II OZ 770/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-09-12
NSAbudowlaneŚredniansa
wpis sądowyzażaleniewspółuczestnictwo materialnewspółwłasnośćprawo użytkowania wieczystegonieruchomościprawo budowlaneP.p.s.a.koszty sądowe

NSA uchylił zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, uznając istnienie współuczestnictwa materialnego między skarżącymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący, będący współwłaścicielami prawa użytkowania wieczystego różnych nieruchomości, wnieśli zażalenie na to zarządzenie, argumentując naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istnieje współuczestnictwo materialne między skarżącymi, co skutkuje obowiązkiem solidarnego uiszczenia wpisu, i uchylił zaskarżone zarządzenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia I.F. i M.F. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, które wzywało ich do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi wniesionej przez grupę osób na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę układu komunikacyjnego. Skarżący I.F. i M.F. zarzucili naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a., wskazując, że jako współwłaściciele prawa użytkowania wieczystego różnych nieruchomości objętych inwestycją, powinni być traktowani jako współuczestnicy materialni i wnosić wpis solidarnie z innymi współwłaścicielami tej samej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do tego argumentu, podkreślając, że współwłasność prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, zwłaszcza w kontekście wyodrębnionych lokali, tworzy współuczestnictwo materialne. W związku z tym, zarządzenie WSA, które nie uwzględniło tego współuczestnictwa i wezwało skarżących do uiszczenia wpisu w sposób sugerujący współuczestnictwo formalne, zostało uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku współwłasności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, które są objęte jedną decyzją administracyjną, występuje współuczestnictwo materialne, co skutkuje obowiązkiem solidarnego uiszczenia wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że współwłasność prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, zwłaszcza gdy dotyczy to nieruchomości wspólnych w przypadku wyodrębnionych lokali, tworzy współuczestnictwo materialne. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a., skarżący są zobowiązani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 214 § par. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kwestię wpisu sądowego w przypadku współuczestnictwa, rozróżniając współuczestnictwo materialne (solidarny wpis) od formalnego (indywidualny wpis).

Pomocnicze

u.w.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Wskazuje na przymusowe powiązanie odrębnej własności lokalu z udziałem w nieruchomości wspólnej.

P.p.s.a. art. 220 § par. 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do ustalenia wpisu sądowego.

P.p.s.a. art. 185 § par. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.

P.p.s.a. art. 198

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § par. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie współuczestnictwa materialnego między skarżącymi, wynikające ze wspólnego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co uzasadnia solidarny obowiązek uiszczenia wpisu sądowego.

Godne uwagi sformułowania

współuczestnictwo materialne statuuje po stronie skarżących obowiązek uiszczenia wpisu sądowego solidarnie współuczestnictwo o charakterze formalnym niesie ze sobą konieczność uiszczenia wpisu sądowego przez każdą z osób skarżących, stosownie do jej uprawnień lub obowiązków

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru współuczestnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym i jego wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i współwłasności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętych jedną decyzją administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpisem sądowym i współuczestnictwem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Współwłasność nieruchomości a wpis sądowy: NSA wyjaśnia zasady solidarnego obowiązku.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 770/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1718/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-05-31
II OSK 2648/13 - Wyrok NSA z 2015-05-11
II OZ 766/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-12
II OZ 765/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-12
II OZ 768/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-12
II OZ 769/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-12
II OZ 772/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-12
II OZ 933/12 - Postanowienie NSA z 2012-10-24
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 214 par 2; art. 220 par 1 i 3; art. 185 par 1 w zw. z art. 198 i art. 197 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.F. i M.F. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1718/12 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A.M., L.M., A.L.-B., H.G.-K., E.K., R.J., T.J.-O., B.D., P.D., I.F., M.F., B.T., Z.G. i R.G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [..] maja 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1718/12, wezwał I.F. i M.F. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, od skargi wniesionej przez A.M., L.M., A.L.-B., H.G.-K., E.K., R.J., T.J.-O., B.D., P. D., I.F., M.F., B.T., Z.G. i R.G., na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [..] maja 2011 r. nr [..]. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [..] stycznia 2011 r. nr [..] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "I." pozwolenia na przebudowę układu wewnątrzosiedlowego polegającą na połączeniu drogowym projektowanej inwestycji z miejskim i wewnątrzosiedlowym układem komunikacyjnym wraz z przebudową tego układu i dostosowaniem do wymogów dróg p.poż. przy ul. [..] róg ul. [..] w rejonie ul. [..] w W. na działkach o nr ew.: [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..] z obrębu [..]; przebudowę wewnątrzosiedlowego układu drogowo-parkingowego przy ul. [..] w W. na działkach o nr ew.: [..], [..], [..], [..] z obrębu [..] i przebudowę wewnątrzosiedlowego układu drogowo-parkingowego wraz ze śmietnikiem przy ul. [..] w W. na działkach o nr ew.: [..], [..] z obrębu [..].
Jako podstawę ustalenia wpisu sądowego powołano art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a.") oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.).
Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. zażalenie na ww. zarządzenie z dnia 19 lipca 2012 r. wnieśli I.F. i M.F., żądając jego uchylenia. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucili naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia podnieśli, że skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [..] maja 2011 r. wnieśli:
- A.M., L.M., A.L.-B., H.G.-K., E.K., R.J. i T.J.-O. – współwłaściciele prawa użytkowania wieczystego jednej nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna o nr [..];
- B.D., P.D., I.F., M.F. i B.T. - współwłaściciele prawa użytkowania wieczystego jednej nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna o nr [..];
- Z.G. i R.G. - współwłaściciele prawa użytkowania wieczystego jednej nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna o nr [..].
Wskazali, że swoją skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [..] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [..] stycznia 2011 r. opierają na rażącym naruszeniu ich uprawnień wynikających z prawa użytkowania wieczystego poszczególnych nieruchomości objętych zakresem inwestycji, której projekt zatwierdzony został ww. decyzją Prezydenta m.st. Warszawy. Zatem, każda z trzech ww. grup skarżących będących współwłaścicielami prawa użytkowania wieczystego różnych trzech działek, powinna być wezwana do uiszczenia wpisu solidarnego, stosownie do treści art. 214 § 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone zarządzenie z dnia 19 lipca 2012 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 214 § 2 P.p.s.a.
Przede wszystkim podkreślić należy, że w sytuacji, gdy skargę – jak to miało miejsce w wypadku sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, której przedmiotem było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [..] maja 2011 r. – wnosi kilka osób, koniecznym jest ustalenie, czy uprawnienia lub obowiązki tych podmiotów są wspólne, co oznaczać będzie, że pomiędzy tymi podmiotami istnieje współuczestnictwo materialne, czy też brak jest owej wspólności uprawnień lub obowiązków, co wskazuje na istnienie współuczestnictwa formalnego. Rozstrzygnięcie powyższych kwestii jest istotne z tego względu, że współuczestnictwo materialne statuuje po stronie skarżących obowiązek uiszczenia wpisu sądowego solidarnie – o czym stanowi art. 214 § 2 P.p.s.a. - zdanie pierwsze, zaś współuczestnictwo o charakterze formalnym niesie ze sobą konieczność uiszczenia wpisu sądowego przez każdą z osób skarżących, stosownie do jej uprawnień lub obowiązków (zdanie drugie ostatnio powołanego przepisu).
Podstawą, z której wywodzić można istnienie wspólności uprawnień jest niewątpliwie współwłasność prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Współwłasność tego rodzaju istnieje m.in. wówczas, gdy z nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności spółdzielni mieszkaniowej zostały wyodrębnione lokale mieszkalne, bowiem w razie wyodrębnienia własności lokali każdemu właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością lokalu. Składnikami zaś nieruchomości wspólnej są grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznemu użytkowi właścicieli lokali. Podkreślenia wymaga, że powiązanie odrębnej własności lokalu z udziałem w nieruchomości wspólnej ma charakter przymusowy i musi trwać, dopóki istnieje odrębna własność lokalu (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że słusznie skarżący I.F. i M.F. swoich wspólnych uprawnień z innymi osobami wnoszącymi skargę z dnia 16 czerwca 2012 r. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [..] maja 2011 r., doszukują się w przynależnym im prawie współwłasności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. i oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym [..], z obrębu [..]. Należy bowiem mieć na uwadze, że przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "I." pozwolenia na przebudowę układu komunikacyjnego zlokalizowanego m.in. na działce o nr ewidencyjnym [..], co do której – jak wskazano wyżej – skarżący legitymują się prawem współwłasności w prawie użytkowania wieczystego. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 214 § 2 P.p.s.a. – zdanie pierwsze, I.F. i M.F. zobowiązani byli do uiszczenia wpisu sądowego solidarnie z pozostałymi skarżącymi - tj. z B.D., P.D. i B.T. - którym przysługuje tożsame prawo do opisanej wyżej nieruchomości nr ewidencyjny [..] i z którego to prawa wywodzą uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [..] stycznia 2011 r.
Uznanie zatem, że obowiązek skarżących uiszczenia wpisu nie jest związany z obowiązkiem uiszczenia wpisu przez B.D., P.D. i B.T. – czyli tak, jakby to miało miejsce w wypadku, gdyby pomiędzy ww. skarżącymi istniało wyłącznie współuczestnictwo o charakterze formalnym - i w konsekwencji zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII o wezwaniu skarżących I.F. i M.F. do uiszczenia wpisu z pominięciem faktu, że pomiędzy skarżącymi B.D., P.D., I.F., M.F. i B.T. istnieje współuczestnictwo materialne, narusza prawo.
Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do treści art. 185 § 1 w związku z art. 198 i 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI