II OZ 783/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-08-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyanaliza materialnazażalenienadzór budowlany

NSA uchylił postanowienie WSA w Olsztynie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazując na niewłaściwą analizę sytuacji materialnej skarżącego.

NSA rozpoznał zażalenie J. Ż. na postanowienie WSA w Olsztynie, które przyznało mu prawo pomocy w częściowym zwolnieniu od wpisu sądowego. WSA uznał, że sytuacja materialna studenta uzasadnia częściowe zwolnienie. NSA uchylił to postanowienie, stwierdzając, że WSA nie dokonał wystarczającej analizy sytuacji materialnej skarżącego, w tym jego dochodów, wydatków, posiadanych oszczędności i udziału w spadku, co jest niezbędne do oceny możliwości poniesienia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie J. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Olsztynie z dnia 11 maja 2006 r., które przyznało skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości przekraczającej 250 zł. Sprawa dotyczyła skargi J. Ż. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. WSA w Olsztynie uzasadnił swoje postanowienie, wskazując na sytuację materialną skarżącego jako studenta ostatniego roku studiów zaocznych, bezrobotnego, utrzymywanego przez rodziców z niskimi dochodami, otrzymującego stypendium i ponoszącego średnie wydatki. Sąd I instancji uwzględnił również posiadane przez skarżącego oszczędności i udział w spadku. NSA, uchylając zaskarżone postanowienie, stwierdził, że WSA nie dokonał wystarczającej analizy sytuacji materialnej skarżącego zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd II instancji wskazał, że WSA nie rozważył możliwości podjęcia oszczędności, nie ocenił realnych korzyści z udziału w spadku i nie uwzględnił w pełni sytuacji dochodowej rodziców pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Brak takiej analizy uniemożliwił ocenę, czy poniesienie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla wnioskodawcy i jego rodziny. NSA podkreślił, że sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów w celu rzetelnej oceny stanu majątkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie dokonał wystarczającej analizy sytuacji materialnej skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej analizy dochodów, wydatków, posiadanych oszczędności i potencjalnych korzyści ze spadku, co jest niezbędne do oceny, czy skarżący może ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, co wymaga szczegółowej analizy jego sytuacji materialnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca analiza sytuacji materialnej skarżącego przez sąd pierwszej instancji. Brak oceny możliwości podjęcia oszczędności i realnych korzyści ze spadku. Niewłaściwe uwzględnienie dochodów rodziców pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji z naruszeniem dyspozycji przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie dokonał takiej analizy, która pozwoliłaby na ustalenie czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Samo wskazanie na posiadanie udziału w spadku bez ustalenia, czy związane są z tym konkretne korzyści majątkowe nie przesądza o korzystnej sytuacji majątkowej podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogów analizy sytuacji materialnej wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego sytuacji materialnej; ogólne zasady analizy są jednak uniwersalne dla spraw o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady przyznawania prawa pomocy, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważna jest dokładna analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy.

Jak sąd ocenia Twoją sytuację materialną przy wniosku o prawo pomocy? Kluczowe błędy WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 783/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygn. akt IIOZ 783 / 06 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ż. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 127/06 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości przekraczającej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Sygn. akt IIOZ 783 / 06
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał J. Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości przekraczającej kwotę 250 zł od wniesionej skargi na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2006 r. w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi.
W uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawca jest studentem ostatniego roku studiów zaocznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP w Warszawie Wydziału Nauk Humanistyczno – Społecznych w Olsztynie. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wraz z uczącym się bratem jest na utrzymaniu rodziców, których łączny dochód wynosi 1.170,99 złotych miesięcznie. Otrzymuje ponadto stypendium w kwocie 240 złotych, przyznane na okres dziesięciu miesięcy. Średnie wydatki, na które składają się koszty dojazdów do uczelni, wyżywienie oraz czesne wynoszą ok. 350 złotych miesięcznie. Skarżący posiada zgromadzone przez rodziców na książeczce mieszkaniowej oszczędności w kwocie 2.340 złotych oraz udział w objętym postępowaniu spadkowym domu o powierzchni 46 m².
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że sytuacja materialna i osobista skarżącego uzasadnia zwolnienie go od opłaty sądowej tytułem wpisu od skargi przekraczającej kwotę 250 złotych, o czym orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. Ż. stwierdził, iż zamieszkuje sam, rodzice jego utrzymują się z renty i jedynie czasami pomagają mu finansowo, chociaż prowadzą odrębne gospodarstwo. Nadto w odniesieniu do otrzymanego spadku skarżący wskazał, że jest ono przedmiotem postępowania sądowego i z tego tytułu nie otrzymał jeszcze żadnego materialnego wsparcia.
Sygn. akt IIOZ 783 / 06
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie go od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstaw.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i następuje w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji określając sytuację materialną skarżącego wskazał na dochody jego rodziców i wysokość stypendium będącego dochodem skarżącego, a jednocześnie ograniczył się do określenia wydatków, ale ponoszonych tylko przez skarżącego. Ponadto Sąd wskazując na posiadane przez skarżącego oszczędności nawet nie rozważył, czy skarżący ma możliwości ich podjęcia, a wskazując na posiadany przez skarżącego udział w spadku Sąd winien też mieć na uwadze fakt, iż z dziedziczeniem związane jest zarówno przysporzenie majątkowe, jak i możliwość uszczerbku w dochodach spadkobiercy. Stwierdzić należy, iż samo wskazanie na posiadanie udziału w spadku bez ustalenia, czy związane są z tym konkretne korzyści majątkowe nie przesądza o korzystnej sytuacji majątkowej podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Sąd pierwszej instancji z naruszeniem dyspozycji przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie dokonał takiej analizy, która pozwoliłaby na ustalenie czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy też wskazać, że w świetle art. 255 p.p.s.a. Sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej
Sygn. akt IIOZ 783 / 06
rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
Brak przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji analizy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. co do rzeczywistych możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych bez konsekwencji przytoczonych w powyższym przepisie nie pozwalał na ocenę czy poniesienie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla wnioskodawcy i jego rodziny. Koniecznym dla oceny zaistnienia przesłanek omawianego przepisu jest zestawienie kosztów utrzymania z dochodem strony, jego najbliższych pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, przy uwzględnieniu realnych warunków w jakich strona składająca wniosek żyje.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI