II OZ 828/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że sąd niższej instancji błędnie zinterpretował przesłanki przyznania tego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącym prawa pomocy, uznając ich sytuację materialną za umożliwiającą pokrycie kosztów postępowania, mimo łącznych dochodów 3480 zł i posiadania nieruchomości. NSA uchylił to postanowienie, stwierdzając, że sąd I instancji błędnie zinterpretował art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nie przewiduje wymogu "sytuacji wyjątkowych" do przyznania prawa pomocy, a także pominął możliwość częściowego przyznania pomocy.
Sprawa dotyczy zażalenia małżonków A. i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło ich wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji uznał, że skarżący, dysponując łącznym dochodem 3480 zł miesięcznie na czteroosobową rodzinę oraz posiadając dom, budynek gospodarczy i działkę, są w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Sąd ten podkreślił, że prawo pomocy powinno być przyznawane tylko w sytuacjach wyjątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie kwestionował prawdziwości oświadczeń wnioskodawców, ale wadliwie ocenił ich sytuację materialną. NSA wskazał, że pogląd o przyznawaniu prawa pomocy tylko w sytuacjach wyjątkowych jest niezgodny z art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nie zawiera takiej przesłanki. Ponadto, sąd I instancji pominął możliwość częściowego uwzględnienia wniosku o prawo pomocy, gdy strona może ponieść tylko część kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pogląd ten jest niezgodny z art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nie zawiera takiej przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd I instancji błędnie zinterpretował przesłanki przyznania prawa pomocy, wprowadzając wymóg "sytuacji wyjątkowych", który nie wynika z przepisów ustawy. Ustawa nie ogranicza przyznania prawa pomocy do takich sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie zawiera przesłanki "sytuacji wyjątkowych" do przyznania prawa pomocy. Możliwe jest częściowe przyznanie prawa pomocy.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 255
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zażądać dodatkowych informacji obrazujących rzeczywistą sytuację strony.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżone orzeczenie zapadło z naruszeniem tego przepisu.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W zw. z art. 185 § 1 stanowi podstawę orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji błędnie zinterpretował przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd I instancji pominął możliwość częściowego przyznania prawa pomocy. Posiadana nieruchomość generuje wydatki, a nie dochody.
Godne uwagi sformułowania
Pogląd, że prawo pomocy przysługuje tylko w sytuacjach wyjątkowych jest niezgodny z art. 246 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pominął to, że możliwe jest częściowe tylko uwzględnienie wniosku strony o całkowite prawo pomocy.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności art. 246 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżących, ale ogólne zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla obywateli prawa pomocy, a orzeczenie NSA koryguje błędną interpretację sądu niższej instancji, co ma znaczenie praktyczne dla osób w trudnej sytuacji materialnej.
“Czy prawo pomocy jest tylko dla wyjątkowych przypadków? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 828/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Nadzór budowlany Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy Pogląd, że prawo pomocy przysługuje tylko w sytuacjach wyjątkowych jest niezgodny z art. 246 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, który nie zawiera takiej przesłanki do przyznania tego prawa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 7 X 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. i J. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 VII 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 454/05 w sprawie ze skargi A. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 II 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 VII 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżących A. i J. B. o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z podanymi w tym wniosku oświadczeniami wnioskodawców Sąd ustalił, iż na utrzymanie czteroosobowej rodziny uzyskują oni łączny dochód w kwocie 3480 zł. Posiadając przy tym dom o powierzchni 110 m2, budynek gospodarczy i działkę o powierzchni 110 m2 wnioskodawcy znajdują się – zdaniem Sądu I instancji – w sytuacji umożliwiającej im poniesienie pełnych kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Sąd zwrócił przy tym uwagę na to, iż strony postępowania sądowo-administracyjnego winny ponosić koszty tego postępowania zaś udzielenie prawa pomocy wiąże się z jej dofinansowaniem z budżetu Państwa, co powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych. Wymienione postanowienie małżonkowie B. zaskarżyli zażaleniem, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podnieśli, że Sąd I instancji wadliwie ocenił ich sytuację materialną i mylnie uznał, iż są oni w stanie ponosić pełne koszty związane z niniejszym postępowaniem. Posiadana przez nich nieruchomość nie tylko nie daje im dochodu, lecz z jej utrzymaniem wiążą się znaczne wydatki., Przy niskich dochodach całej rodziny skarżący nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów pomocy adwokackiej. Dlatego wnoszą oni o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie ich wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny nie kwestionował prawdziwości oświadczeń wnioskodawców zawartych w ich wniosku o prawo pomocy i uznał za wystarczające do rozpoznania tego wniosku zawarte w nim informacje, mimo iż zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z 30 VIII 2002 r. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) mógł zażądać dodatkowych informacji obrazujących rzeczywistą sytuację strony. Ustalając, iż na utrzymanie czworga dorosłych osób rodzina ta dysponuje kwotą 3480 zł miesięcznie, przy czym znajduje się w niej student bez własnych dochodów Sąd I instancji uznał, iż skarżący mogą ponieść pełne koszty postępowania. Ocena ta budzi zasadnicze wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny istotne znaczenie przywiązał przy tym do faktu posiadania przez skarżących domu, budynku gospodarczego i niewielkiej działki rolnej, nie ustalając jednak czy przynoszą one skarżącym jakieś dochody, czy – jak podniesiono w zażaleniu – z ich utrzymaniem wiążą się dodatkowe wydatki. Pogląd, iż prawo pomocy przysługuje tylko w sytuacjach wyjątkowych jest niezgodny z art. 246 § 1 ppsa, który nie zawiera takiej przesłanki do przyznania żądanego prawa. Nadto Sąd pominął to, że możliwe jest częściowe tylko uwzględnienie wniosku strony o całkowite prawo pomocy, gdy sąd stwierdzi, że strona może ponieść tylko część kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). Zaskarżone orzeczenie zapadło więc z naruszeniem art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI