II OZ 759/26Wyłączenie sędziego bezstronność powołanie krs
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o wyłączenie asesora od orzekania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca domagała się wyłączenia asesora, powołując się na wadliwość trybu jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa. WSA uznał, że argumentacja skarżącej nie wypełnia dyspozycji przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 18 i 19 P.p.s.a.), ponieważ nie wykazała ona istnienia szczególnego stosunku osobistego mogącego budzić wątpliwości co do bezstronności asesora. Sąd podkreślił, że kwestionowanie sposobu powołania asesora samo w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do jego wyłączenia, a wniosek musi wskazywać na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w konkretnej sprawie. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA, oddalając zażalenie. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm, a nie służyć do odsuwania sędziów uznanych subiektywnie za nieodpowiednich. NSA zaznaczył, że orzecznictwo NSA konsekwentnie nie kwalifikuje wydania orzeczenia z udziałem sędziego powołanego w procedurze z udziałem tzw. 'nowej KRS' jako podstawy nieważności postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu, o ile nie wykazano konkretnych okoliczności podważających bezstronność lub niezawisłość sędziego w danej sprawie. Sąd wskazał, że uprawnienie do orzekania wynika z aktu powołania, a wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter realny, a nie potencjalny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej NSA dotyczącej wyłączenia sędziego (asesora) w kontekście sposobu jego powołania, w szczególności w sprawach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora i nie przesądza o możliwości wyłączenia sędziego w innych okolicznościach. Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy pod kątem bezstronności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczność powołania asesora sądowego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi samoistną podstawę do wyłączenia tego asesora od orzekania w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność powołania asesora w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia asesora od orzekania w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego musi wskazywać na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, a nie może opierać się na ogólnym kwestionowaniu sposobu powołania. Orzecznictwo NSA konsekwentnie nie uznaje wadliwości składu sądu z powodu udziału sędziego powołanego w procedurze z tzw. 'nową KRS', jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności podważających jego bezstronność lub niezawisłość w konkretnej sprawie.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego (asesora) złożony po upływie terminu określonego w art. 5a § 4 P.u.s.a. może być rozpoznany na podstawie art. 19 P.p.s.a. w przedmiocie istnienia okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziego (asesora) może być rozpoznany na podstawie art. 19 P.p.s.a. w przedmiocie istnienia okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, nawet jeśli złożono go po upływie terminu do złożenia wniosku o wyłączenie z mocy ustawy, o ile nie dotyczy to kwestii nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że rozpoznanie wniosku w trybie art. 19 P.p.s.a. było uprawnione, ponieważ dotyczyło ono istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, a nie stricte wyłączenia z mocy ustawy, które ma ściśle określone terminy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zakres przedmiotowy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu, o których stanowi art. 5a P.u.s.a., ale dopuszcza badanie tych kwestii na wniosek strony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa dotycząca Krajowej Rady Sądownictwa, której tryb powołania był kwestionowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wyłączenia asesora na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a., ponieważ skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. • Sam sposób powołania asesora, nawet w procedurze z udziałem tzw. 'nowej KRS', nie stanowi samoistnej przesłanki do jego wyłączenia. • Orzecznictwo NSA nie uznaje wadliwości składu sądu z powodu udziału sędziego powołanego w procedurze z tzw. 'nowej KRS' za równoważne z zaistnieniem podstawy nieważności postępowania, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności podważających bezstronność lub niezawisłość sędziego w danej sprawie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta wyłącznie na wadliwości trybu powołania asesora, bez wskazania konkretnych okoliczności mogących wpływać na jego bezstronność w rozpoznawanej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowanie sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa nie przekłada się automatycznie na możliwość uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego • wniosek o wyłączenie, aby był skuteczny, musi wskazywać na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, co oznacza, że wątpliwość ta nie może mieć charakteru ogólnego • instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich • fakt wydania zaskarżonego orzeczenia z udziałem sędziego powołanego na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. nie jest kwalifikowany jako równoważny zaistnieniu podstawy nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej NSA dotyczącej wyłączenia sędziego (asesora) w kontekście sposobu jego powołania, w szczególności w sprawach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie asesora i nie przesądza o możliwości wyłączenia sędziego w innych okolicznościach. Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy pod kątem bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie wpływu sposobu powołania sędziów na ich bezstronność. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Czy sposób powołania sędziego może podważyć jego bezstronność? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.