II OZ 840/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneegzekucja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisytuacja materialnakoszty postępowaniapełnomocnik z urzędu

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie ujawniła wszystkich źródeł dochodu.

Skarżąca B. C. złożyła zażalenie na postanowienie WSA odmawiające jej przyznania prawa pomocy w sprawie egzekucji obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. WSA odmówił prawa pomocy, wskazując na nieskuteczność oświadczeń złożonych przez konkubenta skarżącej oraz na niewykazanie przez skarżącą swojej trudnej sytuacji materialnej, w tym nieujawnienie wszystkich dochodów i majątku. NSA uznał, że skarżąca nie wypełniła obowiązku dokładnego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej, a jej oświadczenia były niezgodne z prawdą, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło jej przyznania prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym egzekucji obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy. Wskazano, że oświadczenia dotyczące kosztów utrzymania mieszkania złożone przez konkubenta skarżącej nie mogły być uznane za skuteczne, ponieważ nie był on stroną ani pełnomocnikiem. Ponadto, skarżąca nie wykonała zobowiązania sądu do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W uzasadnieniu wskazano na sprzeczności w oświadczeniach skarżącej dotyczących dochodów, oszczędności oraz posiadanych nieruchomości pod działalność gastronomiczną, które były kredytowane. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia swojej sytuacji majątkowej. NSA stwierdził, że B. C. nie ujawniła wszystkich źródeł dochodu i przedstawiła swoją sytuację majątkową niezgodnie z prawdą, co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie ujawniła wszystkich źródeł dochodu oraz posiadanego majątku.

Uzasadnienie

Skarżąca nie przedstawiła rzetelnie swojej sytuacji majątkowej, składając sprzeczne oświadczenia dotyczące dochodów, oszczędności i posiadanych nieruchomości, co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w częściowym zakresie może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 35

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja kręgu osób bliskich strony.

P.p.s.a. art. 255

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej. Oświadczenia strony były sprzeczne i nieujawniały wszystkich źródeł dochodu i majątku. Konkubent strony nie jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń w jej imieniu.

Odrzucone argumenty

Strona twierdziła, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania. Strona wskazywała na trudną sytuację finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą i kredytem.

Godne uwagi sformułowania

nie wykonała zobowiązania Sądu w całości nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy nie ujawniła Sądowi w całości informacji o posiadanym majątku i źródłach osiąganych dochodów nie ujawniła wszystkich źródeł dochodu przedstawia jej sytuację majątkową niezgodnie z prawdą

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, obowiązek rzetelnego przedstawienia sytuacji materialnej przez stronę, ocena wiarygodności oświadczeń wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i wniosku o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady przyznawania prawa pomocy i obowiązki stron w tym zakresie, co jest istotne dla praktyków prawa.

Nieujawnienie wszystkich dochodów i majątku może skutkować odmową prawa pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 840/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Op 462/07 - Postanowienie WSA w Opolu z 2007-11-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Op 462/07 odmawiające B. C. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Op 462/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu odmówił B. C. przyznania prawa pomocy w sprawie z Jej skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, że A. W. - konkubent skarżącej nie zalicza się do kręgu tzw. osób bliskich strony, w rozumieniu art. 35 P.p.s.a., tj. nie jest jej małżonkiem, rodzicem, rodzeństwem, zstępnym. Również z treści udzielonego mu przez skarżącą pełnomocnictwa nie wynika, aby był pracownikiem skarżącej lub by posiadał uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata. Stwierdzono wobec powyższego, że Sąd zmuszony był dokonać oceny skuteczności oświadczenia złożonego przez konkubenta skarżącej w piśmie z dnia 8 lutego 2008r. i przyjąć, że oświadczenie dotyczące kosztów utrzymania mieszkania pochodzi od osoby nie będącej stroną w sprawie, ani pełnomocnikiem skarżącej i stąd też czynności i oświadczenia, złożone w imieniu skarżącej przez jej konkubenta, w postępowaniu wyjaśniającym w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie mogą być uznane za skuteczne i nie mogą być przedmiotem oceny przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Konsekwencją powyższego Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykonała zobowiązania Sądu w całości. Wobec powyższego, rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy Sąd uwzględnił jedynie okoliczności wynikające z samego formularza wniosku oraz dokumentów urzędowych znajdujących się w aktach sprawy. Sąd wskazał dalej, że w przedmiotowej sprawie referendarz sądowy na zasadzie art. 255 P.p.s.a. wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych informacji i przedłożenia stosownych dokumentów określających sytuację materialną. Skarżąca nie wykonała powyższego zobowiązania i stąd też Sąd nie dysponował informacjami dotyczącymi kosztów utrzymania mieszkania oraz rodziny. Brak powyższych informacji uniemożliwił przyjęcie, że B. C. wykazała, iż spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Jak podano, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 P.p.s.a.). Użycie przez ustawodawcę w w/w przepisie sformułowania "gdy osoba ta wykaże" oznacza m.in. powinność strony, a zatem obowiązek należytego uzasadnienia i uprawdopodobnienia okoliczności, na które powoduje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (tak: post. NSA z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl.). Wskazano, że z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz deklaracji VAT i zeznania PIT -36 za 2006r. wynika, że dochód rodziny skarżącej w 2006r. wyniósł zaledwie [...] zł. Pomimo złożonego we wniosku oświadczenia o braku uzyskiwanych przez skarżącą i jej konkubenta dochodów, rodzina skarżącej posiada środki na swoje utrzymanie i jak to sama skarżąca określiła: "żyje z oszczędności". Co więcej skarżąca przyznała w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008r., iż nie jest prawdą, że nie jest w stanie uiścić kwoty 500 zł., bo jest w stanie przyoszczędzić. W rubryce zaś formularza wniosku, odnoszącej się do posiadanego majątku, B. C. nie wykazała żadnych zasobów pieniężnych, stwierdzając: "nie posiadamy". W dalszej części wniosku skarżąca podała, że posiada dwa budynki pod działalność gastronomiczną, które są "kredytowane w PKO", a także że musi sporo zainwestować w budynki i prowadzoną działalność. Zestawienie zatem powyższych oświadczeń musi prowadzić do wniosku, iż skarżąca nie ujawniła Sądowi w całości informacji o posiadanym majątku i źródłach osiąganych dochodów, a skarżąca prawdopodobnie posiada zgromadzone środki pieniężne lub inne źródła dochodu dające jej możliwość ponoszenia obok kosztów bieżącego utrzymania siebie i rodziny, także kosztów zaciągniętego kredytu oraz realizowania inwestycji. Te okoliczności powodują powstanie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia skarżącej o wystąpieniu przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a dotyczących niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości te dotyczą zwłaszcza wysokości zgromadzonych oszczędności oraz kosztów i wydatków związanych z potrzebami życiowymi rodziny. Niewyjaśnienie powyższych wątpliwości przez wskazanie źródeł finansowania potrzeb swoich oraz rodziny, czyni wniosek B. C. mało wiarygodnym i skutkować musi uznaniem, że jej twierdzenie o pozostawaniu w złej sytuacji materialnej, nie zostało wykazane, a tym samym przyjęciem, że brak jest podstaw do uznania, iż skarżącej należy przyznać prawo pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B. C. wskazała, że nie posiada oszczędności. Podała, iż na koncie w banku nie posiada żadnych pieniędzy a jej konkubent dorabia różnymi pracami remontowymi. Stwierdziła też, iż prowadzona przez Nią działalność gastronomiczna nie przynosi zysków oraz że musi spłacać zaciągnięty na poczet tej działalności kredyt. Podała ponadto, iż posiada również sprzeczną od tej, od której się odwołuje, decyzję Starostwa Powiatowego - Wydziału Budownictwa, która to odmawia dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Twierdząc, iż Ją na to nie stać, skarżąca zażądała adwokata z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w częściowym zakresie może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, iż na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku PPF nie znajdują pokrycia z rzeczywistością istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Z analizy akt sprawy wynika, że B. C. nie wypełniła powyższego obowiązku. Pomimo złożonego we wniosku PPF oświadczenia o braku uzyskiwanych przez skarżącą i jej konkubenta dochodów, rodzina skarżącej posiada środki na swoje utrzymanie i jak to sama skarżąca określiła: "żyje z oszczędności". Co więcej skarżąca przyznała w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008r., iż nie jest prawdą, że nie jest w stanie uiścić kwoty 500 zł., bo jest w stanie przyoszczędzić. W rubryce zaś formularza wniosku, odnoszącej się do posiadanego majątku, B. C. nie wykazała żadnych zasobów pieniężnych, stwierdzając: "nie posiadamy". W dalszej części wniosku skarżąca podała, że posiada dwa budynki pod działalność gastronomiczną, które są "kredytowane w PKO", a także że musi sporo zainwestować w budynki i prowadzoną działalność. Jak wynika z późniejszych oświadczeń tj. zażalenia skarżąca nie posiada oszczędności a jej konkubent dorabia różnymi pracami remontowymi. Oznacza to, że B. C. nie ujawniła wszystkich źródeł dochodu. Późniejsze wskazanie dodatkowego źródła dochodu pozostaje bez wpływu na fakt, że zawarte we wniosku PPF oświadczenie skarżącej przedstawia jej sytuację majątkową niezgodnie z prawdą.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo uznał, że nie było ustawowych przesłanek do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.