II OZ 723/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-07-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie administracyjnenadzór budowlanykoszty postępowaniaskarżącyzażaleniesąd administracyjny

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki i majątek.

Skarżący R. L. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Bydgoszczy odmawiające mu prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata). WSA uznał, że skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów, posiadając dochody z emerytury, renty, czynszu z wynajmu mieszkania, a także majątek (dom, samochód). NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a strona ma obowiązek udowodnić swoją trudną sytuację finansową.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny. WSA uzasadnił odmowę tym, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów w pełnym zakresie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazał, że skarżący posiada dochody z emerytury, renty, czynszu z wynajmowanego mieszkania, a także majątek w postaci domu mieszkalnego i samochodu, co pozwala na pokrycie kosztów. Skarżący w zażaleniu podniósł nierzetelność rozpatrzenia jego pisma oraz trudną sytuację zdrowotną i finansową. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że nie ma ono uzasadnionych podstaw. Sąd podkreślił, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i strona ma obowiązek udowodnić swoją sytuację finansową, uwzględniając nie tylko dochody, ale także majątek i możliwości zarobkowe. NSA powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym strona, która mogła liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów, powinna w pełni wykorzystać swoje możliwości zarobkowe. W związku z tym, NSA postanowił oddalić zażalenie na podstawie art. 197 w zw. z art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ posiada wystarczające środki finansowe i majątek, które pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że skarżący posiada dochody z emerytury, renty, czynszu z wynajmu mieszkania, a także majątek (dom, samochód), co pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i strona ma obowiązek udowodnić swoją trudną sytuację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólna zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego.

P.p.s.a. art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący podniósł trudną sytuację zdrowotną i finansową, która uniemożliwia mu zgromadzenie środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia przez strony kosztów postępowania. To na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji, uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obowiązek udowodnienia trudnej sytuacji finansowej przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji finansowej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak sąd ocenia sytuację finansową strony, uwzględniając dochody i majątek.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 723/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II SA/Bd 57/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2005-11-30
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2006 r, sygn. akt II SA/Bd 57/04 odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r, sygn. akt II SA/Bd 57/04 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2003 r, nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż w przedmiotowej sprawie w stosunku do skarżącego nie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ wnioskodawca nie wykazał niemożności poniesienia kosztów w pełnym zakresie bez powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. WSA uznał, iż w stosunku do skarżącego nie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania przywileju jakim jest ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, ponieważ posiada określone dochody i majątek (dom mieszkalny, lokal mieszkalny). Ponadto z wykazanych przez niego wydatków i zaciągniętych zobowiązań, duża część stanowi spłatę pożyczki zaciągniętej na podjęcie działalności gospodarczej. Skarżący z małżonką posiadają nadto stałe źródło dochodu w postaci renty i emerytury oraz dochód z czynszu od wynajmowanego mieszkania. Sąd wskazał, iż posiadane środki finansowe pozwalają na utrzymanie domu mieszkalnego o znacznej wielkości oraz samochodu osobowego.
R. L. wniósł zażalenie na to postanowienie. Podniósł w nim, iż jego pismo zostało rozpatrzone nierzetelnie i że się wobec tego faktu nie może z nim zgodzić. Ponadto wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansowa, co w efekcie skutkuje wg skarżącego niemożliwością zgromadzenia środków finansowych na opłacenie sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw.
Zauważyć należy, iż zgodnie z generalną zasadą ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego, wyrażoną między innymi w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr
Sygn. akt II OZ 723/06
153, poz. 1270 ze zm.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia przez strony kosztów postępowania, związanych z ich udziałem w sprawie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a prawa pomocy w zakresie częściowym może domagać się osoba prawna gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. To na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji, uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu zatem będzie zależało od tego, co zostało udowodnione przez stronę.
Ponadto dokonując oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, trzeba mieć na uwadze nie tylko wysokość jego aktualnych dochodów, lecz również posiadany przez niego majątek. Znaczenie mają także możliwości zarobkowe z tym majątkiem związane, w szczególności gdy jego charakter pozwala na uzyskiwanie przychodów.
Nie ulega wątpliwości, iż skarżący wraz z małżonką prócz przyznanej renty i emerytury posiadają dochód w postaci czynszu od wynajmowanego mieszkania. Ponadto jak wynika ze stanu faktycznego sprawy uzyskiwane przez skarżącego dochody umożliwiają utrzymanie domu mieszkalnego o powierzchni 110 m kw.
Należy podnieść, iż konieczność wyodrębnienia z bieżących wydatków skarżącej sumy na pokrycie kosztów sądowych nie może samo stanowić przesłanki do przerzucenia tego obowiązku na budżet państwa.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 31 marca 1987r. w sprawie I CZ 26/87 (publ. OSNC 1988/7-8/103), jeżeli strona, która mogła liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych, bez ważnego powodu nie wykorzystała w całości lub w części swoich możliwości zarobkowych, to przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy przyjąć, że stan majątkowy i dochody strony są takie, jakie miałaby ona, gdyby w pełni wykorzystała swoje możliwości zarobkowe.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważyły oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 197 w zw. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI