II OZ 742/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-15
NSAAdministracyjneWysokansa
wznowienie postępowaniabrak formalnyPESELodrzucenie skargiwarunki zabudowypostępowanie sądowoadministracyjnedowódNSAWSA

NSA wznowił postępowanie i uchylił własne postanowienie oraz postanowienie WSA, uznając, że skarżąca terminowo uzupełniła brak formalny skargi poprzez podanie numeru PESEL, co zostało wykazane nowym dowodem.

Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania po tym, jak jej skarga została odrzucona przez WSA z powodu nieuzupełnienia braku formalnego (numeru PESEL), a następnie jej zażalenie zostało oddalone przez NSA. Kluczowym dowodem w postępowaniu o wznowienie było pismo wysłane przez WSA do strony trzeciej, zawierające odpis skargi skarżącej z podanym numerem PESEL, co wykazało, że brak formalny został uzupełniony. NSA uznał ten dowód za nowy środek dowodowy, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, i na tej podstawie wznowił postępowanie, uchylając poprzednie postanowienia.

Sprawa dotyczy skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r. WSA w Olsztynie odrzucił skargę I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy, wskazując na nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci numeru PESEL, mimo wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 października 2023 r. oddalił zażalenie skarżącej, podzielając ustalenia WSA. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nieważność postępowania (naruszenie przepisów o odrzuceniu skargi i doręczeniach) oraz na wykrycie nowego środka dowodowego – odpisu skargi wysłanego przez WSA do Fundacji [...], który zawierał podany numer PESEL skarżącej. NSA uznał, że ten dowód, istniejący przed zakończeniem postępowania, ale z którego strona nie mogła skorzystać, spełnia przesłanki z art. 273 pkt 2 p.p.s.a. Dowód ten wykazał, że skarżąca uzupełniła wszystkie braki formalne, w tym numer PESEL, co oznacza, że odrzucenie skargi nastąpiło z naruszeniem prawa. W związku z tym NSA wznowił postępowanie, uchylił własne postanowienie oraz postanowienie WSA, uznając skargę za zasadną. Sąd nie orzekł o kosztach, gdyż ustawa nie przewiduje takiej możliwości w przypadku uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, późniejsze wykrycie takiego dowodu, który istniał przed zakończeniem postępowania, ale z którego strona nie mogła skorzystać, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że odpis skargi z podanym numerem PESEL, wysłany przez WSA do strony trzeciej, jest nowym środkiem dowodowym w rozumieniu art. 273 pkt 2 p.p.s.a. Dowód ten wykazał, że skarżąca uzupełniła brak formalny, co oznacza, że odrzucenie skargi było niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_postanowienie

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 273 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 57 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 280 § -282

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 282 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykrycie nowego środka dowodowego (odpis skargi z PESEL wysłany przez WSA do strony trzeciej) uzasadniającego wznowienie postępowania. Naruszenie przepisów postępowania poprzez bezpodstawne odrzucenie skargi mimo terminowego uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu odrzucenie skargi nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

członek

Robert Sawuła

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania w przypadku, gdy dowód na uzupełnienie braków formalnych istniał, ale nie został uwzględniony w pierwotnym postępowaniu z przyczyn proceduralnych leżących po stronie sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowy dowód istniał, ale nie został prawidłowo uwzględniony w aktach sprawy z powodu błędów proceduralnych sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne sądu mogą prowadzić do niesprawiedliwych rozstrzygnięć i jak instytucja wznowienia postępowania może je naprawić, nawet po prawomocnym zakończeniu sprawy. Kluczowy jest tu nowy dowód, który ujawnia prawdę.

Sąd odrzucił skargę przez brak PESEL, ale nowy dowód ujawnił prawdę i uchylił błędne postanowienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 742/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Sawuła
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OZ 561/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-10
II SA/Ol 438/23 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2023-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Wznowiono postępowanie przed NSA, uchylono postanowienie NSA, uchylono postanowienie WSA
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Robert Sawuła Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi I. L. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt II OZ 561/23 w sprawie zażalenia I.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 438/23 odrzucające skargę I.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: 1. wznowić postępowanie sądowoadministracyjne; 2. uchylić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt II OZ 561/23 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 438/23.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II OZ 561/23, oddalił zażalenie I. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 438/23 odrzucające skargę I.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 438/23, odrzucił skargę I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r., nr [...]w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd ten wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z dnia 22 maja 2023 r. skarżąca została wezwana m.in. do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez wskazanie swojego numeru PESEL. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 13 czerwca 2023 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, że jej brak formalny nie został uzupełniony. Sąd powołał art. 57 § 1, art. 46 § 2 pkt 1b, art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) i wskazał, że w rozpatrywanej sprawie termin wyznaczony wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 20 czerwca 2023 r. Skoro zatem brak formalny skargi nie został uzupełniony w zakreślonym terminie, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Dodatkowo Sąd zauważył, że w dniu 3 lipca 2023 r. została podjęta uchwała przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22, zgodnie z którą niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, podnosząc, że pismo polecone ze wskazaniem numeru PESEL, skierowane do WSA w Olszynie skarżąca nadała w dniu 20 czerwca 2023 r., tym samym w ocenie skarżącej zachowany został termin 7 dni na uzupełnienie braku formalnego. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Do zażalenia dołączono kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr [...], nadanej w dniu 20 czerwca 2023 r. do WSA w Olsztynie.
Naczelny Sąd Administracyjny przywołanym na wstępie postanowieniem oddalił powyższe zażalenie jako nieposiadające usprawiedliwionych podstaw.
Sąd odwoławczy podzielił ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi skarżąca pomimo doręczenia jej w dniu 13 czerwca 2023 r. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 maja 2023 r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: wskazanie numeru PESEL, podpisanie skargi i nadesłanie jej do Sądu, nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi w postaci wskazania numeru PESEL. Ponadto zauważył, że w dniu 20 czerwca 2023 r. skarżąca nadała do WSA w Olsztynie przesyłkę poleconą o nr [...]. Wskazał, że jak wynika z notatki sporządzonej przez pracownika biura podawczego, "dnia 22 czerwca 2023 r. do Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła korespondencja od Pani I. L. dot. sprawy o sygn.: II SA/Ol 438/23 – bez pisma przewodniego". Pod notatką widnieje pieczęć biura podawczego z informacją, że przesyłka wpłynęła dnia 22 czerwca 2023 r. i zawierała 5 egzemplarzy skargi. Pieczęć opatrzono podpisem pracownika biura podawczego. Z powyższego zdaniem NSA wynika, że skarżąca uzupełniła jedynie brak formalny skargi poprzez jej podpisanie i nadesłanie do Sądu stosownej liczby egzemplarzy skargi, nie wskazała natomiast numeru PESEL. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec nieuzupełnienia braku formalnego skargi w zakreślonym terminie, pomimo prawidłowo skierowanego do skarżącej wezwania, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
I. L. wniosła skargę o wznowienie postępowania, zaskarżając nią w całości postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt: II OZ 561/23, a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt: II SA/Ol 438/23.
Skarżąca wskazana na następujące podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego:
I. art. 271 pkt. 2 p.p.s.a., tj. nieważność postępowania, wobec pozbawienia skarżącej możliwości działania wskutek naruszenia przepisów postępowania, takich jak:
(a) naruszenia art. 58 §1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. przez bezpodstawne odrzucenie skargi skarżącej mimo terminowego uzupełnienia przez skarżącą wskazanych przez Sąd braków formalnych skargi;
(b) naruszenia art. 49 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 57 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 32 i art. 33 p.p.s.a., poprzez brak zweryfikowania przez WSA w Olsztynie ilości stron i uczestników postępowania na prawach strony przed wezwaniem skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, w rezultacie czego Sąd wezwał skarżącą do dosłania zbyt małej ilości egzemplarzy odpisów skargi (z uzupełnionym brakiem formalnym w postaci podpisania i podania nr PESEL skarżącej), a w następstwie czego Sąd celem doręczenia odpisu uzupełnionej skargi uczestnikom wysłał także do jednej ze stron egzemplarz uzupełnionej skargi przeznaczony dla Sądu pozbywając się w ten sposób z akt sprawy dowodu, iż skarżąca w pełni, a nawet z naddatkiem wykonała wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi - ewentualnie poprzez wadliwe ustalenie katalogu stron i uczestników postępowania, a w rezultacie wysłanie odpisu uzupełnionej skargi do zbyt wielu podmiotów, łącznie z egzemplarzem przeznaczonym dla sądu, co również uniemożliwiło skarżącej wykazanie faktu wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zgodnie z wezwaniem na podstawie akt sprawy;
ewentualnie:
(c) naruszenia art. 67 §5 p.p.s.a. i 76 §1 w zw. z art. 35 § 1 p.p.s.a., przez bezpodstawne doręczenie jednego egzemplarza uzupełnionej skargi R.N., mimo że w jego imieniu jako pełnomocnik działała jego żona D.H. (będąca również stroną) oraz odrębnego odpisu D. H., zaś w takim wypadku funkcjonalna wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku, iż odpis skargi powinien być wysłany w jednym egzemplarzu do D. H. jako uczestniczki i pełnomocnika kolejnego uczestnika. Również w rezultacie tego chybienia Sąd wyzbył się przeznaczonego dla Sądu odpisu uzupełnionej skargi z akt sprawy, co uniemożliwiło skarżącej wykazanie faktu wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zgodnie z wezwaniem na podstawie akt sprawy.
II. art. 273 § 2 p.p.s.a., tj. wobec wykrycia okoliczności faktycznej i środka dowodowego, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego skarżąca nie mogła skorzystać przed wydaniem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt: II OZ 561/23, w postaci:
(a) pisma przewodniego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 43S/23 z dnia 26 czerwca 2023 r. do Fundacji [...], wraz z odpisem skargi skarżącej (podpisanej przez skarżącą i z podanym jej numerem PESEL), co dowodzi, że skarżąca wbrew ustaleniom Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przyjętym za podstawę faktyczną zaskarżonych rozstrzygnięć, doręczyła w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odpisy swojej skargi z podanym jej numerem PESEL.
III. skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania w ostatnim tygodniu października 2023 r., wskutek następujących okoliczności:
1. pod koniec października 2023 r. Fundacji [...] doręczono odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt: II OZ 561/23. Fundacja ta jest stałym klientem adwokata M. K., co ma potwierdzenie w licznych sprawach przed WSA w Olsztynie, czy Naczelnym Sądem Administracyjnym. Prezes w/w Fundacji J.K. zdziwił się temu, iż zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Olsztynie o odrzuceniu skargi zostało odrzucone, z powodu rzekomego nieuzupełnienia braku formalnego skargi w postaci rzekomego nie podania PESELu skarżącej, skoro reprezentowana przez niego Fundacja otrzymała odpis skargi z podanym PESELem skarżącej, którym mowa w pkt. II niniejszej skargi;
2. wobec tego Prezes w/w Fundacji pod koniec października 2023 r. skontaktował się w tej sprawie ze skarżącą i poinformował skarżącą o powyższych spostrzeżeniach i skierował ją do adwokata M. K. W ten sposób skarżąca dowiedziała się o środku dowodowym umożliwiającym wykazanie faktu, że jednak wbrew ustaleniom Sądów uzupełniła braki formalne skargi, więc wykazania, iż nie był podstaw do jej odrzucenia, a tym samym dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania.
3. ponieważ skarga o wznowienie postępowania jest wnoszona przed upływem 3 miesięcy o dowiedzeniu się przez skarżącą o podstawie wznowienia, termin określony w art. 277 p.p.s.a. jest zachowany.
Mając powyższe na uwadze w skardze wniesiono o: dopuszczenie dowodu z dokumentu wskazanego w pkt. II petitum niniejszej skargi w celu wykazania faktu doręczenia przez WSA w Olsztynie Fundacji [...] odpisu skargi skarżącej z uzupełnionym brakiem formalnym, tj. podanym numerem PESEL skarżącej; rozpoznanie niniejszej skargi o wznowienie postępowania, poprzez: - uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt: II OZ 561/23; - uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 438/23; - zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżącej wynikającej z norm przepisanych kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego w tym zastępstwa procesowego skarżącej w tym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania posiada usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do przepisów art. 280-282 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym (na posiedzeniu niejawnym) dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie lub gdy z samego uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, skarga jako pozbawiona ustawowych podstaw wznowienia postępowania podlega odrzuceniu (zob. postanowienia NSA z dnia: 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1057/12; 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1285/12 i 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2607/12). W przeciwnym razie rozpoczyna się drugi etap postępowania. Na tym etapie, a więc wówczas, gdy nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania (skarga jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia), sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie.
Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie (art. 282 § 2 p.p.s.a.), m.in. przepisy o czynnościach procesowych, o doręczeniach, jak również dotyczące wydawania orzeczeń, ich uzasadniania i doręczania. Negatywny wynik tej oceny, a więc gdy powołane podstawy wznowienia wprawdzie istnieją, ale nie pozostają w związku przyczynowym z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, sprawia, że skarga o wznowienie postępowania podlega oddaleniu (zob. postanowienia NSA z dnia: 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2577/12; 4 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1424/13; 23 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2531/12). Oddalenie skargi o wznowienie postępowania następuje wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona (tak NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2836/15).
Podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały określone w art. 271-273 p.p.s.a. Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły. Istotą tej instytucji jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w celu zapewnienia zgodności z prawem wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II OZ 561/23, została wniesiona w terminie oraz oparta na dwóch ustawowych podstawach wznowienia postępowania wynikających z art. 271 pkt 2 i art. 273 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści pierwszego z przywołanych powyżej przepisów można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie natomiast z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie ziściła się przede wszystkim podstawa wznowienia postępowania i weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń oparta na drugim z przywołanych powyżej przepisów, tj. art. 273 pkt 2 p.p.s.a., która w konsekwencji świadczy także o słuszności powołania się w skardze na art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w części, w jakiej powiązano ten przepis z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 i art. 49 § 1 p.p.s.a.
Podstawą wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie takim dowodem jest w ocenie strony skarżącej załączony do skargi o wznowienie a przesłany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do uczestnika postępowania, wraz z pismem przewodnim z dnia 26 czerwca 2023 r. odpis skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 marca 2023r., na którym podano numer PESEL skarżącej.
Dokonując oceny wartości dowodowej ww. dokumentów załączonych do skargi o wznowienie należy przypomnieć przyczyny prawomocnego odrzucenia skargi I.L. Powodem jej odrzucenia była stwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie okoliczność, że pomimo wezwania skarżącej zarządzeniem z dnia 22 maja 2023 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: wskazanie numeru PESEL, podpisanie skargi i nadesłanie jej do Sądu, nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi w postaci wskazania numeru PESEL. Stanowisko to zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem z załączonego do skargi o wznowienie postępowania odpisu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r. doręczonego uczestnikowi postępowania Fundacji [...] jednoznacznie wynika, że skarżąca nadsyłając w wyznaczonym przez Sąd pierwszej instancji terminie żądane odpisy skargi opatrzone jej podpisem, jednocześnie uzupełniła również sporny brak formalny skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL w komparycji skargi. Okoliczność ta na etapie orzekania w zwykłym trybie nie znajdowała swojego potwierdzenia w aktach sądowych sprawy bowiem wszystkie odpisy skargi przesłane przez skarżącą w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 maja 2023 r. zostały przez Sąd pierwszej instancji przesłane pozostałym stronom postępowania stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a. Tym samym załączony do skargi o wznowienie dowód w postaci odpisu skargi doręczonego Fundacji [...] spełniał definicję środka dowodowego w rozumieniu art. 273 pkt 2 p.p.s.a. mającego wpływ na wynik sprawy, który istniał przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej prowadzonej w zwykłym trybie i z którego strona nie mogła skorzystać z uwagi na jego rozesłanie przez Sąd pierwszej instancji pozostałym stronom postępowania. Jednocześnie dowód ten świadczył o wykonaniu przez skarżącą wszystkich punktów zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 maja 2023 r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odrzucenie w tych okolicznościach skargi I. L. nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Odnośnie natomiast pozostałych podnoszonych w skardze o wznowienie okoliczności związanych – w ocenie skarżącej - z wadliwym ustaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie ilości stron i uczestników postępowania przed wezwaniem skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi bądź wadliwym doręczeniem jednego egzemplarza uzupełnionej skargi jednej ze stron, wskazać należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest uzasadnienia dla weryfikacji tych okoliczności. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że przyczyną odrzucenia skargi I.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r. nie było niewykonanie zarządzenia wzywającego skarżącą do nadesłania brakujących odpisów skargi, bowiem w tym zakresie skarżąca uczyniła zadość wezwaniu. Zatem nawet jeśli Sąd pierwszej instancji wadliwie ustalił ilość stron i uczestników postępowania, to fakt ten w przedmiotowej sprawie w związku z odrzuceniem skargi z uwagi na niepodanie przez skarżącą numeru PESEL, jest okolicznością irrelewantną. W tym kontekście nie można zasadnie twierdzić, że w sprawie doszło do pozbawienia strony skarżącej możliwości działania w podanym w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. znaczeniu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał złożoną w niniejszej sprawie skargę o wznowienie postępowania za zasadną i na podstawie art. 273 pkt 2 w zw. z art. 280 § 1 w zw. z art. 282 § 2 i w zw. z art. 185 § 1 zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a. wznowił postępowanie sądowoadministracyjne, uchylił postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt II OZ 561/23 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 438/23.
Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania bowiem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje unormowania pozwalającego na zasądzenie kosztów postępowania w razie uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które to przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie (zob. uchwała NSA z dnia z 4 lutego 2008r. sygn. akt I OPS 4/07).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI