II OZ 119/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażaleniesąd administracyjnypostanowienieodrzucenie zażalenianieprawomocnośćkoszty sądowereferendarz sądowy

NSA oddalił zażalenie D.K. i odrzucił zażalenia K.P., R.P. i D.K. na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D.K. na postanowienie utrzymujące w mocy odmowę przyznania prawa pomocy. NSA rozpoznał zażalenia stron na to postanowienie. Stwierdzono, że od prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji (orzekającego w przedmiocie sprzeciwu od zarządzenia referendarza) nie przysługują dalsze środki odwoławcze. Zażalenie D.K. zostało oddalone, a zażalenia pozostałych skarżących odrzucone jako niedopuszczalne z uwagi na podmiotowy brak legitymacji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia K.P., R.P., D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 192/24, w którym WSA odrzucił zażalenie D.K. na wcześniejsze postanowienie utrzymujące w mocy odmowę przyznania prawa pomocy. NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a., sąd orzekający w przedmiocie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego działa jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Orzeczenie sądu drugiej instancji w tym trybie jest prawomocne i nie przysługują od niego dalsze środki odwoławcze. W związku z tym, zażalenie D.K. na postanowienie WSA było niedopuszczalne i podlegało oddaleniu. Natomiast zażalenia K.P., R.P. i D.K. zostały odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni stroną postępowania przed WSA, a jedynie D.K. była adresatem zaskarżonego postanowienia. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 178, 184, 194, 197, 258, 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, od prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd orzekający w przedmiocie sprzeciwu od zarządzenia referendarza działa jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Orzeczenie to jest prawomocne i nie przewidziano od niego dalszych środków odwoławczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie sprzeciwu od zarządzenia referendarza nie przysługuje środek odwoławczy. Zażalenie może być wniesione tylko przez stronę postępowania, której dotyczy postanowienie.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym zażalenie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K. P., R.P. i D. K. jest niedopuszczalne, ponieważ K. P., R.P. i D. K. nie byli adresatami tego postanowienia. Była nią wyłącznie D. K. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków odwoławczych od postanowień sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące stronami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z prawem pomocy i postanowieniami referendarza sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 119/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178, 184, 194, 197, 258, 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., R. P., D. K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 192/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K. 2. odrzucić zażalenia K. P., R. P. i D. K.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 192/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 192/24, utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2024 r. odmawiające przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że w wyniku wniesionego sprzeciwu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a zatem działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym zażalenie.
Zażaleniem K. P., R.P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie D. K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu, o czym słusznie zaskarżonym postanowieniem orzekł Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D.K. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez K. P., R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K. P., R.P. i D.K. na postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2024r. jest niedopuszczalne, ponieważ K. P., R.P. i D. K. nie byli adresatami tego postanowienia. Była nią wyłącznie D. K.. Podkreślić należy, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji oddalił zażalenie D. K., a w pkt 2 sentencji, w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., odrzucił zażalenie K.P., R. P. i D. K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI