II OZ 746/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o wyłączenie asesora od orzekania w sprawie dotyczącej nakazu przeprowadzenia prac konserwatorskich. Skarżący domagał się wyłączenia asesora, podnosząc jako podstawę zarzut wadliwego powołania. Sąd pierwszej instancji uznał, że argumenty dotyczące powołania nie stanowią podstawy do wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zważył, że instytucja wyłączenia sędziego lub asesora ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu. Przepisy dotyczące wyłączenia stosuje się odpowiednio do asesorów sądowych. Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie złożono w trybie art. 19 p.p.s.a., który dotyczy sytuacji, gdy zachodzą okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora) w związku z jego powiązaniami ze stronami lub przedmiotem postępowania. NSA zaznaczył, że zakres przedmiotowy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego (asesora) w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu, co reguluje art. 5a p.u.s.a. Ponieważ wniosek został złożony w trybie art. 19 p.p.s.a., Sąd nie mógł badać zarzutu wadliwego powołania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek, a zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw. Dodatkowo, asesor złożył oświadczenie o braku okoliczności budzących wątpliwości co do jej bezstronności, które nie budziło wątpliwości NSA. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu zastosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego/asesora, rozróżnienie między zarzutem wadliwego powołania a wątpliwościami co do bezstronności.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sądach administracyjnych i stosowania przepisów o wyłączeniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut wadliwego powołania asesora sądowego może stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut wadliwego powołania asesora sądowego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a., ponieważ przepis ten dotyczy wątpliwości co do bezstronności wynikających z innych przyczyn, a nie z okoliczności powołania.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wniosek o wyłączenie złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego (asesora) w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Instytucja ta służy eliminowaniu przyczyn mogących budzić wątpliwości co do bezstronności wynikających z powiązań ze stronami lub przedmiotem postępowania, a nie kwestionowaniu samego aktu powołania.
Jaki jest zakres zastosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego (asesora)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres zastosowania art. 19 p.p.s.a. ogranicza się do sytuacji, gdy zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora) w związku z jego powiązaniami ze stronami lub przedmiotem postępowania, a nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawodawca przewidział odrębne tryby dla kwestionowania bezstronności wynikającej z powiązań (art. 19 p.p.s.a.) i kwestionowania niezawisłości oraz bezstronności w kontekście powołania (art. 5a p.u.s.a.). Wniosek złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. nie pozwala na badanie kwestii związanych z aktem powołania.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wyłączenia sędziego (asesora) na wniosek strony, gdy zachodzą okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora) w związku z jego powiązaniami ze stronami lub przedmiotem postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia przy składaniu wniosku.
p.p.s.a. art. 18 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie sędziego (asesora) z mocy prawa.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o zażaleniu.
p.p.s.a. art. 197 § §1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o zażaleniu.
p.u.s.p. art. 106zg § § 2
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego odpowiednio do asesorów sądowych.
p.u.s.a. art. 29 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego odpowiednio do asesorów sądowych.
p.u.s.a. art. 5a
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Reguluje kwestie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.
t. j.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 19 i 20
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie asesora złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. nie może być podstawą do badania okoliczności powołania asesora.
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwego powołania asesora jako podstawa do jego wyłączenia od orzekania.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. • Zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których stanowi art. 5a.p.u.s.a.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego/asesora, rozróżnienie między zarzutem wadliwego powołania a wątpliwościami co do bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sądach administracyjnych i stosowania przepisów o wyłączeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – wyłączenia sędziego/asesora. Choć nie ma tu nietypowych faktów, interpretacja przepisów jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.
“Wniosek o wyłączenie sędziego: czy wadliwe powołanie to wystarczający powód?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.