II OZ 826/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że śmierć strony w sprawie dotyczącej wspólnoty gruntowej wymaga zapewnienia udziału jej następców prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie dotyczącej wspólnoty gruntowej z powodu śmierci dwóch stron postępowania. Sąd I instancji uznał, że oświadczenie o następcach prawnych jest niewystarczające i wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających dziedziczenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, podkreślając, że sprawa dotyczy ustalenia istnienia wspólnoty gruntowej, a nie tylko kręgu uprawnionych, co wymaga zapewnienia udziału następców prawnych zmarłych stron.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które zawiesiło postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Nowodworskiego. Decyzja Starosty dotyczyła ustalenia, że określone grunty stanowią wspólnotę gruntową. W trakcie postępowania przed WSA, skarżący poinformował o śmierci dwóch stron postępowania, M. R. i W. B., i wskazał ich następców prawnych. Sąd I instancji, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 Ppsa, zawiesił postępowanie, uznając, że oświadczenie skarżącego nie jest wystarczające i wymagane jest przedstawienie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Spółka złożyła zażalenie, argumentując, że postanowienie blokuje wieloletnią sprawę i że argument sądu nie dotyczy większości działek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 Ppsa, sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sprawie, decyzja dotycząca ustalenia, czy grunty stanowią wspólnotę gruntową, ma charakter pierwotny i podlegała doręczeniu wszystkim stronom. Dlatego sąd I instancji zasadnie zawiesił postępowanie, aby zapewnić możliwość uczestniczenia w nim następcom prawnym zmarłych stron.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zawiesić postępowanie, aby zapewnić możliwość udziału następców prawnych zmarłej strony, ponieważ ustalenie istnienia wspólnoty gruntowej ma charakter pierwotny i dotyczy praw, które przechodzą na spadkobierców.
Uzasadnienie
Śmierć strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym obliguje sąd do zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 Ppsa, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przypadku ustalania istnienia wspólnoty gruntowej, decyzja ta ma charakter pierwotny i podlega doręczeniu wszystkim stronom, a jej skutki przechodzą na następców prawnych, co uzasadnia zapewnienie im możliwości uczestniczenia w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
Ppsa art. 124 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3.
Pomocnicze
Ppsa art. 124 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Określa tryb wydawania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Prawo o notariacie art. 95j
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Określa możliwość sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym obliguje sąd do zawieszenia postępowania, aby zapewnić udział następców prawnych, gdy przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw ściśle związanych z osobą zmarłego. Ustalenie istnienia wspólnoty gruntowej ma charakter pierwotny i podlega doręczeniu wszystkim stronom, a jego skutki przechodzą na spadkobierców.
Odrzucone argumenty
Argument Spółki, że postanowienie blokuje sprawę i że argument sądu nie dotyczy większości działek, został odrzucony jako nieistotny dla zasadności zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego Ustalenie tej okoliczności ma charakter pierwotny w stosunku do ustalenia kręgu osób uprawnionych.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ppsa dotyczących zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony, zwłaszcza w sprawach dotyczących praw rzeczowych i wspólnot gruntowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego i wymaga analizy charakteru praw i obowiązków związanych ze zmarłym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego, szczególnie w kontekście śmierci strony i konieczności zapewnienia ciągłości postępowania przez następców prawnych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Śmierć strony w sądzie: Kto przejmuje pałeczkę w sprawach o wspólnoty gruntowe?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 826/16 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2016-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-07-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6164 Wspólnoty gruntowe Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane IV SA/Wa 93/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-05-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 124 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 93/16 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi L. B., M.R., W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenia. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 93/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi L. B., M. R., W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że L. B., M. R. i W. B. wnieśli do sądu wojewódzkiego skargę na postanowienie SKO w Warszawie z [...] października 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Nowodworskiego z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającej, że grunty położone we wsi [...] (składające się z działek o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]) oraz we wsi [...] (składające się z działek o numerach: [...],[...],[...] i [...]) stanowią wspólnotę gruntową i są w posiadaniu [...]. W toku postępowania skarżący L. B. oświadczył, że jego siostra M. R. zmarła 30 stycznia 2015 r., natomiast 7 marca 2016 r. zmarł jego brat W. B. L. B. przedłożył odpis skrócony aktu zgonu W. B. i oświadczył, że jego następcami prawnymi są: L. B. (brat zmarłego) oraz J. R. (siostrzeniec zmarłego) i B. R. (siostrzenica zmarłego). Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że powyższa okoliczność obligowała go do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie tegoż sądu oświadczenie skarżącego L. B. o następcach prawnych W.B. i pośrednio M. R. jest niewystarczające do dalszego prowadzenia postępowania sądowego. W świetle obowiązującego prawa dokumentem potwierdzającym, kto jest spadkobiercą zmarłej strony postępowania sądowoadministracyjnego jest odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, wydanego w trybie określonym w ustawie z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, bądź zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza (art. 95j ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, Dz.U. z 2014 r. poz. 164 ze zm.). Zażalenie na powyższe postanowienie sądu wojewódzkiego złożyła [...], wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem Spółki ww. postanowieniem została zablokowana sprawa ciągnąca się od kilku lat o wydanie decyzji przez Starostwo w Nowym Dworze Mazowieckim. Nadto podnosi, że "argument podany przez Sąd nie dotyczy większości działek lecz tylko jednej". W odpowiedzi L. B. na ww. zażalenie wniesiono o utrzymanie w mocy postanowienia sąd I instancji z dnia 6 kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa), Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Jednocześnie, w myśl § 3 ww. artykułu, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Mając zatem na uwadze powyższe przepisy, sąd I instancji powziąwszy informację o śmierci M. R. oraz W. B., którzy brali udział w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, zasadnie zawiesił postępowanie sądowe. Odnosząc się do stanowiska wnoszącej zażalenie Spółki należy zauważyć, że w niniejszym przypadku kontroli sądowej podlega postanowienie SKO w Warszawie z [...] października 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Nowodworskiego z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającej, że grunty położone we wsi [...] (składające się z działek o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]) oraz we wsi [...] (składające się z działek o numerach: [...],[...],[...] i [...]) stanowią wspólnotę gruntową i są w posiadaniu [...]. W toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu administracyjnym, decyzja organu I instancji nie dotyczy ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, ale dotyczy ustalenia tego, czy dana nieruchomość w ogóle stanowi wspólnotę gruntową. Ustalenie tej okoliczności ma charakter pierwotny w stosunku do ustalenia kręgu osób uprawnionych. W związku z tym decyzja ta podlegała doręczeniu wszystkim stronom tego postępowania, w tym stronom odwołującym się, a zatem L. B., M. R. i W. B. Z tych względów obowiązkiem sądu wojewódzkiego było zapewnienie możliwości uczestniczenia ich następcom prawnym w toczącym się postępowaniu sądowym, mającym na celu kontrolę postępowania administracyjnego, w którym zmarłym przysługiwał status strony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI