II OZ 769/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-07-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażaleniewpis sądowyzdolność płatniczaorzecznictwo NSA

NSA oddalił zażalenie na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki na pokrycie pozostałej części wpisu.

Skarżący A. J. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach, które częściowo zwolniło go od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego. WSA uznał, że skarżący, mimo niskich dochodów, jest w stanie pokryć pozostałą część wpisu. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i skarżący nie wykazał obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które przyznało skarżącemu prawo pomocy jedynie w częściowym zakresie, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego powyżej 300 zł. Sąd I instancji uzasadnił swoje stanowisko tym, że skarżący, mimo wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i emerytalnych dochodów w łącznej wysokości 2367 zł netto, po uregulowaniu podstawowych wydatków dysponuje kwotą 680 zł na osobę, co pozwala mu na pokrycie pozostałej części wpisu. Skarżący w zażaleniu podnosił, że zadłużenie bankowe i koszty leczenia uniemożliwiają mu pokrycie pozostałych kosztów. NSA uznał jednak, że zażalenie nie jest zasadne. Podkreślono, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, udzielaną tylko w sytuacjach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów, a inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. NSA podzielił ocenę WSA, że skarżący posiada stały dochód pozwalający na uiszczenie wpisu, a podnoszone okoliczności nie zmieniają tej oceny. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał obiektywnej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a jego dochody pozwalają na pokrycie pozostałej części wpisu.

Uzasadnienie

Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową. Skarżący musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów. Posiadanie stałego dochodu, nawet przy wydatkach, nie zawsze uzasadnia całkowite zwolnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

ppsa art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach w postępowaniu zażaleniowym.

ppsa art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach w postępowaniu zażaleniowym.

ppsa art. 214 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Generalna zasada obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą pisma.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący posiada stały dochód, który pozwala mu na pokrycie pozostałej części wpisu sądowego. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga wykazania obiektywnej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. Inicjatywa dowodowa w zakresie przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Zadłużenie w banku i wydatki na leczenie uniemożliwiają skarżącemu pokrycie pozostałych kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej (...) nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem. inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania stałych dochodów i wydatków."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej skarżącego; orzeczenie NSA potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i kosztami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 769/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Gl 971/05 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2006-10-30
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2006. sygn. akt II SA/Gl 971/05 w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 26 sierpnia 2005r., Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
II OZ 769/06
UZASADNIENIE
Postanowieniem dnia 13 marca 2006r. sygn. akt II SA/Gl 971/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 300zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a źródłem utrzymania jego i rodziny są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2367 zł netto. Po uregulowaniu wszystkich opłat związanych z wydatkami na mieszkanie, lekarstwa, składki PZU pozostaje skarżącemu i jego żonie kwota 680 zł na osobę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mając na względzie wysokość wpisu od skargi (500zł), sytuację majątkową skarżącego oraz wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz leczeniem uznał, że jego wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie.
W ocenie Sądu A. J. jest w stanie ponieść koszty sądowe w pozostałym zakresie, faktu tego nie zmieniają takie okoliczności jak zadłużenie w banku zwłaszcza, że kwota w wysokości 1700 zł została pobrana z rachunku bankowego po wniesieniu skargi do Sądu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd powołał przepis art. 246§1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", w myśl którego prawo zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje jedynie osobie, która wykaże ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie A. J. wniósł zażalenie, podnosząc iż zadłużenie w banku na rachunku oszczędnościowo rozliczeniowym istnieje od kilkunastu lat i że względu na przebyte choroby wymagające zwiększonych wydatków oraz niskie źródło dochodów nie jest w stanie zlikwidować istniejącego zadłużenia.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie jest oparte na uzasadnionych podstawach.
Uregulowania rozdziału II ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające zasady udzielania prawa pomocy, stanowią gwarancję korzystania prawa do sądu przez osoby ubogie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy może mieć miejsce wyjątkowo w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż brak jest w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w całości, bowiem nie wskazał on, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący posiada stały dochód w kwocie wskazanej w oświadczeniu zatem uiszczenie wpisu w podanej przez Sąd I instancji wysokości mieści się w zasięgu jego możliwości finansowych. Faktu tego nie zmieniają podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z wydatkami na leczenie ani kosztami niezbędnymi dla utrzymania rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał prawidłowej w tym zakresie oceny a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają jej słuszności. Pomoc Państwa jest instytucją wyjątkową, której udziela się w sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie. Do takich nie należy sytuacja majątkowa wnoszącego zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym w niniejszej sprawie zwolnienie od wpisu powyżej 300 zł nie narusza prawa.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.