II GZ 143/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę jako spóźnioną, podkreślając bezwzględność terminów procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, uznając ją za spóźnioną o jeden dzień. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując nieznaczne uchybienie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że terminy procesowe są terminami ustawowymi i ich upływ skutkuje odrzuceniem skargi, bez możliwości badania przyczyn uchybienia.
Sprawa dotyczy zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za spóźnioną, wskazując, że została złożona osobiście w siedzibie organu 8 października 2024 r., podczas gdy termin do jej wniesienia upływał 7 października 2024 r. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., argumentując nieznaczne uchybienie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że wniesienie skargi w terminie jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi, a terminy procesowe są terminami ustawowymi, których upływ sąd uwzględnia z urzędu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu. NSA stwierdził, że skarżący złożył skargę po terminie, co uzasadniało jej odrzucenie przez WSA. Sąd zaznaczył, że w postępowaniu zażaleniowym nie bada się przyczyn uchybienia terminu, a jedynie prawidłowość odrzucenia skargi z powodu spóźnienia. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu zażaleniowym bada jedynie, czy termin do wniesienia skargi został dochowany, a w konsekwencji, czy sąd pierwszej instancji zasadnie skargę odrzucił. Nie bada przyczyn uchybienia terminu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wniesienie skargi w terminie jest warunkiem dopuszczalności, a jego upływ skutkuje odrzuceniem skargi z mocy prawa. Postępowanie zażaleniowe dotyczy kontroli prawidłowości odrzucenia skargi z powodu spóźnienia, a nie analizy przyczyn tego spóźnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
p.p.s.a. art. 53 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Terminy procesowe są terminami ustawowymi i ich upływ skutkuje odrzuceniem skargi z mocy prawa.
Odrzucone argumenty
Nieznaczne uchybienie terminu (o 1 dzień) powinno być uwzględnione, a skarga merytorycznie rozpoznana.
Godne uwagi sformułowania
Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zatem jedynie, czy rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy sąd pierwszej instancji zasadnie skargę odrzucił.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym i braku możliwości ich przywracania lub ignorowania nieznacznych uchybień."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga jest ewidentnie spóźniona, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ją odrzucił. Nie rozstrzyga kwestii merytorycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego zastosowania przepisów proceduralnych dotyczących terminów. Choć ważna dla praktyków, nie zawiera elementów zaskoczenia czy nowatorskiej wykładni.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 143/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-04-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane II SA/Bk 682/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2024-11-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdzejko po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 682/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] września 2024 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 682/24, odrzucił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 3 września 2024 r., w przedmiocie potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 3 września 2024 r. o nr: [...], [...], [...] i [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II skargi na ww. decyzje zostały rozdzielone i prowadzone w odrębnych aktach sądowych. Przedmiotowa sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] września 2024 r. nr [...] przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Powyższą decyzję SKO doręczono skarżącemu 6 września 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach postępowania administracyjnego), z kolei skarga na tę decyzję została złożona przez skarżącego osobiście w siedzibie organu 8 października 2024 r. WSA odrzucił powyższą skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) uznając ją za spóźnioną. Wskazał, że 30 dniowy termin do jej wniesienia upływał z końcem dnia 7 października 2024 r. Skarżący zaś, składając skargę osobiście w siedzibie organu w dniu 8 października 2024 r., nie dochował ustawowego terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowaniem, ponieważ strona uchybiła nieznacznie, bo o 1 dzień terminowi przy złożeniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12; dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W zaskarżonym postanowieniu WSA prawidłowo ustalił – a skarżący tego nie kwestionuje, że zaskarżoną decyzję SKO doręczono skarżącemu 6 września 2024 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi od powyższej decyzji organu rozpoczął swój bieg od dnia następnego czyli od 7 września 2024 r. i upływał 6 października 2024 r. (niedziela), a z powodu dnia wolnego termin na złożenie skargi w tym przypadku upłynął 7 października r. (poniedziałek). Zatem skarga, którą skarżący złożył osobiście w siedzibie organu w dniu 8 października 2024 r., niewątpliwie została złożona z uchybieniem terminu. Tym samym uprawniona była ocena WSA, że skarga została złożona po terminie, przez co podlegała ona odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tej sprawie skarga była niewątpliwie spóźniona, a zatem WSA miał obowiązek skargę tę odrzucić. Okoliczności podnoszone przez skarżącego w zażaleniu, dotyczące przyczyn uchybienia terminu, nie mogły być brane pod uwagę w tej sprawie. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zatem jedynie, czy rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy sąd pierwszej instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi i tego czy zaskarżona decyzja była zgodna z prawem. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżący wniósł skargę po terminie. Ta okoliczność sprawiła, że nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie przez WSA złożonej przez niego skargi i przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego dokumentu prawa jazdy. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem orzeka o tym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego (zob. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt I FPS 3/13
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI