II FZ 601/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-11-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnekoszty postępowaniawniosekskarżącyNSAWSApostanowieniezażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy z powodu nieudzielenia przez stronę informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Skarżący A. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak odmówił podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, twierdząc, że to ich sprawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił ten wniosek, wskazując na obowiązek wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie skarżącego za bezzasadne, podkreślając, że przyznanie prawa pomocy wymaga precyzyjnych danych, a odmowa ich podania uniemożliwia uwzględnienie wniosku.

Przedmiotem sprawy było zażalenie A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący domagał się prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów. We wniosku o prawo pomocy A. N. podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem, ale odmówił podania informacji o ich stanie majątkowym, uznając to za ich prywatną sprawę. Stwierdził również, że sam nie posiada majątku ani dochodów. WSA w Rzeszowie, powołując się na przepisy P.p.s.a. (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) oraz rozporządzenie dotyczące formularza wniosku o prawo pomocy, wskazał, że obowiązek wykazania przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Ponieważ skarżący nie udzielił wymaganych informacji dotyczących osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, sąd uznał, że nie można stwierdzić spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy i oddalił wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie (błędnie nazwane przez stronę sprzeciwem), uznał je za oczywiście bezzasadne. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy, będąca wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów, wymaga szczególnie wnikliwego ustalenia przesłanek jej przyznania. Odmowa podania wymaganych informacji przez stronę uniemożliwia uwzględnienie wniosku, gdyż sąd musi dysponować precyzyjnymi danymi dowodzącymi, że bez tej pomocy strona nie będzie w stanie zrealizować swojego prawa do sądu. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa podania wymaganych informacji uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Przyznanie prawa pomocy, będące wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów, wymaga precyzyjnych danych potwierdzających spełnienie przesłanek. Obowiązek wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie wnioskującej, która musi dostarczyć kompletne informacje, w tym dotyczące osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 256 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa podania przez stronę informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy wymaga precyzyjnych danych dowodzących spełnienia przesłanek, a obowiązek ich przedstawienia spoczywa na stronie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja strony, że odmowa podania informacji o stanie majątkowym innych osób jest uzasadniona i nie wpływa na możliwość przyznania prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

dochody rodziny są ich sprawą obowiązek wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej aby Sąd mógł zastosować wobec Strony instytucję prawa pomocy, będącą wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez strony tego postępowania, Sąd dysponować musi precyzyjnymi danymi dowodzącymi, że bez przyznania takiej pomocy Strona nie będzie w stanie zrealizować przysługującego jej prawa do sądu

Skład orzekający

Małgorzata Wolf- Mendecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy z powodu nieudzielenia przez stronę wymaganych informacji dotyczących stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony w zakresie ujawnienia danych majątkowych osób bliskich, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą prawa pomocy i obowiązków strony w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy odmowa podania informacji o majątku rodziny uniemożliwi Ci dostęp do sądu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 601/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Wolf- Mendecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FSK 2596/10 - Postanowienie NSA z 2011-02-25
I SA/Rz 364/10 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2010-07-15
II FZ 64/11 - Postanowienie NSA z 2011-03-15
II FZ 63/11 - Postanowienie NSA z 2011-03-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Małgorzata Wolf- Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 364/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 364/10, mocą którego oddalono wniosek A. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R.
W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem. Odmówił podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zakresie składników majątku nieruchomego i wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp. Zaznaczył, że "dochody rodziny są ich sprawą". Skarżący nie ma żadnego majątku i nie uzyskuje dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powoławszy się na art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. -wskazał, że obowiązek wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która powinna złożyć oświadczenie na urzędowym formularzu odnośnie jej stanu rodzinnego, majątkowego oraz wysokości uzyskiwanych dochodów. Wzór takiego formularza został określony przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245, zwanego dalej: rozporządzeniem z 16 grudnia 2003 r.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 256 pkt 1 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył oświadczenie na formularzu PPF, jednakże oświadczenie to nie pozwala na stwierdzenie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy, ponieważ odmówił on udzielenia informacji odnośnie stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów przez osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a których podanie jest obligatoryjne.
W związku z powyższym Sąd, kierując się dyspozycja art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, oddalił wniosek.
W piśmie z dnia 23 września 2010 r. zatytułowanym sprzeciwem od powyższego postanowienia Strona wskazała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został sporządzony zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a ona nie jest w stanie ponieść kosztów tego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie (błędnie nazwane sprzeciwem) jest oczywiście bezzasadne.
Prawidłowo bowiem przyjął Sąd pierwszej instancji, że na skutek odmowy podania informacji wymaganych dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jego uwzględnienie jest wykluczone. Aby Sąd mógł zastosować wobec Strony instytucję prawa pomocy, będącą wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez strony tego postępowania, Sąd dysponować musi precyzyjnymi danymi dowodzącymi, że bez przyznania takiej pomocy Strona nie będzie w stanie zrealizować przysługującego jej prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa, a więc w istocie na innych podatników, przez co Sąd musi szczególnie wnikliwie ustalić, czy przesłanki jego przyznania są spełnione.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zażalenie jako bezzasadne należało oddalić w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI