżących kształtuje się na poziomie 2781,05 zł i jest wyższy niż dochody wskazywane w poprzednio rozpoznawanych wnioskach, które stanowiły podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nadto wnioskodawcy nie przedstawili dokumentów źródłowych na poparcie twierdzeń dotyczących wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie. Wobec tego, na obecnym etapie nie można uznać, że zostało przez skarżących wykazane, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w zainicjowanym przez siebie postępowaniu. Co za tym idzie, nie wykazano istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia Sądu w przedmiocie prawa pomocy.
Natomiast odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata, Sąd zważył, że D. W. udzieliła adwokat A. K. pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem nie można uznać, że skarżąca nie dysponuje w niniejszej sprawie pełnomocnikiem profesjonalnym. Dodatkowo Sąd ocenił, że sytuacja materialna obojga wnioskodawców nie uzasadnia zwolnienia ich z kosztów sądowych w całości z powodu ubóstwa, a więc nie są również spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Innymi słowy, brak jest podstaw, aby kredytować działalność pełnomocnika skarżących ze środków Skarbu Państwa.
Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazali, iż ich sytuacja materialna zmieniła się tak, że nie są w stanie pokryć kosztów postępowania. Z tych też przyczyn, Sąd na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. W., M., J. W. i M. W.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wyjaśnić przede wszystkim trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniesione zażalenie jest zobowiązany z urzędu badać, czy zostało ono wniesione przez strony do tego upoważnione, ponieważ jest to jedna z przesłanek dopuszczalności zażalenia.
Zażalenie w niniejszej sprawie wniesione przez J. W. i M. W. należało odrzucić. Skoro kwestionowane postanowienie z dnia 4 lipca 2014 r. nie dotyczyło zwolnienia ich z obowiązków fiskalnych, to nie dotyczyło ich interesu prawnego. Tym samym nie mogli oni skarżyć prawidłowości tego rozstrzygnięcia. (art. 252 § 3 P.p.s.a.).
Zażalenie D. W. i M. W. nie zasługuje natomiast na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie z kolei do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak trafnie przy tym podkreślał Sąd pierwszej instancji sytuacja materialna strony skarżącej była w niniejszej sprawie wielokrotnie oceniana i również w tym przypadku strona skarżąca nie podważyła, iż należy do osób, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przedstawione przez stronę skarżącą tak w składanych pismach procesowych, jak i niniejszym zażaleniu wyjaśnienia w żaden sposób nie wskazują, że zaszła taka zmiana okoliczności faktycznych, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione przez D. W. i M. W. zażalenie.