II OZ 777/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-28
NSAbudowlaneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapozwolenie na budowęład przestrzennyprawo budowlanepostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieuchylenie decyzjibezprzedmiotowość postępowania

NSA umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące wstrzymania wykonania decyzji budowlanej, ponieważ wyrok WSA uchylający tę decyzję spowodował automatyczne wstrzymanie jej wykonania.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję o pozwoleniu na budowę i wniosła o wstrzymanie jej wykonania, obawiając się szkody i trudnych do odwrócenia skutków. WSA oddalił wniosek o wstrzymanie. Następnie WSA wydał wyrok uchylający decyzję budowlaną. NSA, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania, umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle art. 152 p.p.s.a., który automatycznie wstrzymuje wykonanie zaskarżonego aktu po uwzględnieniu skargi.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 9 grudnia 2022 r. udzielającą pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalno-usługowo-hotelowych. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że grozi to znaczną szkodą poprzez obniżenie wartości nieruchomości sąsiednich oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków w postaci zaburzenia ładu przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 października 2023 r. oddalił ten wniosek, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystarczająco przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła zażalenie na to postanowienie. Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania, uznał postępowanie zażaleniowe za bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi, zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Ponieważ wyrok WSA z 2 stycznia 2024 r. uchylił decyzję budowlaną, jej wykonanie zostało automatycznie wstrzymane. W związku z tym, ocena zarzutów zażalenia stała się zbędna. NSA umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie zażaleniowe jest bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi powoduje, że zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. W związku z tym, wcześniejsze postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania traci znaczenie, a ocena zarzutów zażalenia staje się zbędna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wstrzymania wykonania aktu: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy.

p.p.s.a. art. 61 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

p.p.s.a. art. 161 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania w przypadkach określonych w przepisach.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U.

Dziennik Ustaw

Rok 2024, poz. 935 (ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok WSA uchylający decyzję budowlaną spowodował automatyczne wstrzymanie jej wykonania na mocy art. 152 § 1 p.p.s.a., co czyni postępowanie zażaleniowe bezprzedmiotowym.

Godne uwagi sformułowania

wraz z wydaniem wyroku z 2 stycznia 2024 r. z mocy prawa zostało wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji rozstrzyganie o zgodności z prawem wcześniejszego postanowienia, którym odmówiono skarżącemu udzielenia ochrony tymczasowej, jest zbędne

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny automatycznie wstrzymuje wykonanie zaskarżonego aktu, czyniąc postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania bezprzedmiotowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok merytoryczny zapadł po wydaniu postanowienia o odmowie wstrzymania, ale przed rozpoznaniem zażalenia na to postanowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną prawa administracyjnego, która może być nieoczywista dla osób spoza branży, ale jest kluczowa dla praktyków.

Wyrok uchylający pozwolenie na budowę automatycznie wstrzymuje jej wykonanie – NSA umarza postępowanie zażaleniowe.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 777/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 852/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-01-02
II OZ 778/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Umorzono postępowanie zażaleniowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art.152 § 1, art. 161 § 1 pkt 3, art. 193, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 852/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. znak: WI-I.7840.2.3.2023.BG w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.
Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z 19 kwietnia 2023 r. znak: WI-I.7840.2.3.2023.BG. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 9 grudnia 2022 r. nr 1546/6740.1/2022 znak: AU-01-1.6740.1.1124.2022.KPA, zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestora: I. S.K.A w K. dla zamierzenia budowlanego pn. Budowa zespołu 2 budynków mieszkalno-usługowo-hotelowych wraz z garażami podziemnymi oraz wydzielonymi miejscami postojowymi, instalacjami wewnętrznymi i infrastrukturą techniczną (instalacje kanalizacji sanitarnej i opadowej wraz ze zbiornikiem retencyjnym) na działce [...] i części działki [...] (pierwotnie część działki [...]) obr. [...], przy ul. [...] w K.
Strona skarżąca w skardze wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistniałe niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody poprzez obniżenie wartości nieruchomości sąsiednich oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie realizacji planowanego zamierzenia budowlanego poprzez zaburzenie istniejącego ładu przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 16 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 852/23 oddalił wniosek skarżącej o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu wniosek strony skarżącej nie zawiera takiego uprawdopodobnienia, lecz ogólnikowe i hipotetyczne przypuszczenia co do skutków realizacji zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a w szczególności, że okoliczność ta nie została przez składającego wniosek dostatecznie uprawdopodobniona. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wydanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody a skutki wykonania decyzji z pewnością będą nieodwracalne. Jak wskazano, realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia budowlanego skutkować będzie zaburzeniem zabudowy i ładu przestrzennego terenu sąsiadującego, które to walory po rozpoczęciu budowy, nawet w wypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, nie będą już mogły zostać w żaden sposób przywrócone. Trudne do odwrócenia skutki będą się wiązać również z faktem zawarcia przez inwestora umów deweloperskich lub umów przedwstępnych z osobami trzecimi. Dodatkowo zwrócono uwagę na odpowiedzialność odszkodowawczą organów administracji w przypadku uchylenia decyzji przez sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 2 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 852/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. znak: WI-I.7840.2.3.2023.BG w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I) oraz zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
To, jak długo postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu wywołuje skutki, określa art. 61 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 16 października 2023 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dla rozpoznania zażalenia skarżącej na to postanowienie przesądzające znaczenie ma jednak okoliczność mająca miejsce po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a mianowicie, że Sąd pierwszej instancji wyrokiem z 2 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wraz z wydaniem wyroku z 2 stycznia 2024 r. z mocy prawa zostało wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Jako że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie postanowił w wyroku, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, jej wykonanie zostało wstrzymane z dniem wydania orzeczenia z 2 stycznia 2024 r. W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowa jest ocena zarzutów zażalenia, albowiem zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych w związku z treścią wyroku 2 stycznia 2024 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, że w razie wystąpienia skutku z art. 152 p.p.s.a. rozstrzyganie o zgodności z prawem wcześniejszego postanowienia, którym odmówiono skarżącemu udzielenia ochrony tymczasowej, jest zbędne (postanowienie NSA z 13.02.2020 r., II OZ 144/20; CBOSA).
W tych okolicznościach sprawy rozpoznanie zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu z 16 października 2023 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy uznać za bezprzedmiotowe.
Jedynie na marginesie wskazać warto, że przywołany wyrok Sądu pierwszej instancji z 2 stycznia 2024 r. jest prawomocny. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. sygn. akt II OZ 778/24 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 852/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez I. S.K.A. z siedzibą w K. Inne strony nie wnosiły zaś skargi kasacyjnej od wyroku z 2 stycznia 2024 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI