II OZ 790/22

II OZ 790/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Wr 382/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2022-09-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 18 stycznia 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 382/22 o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2022 r. nr 223/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 382/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (Wspólnota) na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (DWINB) z 23 lutego 2022 r., nr 223/2022, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga wniesiona przez Wspólnotę zawierała braki formalne, pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie 2 odpisów skargi, złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. W wezwaniu jednoznacznie wskazano, że jego niewykonanie w terminie 7 dni od daty doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik strony skarżącej przesłał pełnomocnictwo do reprezentowania strony skarżącej wraz z uchwałą właścicieli nieruchomości przy ul. [...] we W. o wyrażeniu zgody przez Wspólnotę Mieszkaniową na dokonanie przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu polegającej na wniesieniu skargi do tegoż sądu. Jednocześnie nadesłał kopie skargi z 23 marca 2022 r., które nie zostały jednak podpisane.
Sąd pierwszej instancji uznając, że w zakreślonym terminie nie usunięto wszystkich ww. braków formalnych skargi, do których skarżąca Wspólnota była wzywana, co uniemożliwiło nadanie jej dalszego biegu, skargę odrzucił postanowieniem z 20 września 2022 r., oraz orzekł o zwrocie skarżącej całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.
Zażalenie na ww. postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi złożyła Wspólnota reprezentowana przez R. S., zaskarżając je w całości i powyższemu orzeczeniu zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa) poprzez jego wadliwe zastosowanie i w konsekwencji bezzasadne odrzucenie skargi.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu strona skarżąca podnosi, że w przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji bezpodstawnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa odrzucając skargę, bowiem wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych sformułowane zostało w sposób nieprecyzyjny, niejednoznaczny i budzący u strony, do której zostało skierowane, wątpliwość co do przedmiotu wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 Ppsa. Dodatkowo, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z kolei z treści art. 49 § 1 Ppsa wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 Ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie, nie zawierała 2 odpisów skargi, pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Zatem zasadnie wezwano skarżącą Wspólnotę do usunięcia wskazanych braków – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W aktach sprawy znajduje się adresowana do skarżącej ZPO przesyłki wzywającej do uzupełnienia dostrzeżonych braków skargi, a ponadto zawierającej stosowne pouczenia (k. 18 akt sądowych). W wezwaniu tym prawidłowo został wskazany termin do usunięcia braków (7 dni), jak i prawidłowo pouczono o skutkach nieusunięcia tych braków (odrzucenie skargi). Wskutek wezwania, skarżąca nadesłała pełnomocnictwo do reprezentowania strony skarżącej wraz z uchwałą właścicieli nieruchomości przy ul. [...] we W. o wyrażeniu zgody przez Wspólnotę Mieszkaniową na dokonanie przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu polegającej na wniesieniu skargi do tegoż sądu, jednakże nie nadesłano wymaganych odpisów skargi, gdyż przesłane egzemplarze skargi nie zostały podpisane.
Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wezwań sądu.
Należy w tym zakresie wskazać na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13 (ONSAiwsa 2014, nr 3, poz. 39), w której stwierdzono, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Zarzuty zażalenia opierają się na tym, że zdaniem skarżącej owy brak formalny wynika z nieporadności i niewiedzy skarżącej. Tego rodzaju argumentacja nie może jednak służyć próbie wykazania braku zaistnienia przesłanki uniemożliwiającej merytoryczne rozpoznanie sprawy. Taka argumentacja ewentualnie może stanowić próbę uzasadnienia z jakich względów nastąpiło niewykonanie wezwania sądu wojewódzkiego i w zasadzie potwierdza, że skarżąca rzeczywiście nie wykonała wezwania sądu w zakreślonym terminie. Oznacza to, że skoro skarżąca nie wywiązała się z wezwania do uzupełnienia braków (gdyż aby nadać dalszy bieg skardze należało uzupełnić wszystkie wskazane braki), to sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi w tym przypadku.
Wprawdzie w podobnym stanie faktycznym wydano np. postanowienie NSA z 12 maja 2016 r., II OZ 455/16, w którym Sąd Naczelny uznał, że "odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 Ppsa, ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg". Jak jednak wynika z przedstawionego w nim stanu faktycznego, strona – będąc zobowiązaną przez sąd do nadesłania 5 egzemplarzy odpisów skargi - przesłała "jeden egzemplarz podpisany własnoręcznie i 4 jego kopie", co oznacza, że na kopiach pismach znajdował się podpis odwzorowany mechanicznie. W rozpoznawanej natomiast sprawie przesłano wydruk komputerowy zażalenia, ale bez podpisu w jakiejkolwiek formie (nawet bez wskazania, że na oryginale taki podpis się znajduje).
Podsumowując, załączenie wymaganej liczby odpisów skargi stanowi jeden z warunków skutecznego wniesienia tego środka zaskarżenia, a nieuzupełnienie tego braku w wyznaczonym terminie powoduje jego odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Odpisem (pisma procesowego) jest zaś taka kopia dokumentu, która wskazuje wszystkie elementy oryginału (zob. postanowienia NSA z 31 października 2017 r. II FZ 389/17 i II FZ 390/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze podane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2, postanowił jak w sentencji.