Orzeczenie · 2025-05-28

II OZ 746/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoasesor sądowypostępowanie administracyjneochrona zabytkówbezstronność sąduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o wyłączenie asesora od orzekania w sprawie dotyczącej nakazu przeprowadzenia prac konserwatorskich. Skarżący domagał się wyłączenia asesora, podnosząc jako podstawę zarzut wadliwego powołania. Sąd pierwszej instancji uznał, że argumenty dotyczące powołania nie stanowią podstawy do wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zważył, że instytucja wyłączenia sędziego lub asesora ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu. Przepisy dotyczące wyłączenia stosuje się odpowiednio do asesorów sądowych. Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie złożono w trybie art. 19 p.p.s.a., który dotyczy sytuacji, gdy zachodzą okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora) w związku z jego powiązaniami ze stronami lub przedmiotem postępowania. NSA zaznaczył, że zakres przedmiotowy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego (asesora) w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu, co reguluje art. 5a p.u.s.a. Ponieważ wniosek został złożony w trybie art. 19 p.p.s.a., Sąd nie mógł badać zarzutu wadliwego powołania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek, a zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw. Dodatkowo, asesor złożył oświadczenie o braku okoliczności budzących wątpliwości co do jej bezstronności, które nie budziło wątpliwości NSA. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu zastosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego/asesora, rozróżnienie między zarzutem wadliwego powołania a wątpliwościami co do bezstronności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sądach administracyjnych i stosowania przepisów o wyłączeniu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut wadliwego powołania asesora sądowego może stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut wadliwego powołania asesora sądowego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a., ponieważ przepis ten dotyczy wątpliwości co do bezstronności wynikających z innych przyczyn, a nie z okoliczności powołania.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wniosek o wyłączenie złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego (asesora) w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Instytucja ta służy eliminowaniu przyczyn mogących budzić wątpliwości co do bezstronności wynikających z powiązań ze stronami lub przedmiotem postępowania, a nie kwestionowaniu samego aktu powołania.

Jaki jest zakres zastosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego (asesora)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres zastosowania art. 19 p.p.s.a. ogranicza się do sytuacji, gdy zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora) w związku z jego powiązaniami ze stronami lub przedmiotem postępowania, a nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawodawca przewidział odrębne tryby dla kwestionowania bezstronności wynikającej z powiązań (art. 19 p.p.s.a.) i kwestionowania niezawisłości oraz bezstronności w kontekście powołania (art. 5a p.u.s.a.). Wniosek złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. nie pozwala na badanie kwestii związanych z aktem powołania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Zażalenie J. O. na postanowienie WSA oddalające wniosek o wyłączenie asesora zostało oddalone.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wyłączenia sędziego (asesora) na wniosek strony, gdy zachodzą okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora) w związku z jego powiązaniami ze stronami lub przedmiotem postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 20 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia przy składaniu wniosku.

p.p.s.a. art. 18 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie sędziego (asesora) z mocy prawa.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o zażaleniu.

p.p.s.a. art. 197 § §1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o zażaleniu.

p.u.s.p. art. 106zg § § 2

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego odpowiednio do asesorów sądowych.

p.u.s.a. art. 29 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego odpowiednio do asesorów sądowych.

p.u.s.a. art. 5a

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Reguluje kwestie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.

t. j.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 935 art. 19 i 20

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie asesora złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. nie może być podstawą do badania okoliczności powołania asesora.

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego powołania asesora jako podstawa do jego wyłączenia od orzekania.

Godne uwagi sformułowania

Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. • Zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których stanowi art. 5a.p.u.s.a.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego/asesora, rozróżnienie między zarzutem wadliwego powołania a wątpliwościami co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sądach administracyjnych i stosowania przepisów o wyłączeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – wyłączenia sędziego/asesora. Choć nie ma tu nietypowych faktów, interpretacja przepisów jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Wniosek o wyłączenie sędziego: czy wadliwe powołanie to wystarczający powód?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst