II OZ 757/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-07-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie sądowoadministracyjnezmiana przepisówprzepisy przejściowereferendarz sądowyzażalenieNSA

NSA uchylił postanowienie WSA utrzymujące w mocy postanowienie referendarza o umorzeniu postępowania w sprawie prawa pomocy, uznając błędne zastosowanie przepisów o zmianie PPSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza o umorzeniu postępowania w sprawie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w nowym brzmieniu, podczas gdy sprawa powinna być rozpoznana według przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 15 sierpnia 2015 r. Sąd wskazał, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie zmian, co skutkowało koniecznością zastosowania przepisów w brzmieniu dotychczasowym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji zastosował art. 260 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to za błąd. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie daty wszczęcia postępowania przed WSA w kontekście przepisów przejściowych ustawy nowelizującej p.p.s.a. z dnia 9 kwietnia 2015 r. Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, nowe brzmienie przepisów stosowano do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, z wyjątkiem określonych przypadków. W pozostałym zakresie stosowano przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 2 listopada 2012 r., przed wejściem w życie nowelizacji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należało zastosować art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. W tym brzmieniu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza powodowało jego utratę mocy, a sprawa podlegała rozpoznaniu przez sąd, od którego postanowienia przysługiwało zażalenie. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 9 kwietnia 2015 r., jeżeli postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem, a przepis nowelizujący nie został wymieniony w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez nowelizację nie miał zastosowania do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, jeśli nie był objęty zdaniem pierwszym art. 2 ustawy nowelizującej. W związku z tym, do postępowań wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. stosowano przepisy w brzmieniu dotychczasowym, co w przypadku sprzeciwu od postanowienia referendarza oznaczało jego utratę mocy i rozpoznanie sprawy przez sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie wydane przez sąd przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych.

ustawa nowelizująca art. 2 § 1

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady stosowania przepisów ustawy nowelizującej do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W zdaniu pierwszym wymienia przepisy stosowane w nowym brzmieniu, a w zdaniu drugim stanowi, że w pozostałym zakresie stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazany jako podstawa utrzymania w mocy postanowienia referendarza przez WSA, ale błędnie zastosowany przez sąd I instancji.

ustawa nowelizująca art. 3

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnymi

Określa datę wejścia w życie zmian.

p.p.s.a. art. 249a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa postanowienia referendarza o umorzeniu postępowania w sprawie prawa pomocy.

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wspomniany w kontekście przysługującego zażalenia na postanowienie sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez sąd I instancji przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w nowym brzmieniu do postępowania wszczętego przed wejściem w życie nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

sąd I instancji błędnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał art. 260 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. Istota spornego w tej sprawie zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie z jaką datą wszczęto postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym w rozumieniu art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej należało stosować również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Jednocześnie w zdaniu drugim postanowiono, że "W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Ponieważ art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej nie został wymieniony w zdaniu pierwszym art. 2 tej ustawy nowelizującej, zgodnie z przyjętą w zdaniu drugim zasadą działania dawnego prawa, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie należało stosować przepis 260 p.p.s.a. "w brzmieniu dotychczasowym", tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza w kontekście stosowania zmian w przepisach dotyczących prawa pomocy i postanowień referendarzy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu przejściowego związanego z nowelizacją PPSA z 2015 r. i konkretnych przepisów dotyczących prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze stosowaniem przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i sądowoadministracyjnego.

Kiedy nowe prawo nie działa wstecz? NSA wyjaśnia stosowanie przepisów przejściowych PPSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 757/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Po 1168/12 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2013-12-10
II OZ 115/16 - Postanowienie NSA z 2016-02-09
II OZ 758/16 - Postanowienie NSA z 2016-07-15
II OZ 476/16 - Postanowienie NSA z 2016-05-17
II OZ 478/16 - Postanowienie NSA z 2016-05-17
II OZ 477/16 - Postanowienie NSA z 2016-05-17
II OZ 1089/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 260 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1168/12 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2015 r. umarzające postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. zwanej dalej jako "p.p.s.a.") umorzył postępowanie w sprawie wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy.
Sprzeciw od wskazanego powyżej postanowienia Referendarza wniósł R. P. podnosząc, że jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym oraz że budzi ono jego niezadowolenie i oburzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r., na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 grudnia 2015 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 12 stycznia 2016 r. wniósł R. P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji błędnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał art. 260 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r.
Istota spornego w tej sprawie zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie z jaką datą wszczęto postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym w rozumieniu art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 685; dalej jako "ustawa nowelizująca").
W przepisie tym przyjęto regułę prawa międzyczasowego, zgodnie z którą przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej należało stosować również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Jednocześnie w zdaniu drugim postanowiono, że "W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Stosownie zaś do art. 3 ustawy nowelizującej, zmiany weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.
Mający w rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. stanowił że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie wydane przez sąd przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych.
Od 15 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".
Ponieważ art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej nie został wymieniony w zdaniu pierwszym art. 2 tej ustawy nowelizującej, zgodnie z przyjętą w zdaniu drugim zasadą działania dawnego prawa, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie należało stosować przepis 260 p.p.s.a. "w brzmieniu dotychczasowym", tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r.
Innymi słowy przepis powyższy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, nie miał zastosowania "do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie". To zaś oznaczało, że jeżeli postępowanie wszczęto przed 15 sierpnia 2015 r. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie wydane przez sąd przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 260 w związku z art. 194 § 1 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte w dniu 2 listopada 2012 r. (data złożenia skargi na biurze podawczym SKO w Poznaniu), a więc zastosowanie ma przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowy, tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI