II OZ 803/12

II OZ 803/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OZ 953/12 - Postanowienie NSA z 2012-11-08
III SA/Gd 236/12 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2012-06-29
II OSK 2178/12 - Wyrok NSA z 2012-10-04
II OSK 2148/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-21
III SA/Gd 391/12 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2012-06-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 21 września 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2012 roku sygn. akt III SA/Gd 236/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2012 roku sygn. akt III SA/Gd 236/12 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi K.L. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2012 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do wniesienia zażalenia. 3 2
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K.L. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 236/12 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 23 maja 2012 r.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 maja 2012 r. przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd I instancji odrzucił skargę.
Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2012 r. skarżąca reprezentowana przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 18 maja 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Skarżąca wskazała, że termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 30 maja 2012 r., jednak dzień wcześniej skarżąca otrzymała postanowienie z dnia 24 maja 2012 r. o przyznaniu jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata, stąd też domniemywała, że zażalenie sporządzi wyznaczony pełnomocnik. Skarżąca nie mogła w tym czasie skontaktować się z pełnomocnikiem, ponieważ wyznaczenie konkretnej osoby przez Okręgową Radę Adwokacką nastąpiło w dniu 13 czerwca 2012 r. Pismo o tym doręczono pełnomocnikowi dopiero w dniu 26 czerwca 2012 r. i od tej daty pełnomocnik mógł podjąć czynności procesowe w sprawie.
Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że wraz z doręczeniem skarżącej postanowienia z dnia 18 maja 2012 r., prawidłowo pouczono skarżącą o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, jak również o skutkach jego niedochowania. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że złożenie zażalenia w tym wypadku nie wymagało działania profesjonalnego pełnomocnika.
Zdaniem Sądu I instancji, okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu nie może być doręczenie stronie w dniu 29 maja 2012 r. postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. To, że od tej daty strona mogła domniemywać, że zażalenie sporządzi wyznaczony pełnomocnik lub mogła przypuszczać, że z dniem wydania postanowienia pełnomocnik poprowadzi jej sprawę - nie może świadczyć o braku jej winy. Same tylko domniemania lub przypuszczenia strony, zwłaszcza wobec braku powzięcia jakiegokolwiek działania, nie mogą być oceniane jako zachowanie, jakiego można oczekiwać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Sądu I instancji, strona zachowała się biernie pomimo, że już następnego dnia, po otrzymaniu przedmiotowego postanowienia, upływał termin do złożenia zażalenia (o czym została prawidłowo pouczona).
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Wniosła o uchylenie postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Skarżąca podniosła między innymi, że podejmuje prace dorywcze poza miejscem zamieszkania, a opóźnienia w odbiorze korespondencji odbieranej przez jej matkę, są niezawinione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim podniesiono.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.).
Skarżąca wraz ze skargą wniosła o przywrócenie terminu do jej złożenia. Postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi. Natomiast wcześniej, w dniu 25 kwietnia 2012 r., wpłynął do akt sprawy sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym
ustanowienie adwokata. W tej sytuacji Sąd I instancji zobowiązany był w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek strony o przyznanie pomocy prawnej, uwzględniając konstytucyjnie chronione prawo do sądu (art. 45 § 1 Konstytucji RP). W niniejszej sprawie wniosek ten został rozpoznany w dniu 24 maja 2012 r., a więc już po rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. Tym samym strona nie miała możliwości skorzystania z pomocy pełnomocnika na etapie wnoszenia zażalenia. Bez znaczenia jest przy tym, że złożenie zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie jest objęte przymusem adwokacko – radcowskim, skoro strona w sposób wyraźny wyraziła wolę występowania w postępowaniu przy udziale profesjonalnego pełnomocnika, jednocześnie skutecznie uprawdopodobniając, że nie posiada środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 86 § 1 p.p.s.a., uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz w związku z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
3
2