II OZ 826/24

II OZ 826/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2052/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-03-19
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S i T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2052/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi K. S i T. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 czerwca 2024 r. znak: ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2052/24, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. S. i T. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 czerwca 2024r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga K. S. i T. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 czerwca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Razem ze skargą został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że opóźnienie w złożeniu skargi wynikało z wysłania jej na nieaktualny adres organu. Podniesiono, że w terminie do złożenia skargi została ona nadana do organu – Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, za pośrednictwem operatora wyznaczonego - Poczty Polskiej, jednakże została ona zaadresowana na nieaktualny adres organu, tj. na ul. W., zamiast al. J. Poczta Polska dokonała zwrotu przesyłki z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Skarżący podkreślili, że skoro zgodnie z k.p.a. podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, to tym bardziej za wniesioną skutecznie powinna zostać uznana skarga wniesiona do właściwego organu, lecz jedynie na nieprawidłowy adres, zwłaszcza że adres W. ... stanowi siedzibę Ministra Klimatu i Środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Rozpoznając złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie wykazała braku winy w niedochowaniu terminu.
Termin na wniesienie skargi upływał skarżącym w dniu 16 lipca 2024 r. Skarżący wnieśli skargę listem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 15 lipca 2024 r. Fakt ten potwierdza koperta listu zaadresowana na błędny adres organu II instancji załączona do skargi.
Zdaniem Sądu, z okoliczności sprawy wynika, że strona skarżąca ponosi wyłączną winę za uchybienie terminu. W pouczeniu zawartym w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że skargę wnosi się za jego pośrednictwem (wskazując adres Al. J. ...,... W.) w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wina skarżących była oczywista, bowiem nie dochowując należytej staranności wysłali skargę na błędny adres organu. Nie istniała wobec tego żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca prawidłowe zaadresowanie przez skarżących przesyłki zawierającej skargę. Omyłkowe wykorzystanie przez skarżących nieaktualnego adresu siedziby organu odwoławczego, nie może usprawiedliwiać uchybienia terminowi do wniesienia skargi, nawet jeśli tak błędnie zaadresowana skarga została złożona w placówce pocztowej w przewidzianym do tego terminie. Przy dochowaniu nawet przeciętnej staranności skarga mogła zostać wysłana na prawidłowy adres organu wskazany w pouczeniu zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie nie wystąpiły zatem okoliczności uniemożliwiające stronie skarżącej prawidłowe wniesienie skargi w terminie.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie została spełniona podstawowa przesłanka do przywrócenia terminu, czyli kryterium braku winy w uchybieniu terminu. Z tego względu orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
K. S. i T. S. wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2024 r., zarzucając naruszenie art 86 § 1 p.p.s.a, przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sytuacji, w której we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienie skargi.
W uzasadnieniu zażalenie wskazano, że podejście Sądu jest zbyt rygorystyczne, co powoduje pozbawienie skarżących prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin.
Zasadnie Sąd Wojewódzki ocenił w niniejszej sprawie, że skarżący nie uprawdopodobnili takich okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi.
Bezspornie przyczyną niedochowania ustawowego terminu było to, że przesyłka ze skargą zaadresowana została na błędny adres organu, chociaż w pouczeniu zawarta była wyraźna informacja o aktualnym adresie.
Trafnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie istniała żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca prawidłowe zaadresowanie przez skarżących przesyłki zawierającej skargę. Omyłkowe wykorzystanie przez skarżących nieaktualnego adresu siedziby organu odwoławczego, nie mogło usprawiedliwiać uchybienia terminowi do wniesienia skargi, nawet jeśli tak błędnie zaadresowana skarga została złożona w placówce pocztowej w przewidzianym do tego terminie. Przy dochowaniu przeciętnej staranności skarga mogła zostać wysłana na prawidłowy adres organu wskazany w pouczeniu zaskarżonego postanowienia.
Zaznaczyć należy, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Należy przyjąć, że przeszkody uniemożliwiające stronie dochowanie czynności nie muszą mieć charakteru tylko zdarzeń nadzwyczajnych, ale mogą być to takie okoliczności, które wskazują na zaistnienie szczególnych trudności w terminowym wykonaniu przez stronę czynności procesowej w toku postępowania sądowego.
Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności pozwalające na uwzględnienia wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 32 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 1640 ze zm.), operator pocztowy zwraca nadawcy przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, przykładowo w przypadku podania złego adresu. Obowiązek prawidłowego zaadresowania przesyłki pocztowej obciąża bowiem nadawcę.
W orzecznictwie wskazuje się, że prawidłowe oznaczenie adresata, przy jednoczesnym opatrzeniu przesyłki złym adresem, nie stwarza możliwości skutecznego doręczenia, ponieważ operator nie jest zobowiązany do dokonania doręczenia pod innym adresem niż znajdujący się na przesyłce (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2017 r. II CZ 5/17, postanowienie NSA z 16 listopada 2022 r. I OZ 527/22).
W rezultacie należało przyjąć, że w niniejszej sprawie niedochowanie terminu do złożenia skargi było następstwem braku wymaganej staranności skarżących przy podjęciu czynności procesowych.
W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że nie została spełniona przesłanka do przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.