II OZ 719/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada majątek i dochody wystarczające na pokrycie kosztów postępowania.
Skarżący J.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, po tym jak WSA oddalił jego skargę na bezczynność organu. WSA odrzucił wniosek, wskazując na posiadany przez skarżącego majątek (dom, gospodarstwo rolne, maszyny) i dochody z dopłat rolniczych. NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA, stwierdzając, że skarżący nie wykazał braku możliwości pokrycia kosztów postępowania, a jego sytuacja majątkowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, nawet w kontekście jego pobytu w szpitalu psychiatrycznym.
Sprawa dotyczy zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wcześniej WSA oddalił skargę J.B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Analizując wniosek o prawo pomocy, WSA ustalił, że skarżący posiada znaczący majątek, w tym dom, gospodarstwo rolne o powierzchni 20 ha, lasy oraz 12 maszyn rolniczych o wartości ok. 20.000 zł. Ponadto, skarżący uzyskiwał dochody z gospodarstwa rolnego (10.027 zł) oraz z usług maszynami (500 zł w 2005 r.) i sprzedaży mleka (200 zł miesięcznie). WSA uznał, że te dochody i majątek wystarczają do pokrycia kosztów postępowania. J.B. wniósł zażalenie, podnosząc, że od 23 lutego 2006 r. przebywa na internacji sądowo-psychiatrycznej, co uniemożliwia mu dysponowanie majątkiem i uzyskiwanie dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. NSA podkreślił, że prawo pomocy przyznawane jest na podstawie sytuacji majątkowej i dochodowej, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd zaznaczył, że posiadany majątek daje podstawę do twierdzenia, iż skarżący jest w stanie zgromadzić niezbędne środki. NSA stwierdził również, że okoliczności takie jak pobyt w szpitalu psychiatrycznym nie mają wpływu na ocenę sytuacji majątkowej sprzed tego zdarzenia i nie uniemożliwiły mu składania pism procesowych, w tym zażalenia. W związku z tym, NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił brak podstaw do przyznania prawa pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli posiadany majątek i dochody, ustalone przed internacją, wskazują na zdolność do poniesienia kosztów, a pobyt w szpitalu nie uniemożliwia faktycznie prowadzenia postępowania lub ustanowienia pełnomocnika.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawo pomocy opiera się na ocenie sytuacji majątkowej i dochodowej strony. Skarżący posiadał majątek i dochody, które pozwalały na pokrycie kosztów, a jego pobyt w szpitalu psychiatrycznym nie stanowił przeszkody w uiszczeniu opłat sądowych lub ustanowieniu pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie następuje poprzez złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący posiada majątek (dom, gospodarstwo rolne, maszyny) i dochody (dopłaty rolnicze, usługi), które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania. Pobyt skarżącego w szpitalu psychiatrycznym nie stanowi przeszkody w uiszczeniu kosztów ani ustanowieniu pełnomocnika, zwłaszcza że skarżący był w stanie złożyć zażalenie.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o niemożności dysponowania majątkiem i uzyskiwania dochodów z powodu internacji psychiatrycznej.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja majątkowa J. B. nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Przesłanki przyznania prawa pomocy odwołują się do kryteriów o charakterze majątkowym, abstrahują zaś w dużej mierze od innych czynników o charakterze rodzinnym czy zdrowotnym. Okoliczność przebywania w szpitalu nie stała na przeszkodzie w dokonywaniu czynności w toku postępowania, w tym składaniu zażalenia, a zatem należy domniemywać, że nie uniemożliwi ustanowienie pełnomocnika i uiszczenie wpisu sądowego.
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w kontekście sytuacji majątkowej strony, w tym wpływu stanu zdrowia psychicznego na możliwość ponoszenia kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby fizycznej z majątkiem rolnym i dochodami, a także specyfiki postępowania przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają sytuację materialną wnioskodawców o prawo pomocy, nawet w nietypowych okolicznościach, takich jak problemy zdrowotne.
“Czy problemy ze zdrowiem psychicznym zwalniają z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 719/06 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2006-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 644 Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Nadzór budowlany Sygn. powiązane II SAB/Bk 62/05 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2006-01-24 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 12 lipca 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny w osobie: Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2006 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2006 roku, sygn. akt II SAB/Bk 62/05 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powyżej 30 złotych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2004 roku, sygn. akt SA/Bk 174/03 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Uzasadnienie II OZ 719/06 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce. W dniu 27 stycznia 2006 roku J. B. wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 30 złotych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący posiada dom o powierzchni 70 m kw., gospodarstwo rolne o powierzchni 20 ha, lasy o powierzchni 3,73 ha. Posiada również 12 maszyn rolniczych o łącznej wartości ok. 20.000 złotych (wycena dokonana przez Urząd Skarbowy). Dochodowość gospodarstwa rolnego wynosi 10.027 złotych, w roku 2005 skarżący uzyskał także dochód w wysokości 500 złotych z tytułu świadczenia usług maszynami rolniczymi. Skarżący wskazał, iż jego dochód miesięczny wynosi 200 złotych z tytułu sprzedaży mleka. Ponadto z uzasadnienia wniosku wynika, iż skarżący zamieszkuje wraz z matką, jednakże prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe i jej stan majątkowy nie jest mu znany. Dodatkowo skarżący podniósł także, iż obecnie poszukuje sposobów utrzymania gospodarstwa w związku z orzeczoną internacją psychiatryczną. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż ze zgromadzonych informacji wynika, że skarżący posiada majątek oraz uzyskuje stałe dochody. Na podstawie znajdujących się w aktach sprawy decyzji Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sokółce ustalono, iż skarżącemu przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 10.275,32 złotych oraz płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości 720,72 złotych. Dla oceny sytuacji majątkowej strony istotny zdaniem Sądu był również fakt, iż wnioskodawca nie posiada żadnych osób na utrzymaniu oraz że nie posiada on zadłużenia. Okoliczności te w ocenie Sądu I instancji pozwalają na stwierdzenie, iż sytuacja majątkowa J. B. nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując iż "nie wdaje się w merytoryczną dyskusję z argumentami Sądu". W zażaleniu podniesiono, iż w dniu 23 lutego 2006 roku został doprowadzony na internację sądowo – psychiatryczną, co pozbawiło go możliwości dysponowania posiadanym majątkiem i uzyskiwania dochodów. Skarżący oświadczył, iż nie posiada dostępu do konta bankowego i nie byłby w stanie podjąć pieniędzy nawet w przypadku przyznania dopłat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Zatem to w interesie skarżącego leży przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Jak wynika z powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Ocena przez Sąd sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również wiąże się ze zbadaniem, czy skarżący posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasadnie przyjął, iż brak jest przesłanek do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Bezspornym jest bowiem, iż skarżący posiada majątek, co daje podstawę do twierdzenia, iż jest w stanie zgromadzić środki niezbędne do dalszego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Należy przy tym podkreślić, iż przesłanki przyznania prawa pomocy odwołują się do kryteriów o charakterze majątkowym, abstrahują zaś w dużej mierze od innych czynników o charakterze rodzinnym czy zdrowotnym. Dlatego też fakt przebywania obecnie przez skarżącego w szpitalu psychiatrycznym, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie, które podjęte zostało na podstawie oceny stanu majątkowego i sytuacji skarżącego przed dniem umieszczenia go w szpitalu. Warto także zauważyć, iż okoliczność przebywania w szpitalu nie stała na przeszkodzie w dokonywaniu czynności w toku postępowania, w tym składaniu zażalenia, a zatem należy domniemywać, że nie uniemożliwi ustanowienie pełnomocnika i uiszczenie wpisu sądowego. Argumenty podniesione w zażaleniu nie mogą zatem zmienić oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd ten ocenia bowiem orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod kątem zaistnienia bądź nie okoliczności, o których mowa w art. 184 i 185 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku zarzucić błędu, bowiem Sąd ten zasadnie uznał, iż skoro z oświadczenia strony wynika, iż posiada ona majątek i uzyskuje dochody z tytułu dopłat bezpośrednich, nie sposób uznać, iż strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym nie było podstaw prawnych do udzielenia skarżącemu prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI