I CZ 17/08

Sąd Najwyższy2008-04-17
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
pełnomocnictworeprezentacjasąd najwyższyskarga kasacyjnaupadłośćspółka akcyjnaradca prawnyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie upadłego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że zostało ono wniesione przez osobę nieposiadającą ważnego pełnomocnictwa do reprezentacji spółki.

Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie upadłego na postanowienie o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej, wskazując na brak ważnego pełnomocnictwa dla reprezentującego go radcy prawnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, również odrzucił je, stwierdzając, że pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu było nieważne z kilku powodów: podpisane przez członka zarządu pozbawionego praw do pełnienia funkcji, nieobejmujące postępowania przed Sądem Najwyższym oraz naruszające przymus adwokacko-radcowski.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez upadłego (K.(...) S.A. w upadłości) na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania upadłego, ponieważ radca prawny E. K. przedłożyła pełnomocnictwo jedynie od akcjonariusza, a nie od upadłego, i nie wykazała umocowania do reprezentacji przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie upadłego i je odrzucił. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy radca prawny E. K. posiadała właściwe pełnomocnictwo do reprezentowania spółki akcyjnej, w tym przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy wskazał na trzy główne przyczyny nieważności pełnomocnictwa: 1) podpisanie go przez członka zarządu, który został prawomocnie pozbawiony prawa do pełnienia funkcji w zarządzie spółki handlowej, co w sytuacji ustanowienia kuratora do spraw upadłego wymagało pełnomocnictwa od organu uprawnionego do reprezentacji; 2) brak wyraźnego wskazania w treści pełnomocnictwa, że obejmuje ono postępowanie przed Sądem Najwyższym; 3) naruszenie bezwzględnie obowiązującej reguły przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 § 1 k.p.c.), która wyklucza stosowanie przepisów o reprezentacji przez osoby nieposiadające odpowiedniego statusu zawodowego i umocowania. W konsekwencji, brak prawidłowego umocowania procesowego skutkował odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie pełnomocnictwo nie jest ważne, zwłaszcza gdy w sprawie ustanowiono kuratora do prowadzenia spraw upadłego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że pełnomocnictwo podpisane przez członka zarządu pozbawionego praw do pełnienia funkcji jest nieważne. W sytuacji ustanowienia kuratora, pełnomocnictwo powinno pochodzić od organu uprawnionego do reprezentowania upadłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec upadłego)

Strony

NazwaTypRola
Bank (..) S.A. w W.spółkawnioskodawca
K.(...) S.A. w upadłości w W.spółkaupadły
E. K.innepełnomocnik upadłego

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguła przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wykluczająca możliwość stosowania art. 97 § 1 k.p.c. w zakresie wnoszenia środków odwoławczych.

Pomocnicze

k.s.h. art. 368

Kodeks spółek handlowych

Pełnomocnictwo powinno być udzielone przez zarząd spółki.

k.h. art. 85 § § 4

Kodeks handlowy

Przepis dotyczący ustanowienia kuratora do prowadzenia spraw upadłego.

k.p.c. art. 97 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący reprezentacji przez osoby nieposiadające wymaganego statusu zawodowego i umocowania, który nie ma zastosowania przed SN z uwagi na art. 871 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego środka odwoławczego.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo podpisane przez członka zarządu pozbawionego praw do pełnienia funkcji jest nieważne. Pełnomocnictwo nie obejmowało reprezentacji przed Sądem Najwyższym. Wniesienie zażalenia naruszało przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo udzielone przez radcę prawnego E. K. było ważne i wystarczające do reprezentacji upadłego, także przed Sądem Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zażalenia ma stwierdzenie tego, czy zostało ono wniesione przez radcę prawnego (...) legitymującego się właściwym pełnomocnictwem upadłego Rzecz jasna, nie może wchodzić tu w grę pełnomocnictwo procesowe udzielone przez jednego z akcjonariuszy spółki wyrażona w art. 871 § 1 k.p.c. reguła przymusu adwokacko-radcowskiego ma charakter bezwględny

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Gromska-Szuster

członek

Zbigniew Strus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie ważności pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, zwłaszcza w kontekście upadłości i ograniczeń w pełnieniu funkcji przez członków zarządu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ważnego pełnomocnictwa i naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych pełnomocnictwa w postępowaniu kasacyjnym i jego konsekwencji.

Kiedy pełnomocnictwo staje się nieważne? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady reprezentacji przed najwyższym sądem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 17/08 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Zbigniew Strus w sprawie z wniosku Banku (..) S.A. w W. w postępowaniu upadłościowym K.(...) S.A. w upadłości w W., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2008 r., zażalenia upadłego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt XXIII Gz (…), odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2007 r. odrzucił zażalenie upadłego – K.(...) S.A., wniesione od postanowienia tego Sądu z dnia 13 marca 2007 r., w którym odrzucono skargę kasacyjną upadłego (złożoną przez jego pełnomocnika ) na postanowienie sądu Okręgowego z dnia 20 października 2006 r. Odrzucenie zażalenia było spowodowane tym, że wniesione ono zostało - zdaniem Sądu Okręgowego - przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania upadłego. Sąd ten stwierdził, że radca prawny E. K. przedłożyła pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania tylko akcjonariusza upadłej spółki, a w dacie złożenia odrzuconego zażalenia nie była upoważniona do reprezentowania upadłego. Nie wykazała też udzielenia jej pełnomocnictwa do występowania w imieniu upadłego przez Sądem Najwyższym. W zażaleniu na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2007 r. strona skarżąca domagała się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Dłuższy wywód uzasadnienia zażalenia poświęcony został wykazaniu tego, że pełnomocnictwo radcy prawnego - wnoszącej zażalenie - do występowania w imieniu upadłego (także przed Sądem Najwyższym) istniało i zostało wystarczająco wykazane. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zażalenia ma stwierdzenie tego, czy zostało ono wniesione przez radcę prawnego (E. K.) legitymującego się właściwym pełnomocnictwem upadłego, mającego status spółki akcyjnej. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone przez zarząd spółki (art. 368 k.s.h.). Rzecz jasna, nie może wchodzić tu w grę pełnomocnictwo procesowe udzielone przez jednego z akcjonariuszy spółki i to niezależnie od ilości akcji, jakimi dysponuje ten wspólnik w chwili udzielania umocowania. Udzielone przez upadłego radcy prawnemu E. K. w dniu 20 grudnia 2005 r. pełnomocnictwo procesowe nie może być uznane za prawidłowe z kilku przyczyn. Po pierwsze, podpisane ono zostało przez członka zarządu (prezesa), który na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego pozbawiony został prawa wykonywania funkcji członka zarządu spółek handlowych. Z akt sprawy wynika, że na podstawie art. 85 § 4 kodeksu handlowego z 1934 r. ustanowiono kuratora do prowadzenia spraw upadłego. W tej sytuacji radca prawna E. K. powinna była przedłożyć wraz z zażaleniem pełnomocnictwo procesowe pochodzące od organu uprawnionego do reprezentowania upadłego (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2007 r., III CZP 92/07, nieopubl.). Po drugie, z treści pełnomocnictwa udzielonego w dniu 20 grudnia 2005 r. nie wynika to, że przewidziane tam umocowanie odnosi się także do postępowania przed Sądem Najwyższym (at. 871 § 1 k.p.c.). Po trzecie, wyrażona w art. 871 § 1 k.p.c. reguła przymusu adwokacko- radcowskiego ma charakter bezwględny w tym sensie, że przyczyny niewniesienia środka odwoławczego do Sądu Najwyższego przez uprawniony podmiot (legitymujący się wskazanym w tym przepisie statutem zawodowym i prawidłowym umocowaniem) pozostają obojętne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., IV CZ 124/05, (nie publ.). Oznacza to, że art. 871 § 1 k.p.c. wyklucza możliwość stosowania art. 97 § 1 k.p.c. w zakresie wnoszenia środków odwoławczych (w tym – zażalenia) do Sądu Najwyższego. Brak prawidłowego umocowania procesowego radcy prawnego E. K. do reprezentowania upadłej spółki, obejmującego wniesione zażalenie, powoduje 3 konieczność jego odrzucenia jako niedopuszczalnego (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 39821 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI