I GZ 165/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo celnepostępowanie celneprawo pomocykoszty sądoweNSAWSAzgłoszenie celnenależności celne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco trudnej sytuacji majątkowej.

Spółka z o.o. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odmówiło jej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że spółka miała wystarczająco dużo czasu i środków, aby uiścić wpis sądowy. Spółka argumentowała, że błędnie oceniono jej trudną sytuację finansową, spowodowaną m.in. przez działania urzędów celnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku, a prowadząc działalność gospodarczą, powinna liczyć się z kosztami postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie [...] Spółki z o.o. w Piastowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2006 r. (sygn. akt III SA/Gd 740/05), którym odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że spółka jest w stanie uiścić wpis sądowy w kwocie 1312 zł, wskazując, że postępowanie celne rozpoczęło się w 2002 r., a spółka miała czas na poczynienie oszczędności. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia, twierdząc, że Sąd błędnie ocenił jej możliwości finansowe i nie uwzględnił trudnej sytuacji gospodarczej spowodowanej przez urzędy celne i podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną w przypadkach trudnej sytuacji materialnej. Stwierdził, że spółka, mimo powoływanych trudności, nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku. Sąd wskazał, że strona wnosząc sprawę do sądu powinna liczyć się z kosztami i gromadzić środki, a w niniejszej sprawie nie zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające zwolnienie od kosztów. Zarzut dotyczący sugestii wyprzedaży majątku został uznany za gołosłowny, a niewykonanie wezwania WSA uniemożliwiło inną ocenę sytuacji finansowej. W związku z tym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka kapitałowa, która nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku, a prowadząc działalność, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić środki.

Uzasadnienie

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Spółka, która prowadzi działalność, powinna wykazać, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów, a samo wykazywanie strat lub trudności nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszy temu brak możliwości pokrycia kosztów bieżącej działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 246 § § 2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym lub częściowym.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

PPSA art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wysokość wpisu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku o prawo pomocy. Spółka, prowadząc działalność gospodarczą, powinna liczyć się z kosztami postępowania i gromadzić środki. Nie zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające zwolnienie od kosztów.

Odrzucone argumenty

Sąd błędnie ocenił możliwości finansowe spółki. Błędy w ustaleniach faktycznych doprowadziły do niewłaściwej oceny sytuacji finansowej. Spółka jest w trudnej sytuacji gospodarczej z powodu działań urzędów celnych i podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach charakteryzujących się trudną sytuacją materialną strona wnosząc sprawę do sądu, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki, choćby z bieżącej działalności gołosłownym jest zarzut dotyczący sugestii o możliwości wyprzedaży części majątku spółki celem zaspokojenia wpisu sądowego

Skład orzekający

Czesława Socha

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej i wykazywania trudnej sytuacji finansowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki kapitałowej i jej obowiązku wykazywania trudnej sytuacji materialnej w celu uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – prawa pomocy, które może być kluczowe dla dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteria oceny sytuacji finansowej przez sąd.

Czy trudna sytuacja finansowa spółki zawsze oznacza zwolnienie z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1312 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 165/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Gd 740/05 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-09-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Spółki z o.o. w Piastowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 740/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Piastowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 14 października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: – oddalić zażalenie –
Uzasadnienie
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 10 maja 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny
w składzie:
Sędzia NSA Czesława Socha
po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r.
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej
zażalenia [...] Spółki z o.o. w Piastowie
na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 13 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 740/05
o odmowie przyznania prawa pomocy
w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Piastowie
na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni
z dnia 14 października 2005 r. Nr [...]
w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe
postanawia:
– oddalić zażalenie –
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 marca 2005 r. , sygn. akt III SA/GD 740/05, odmówił [...] Spółce z o.o. w Piastowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach postanowienia Sąd I instancji przeanalizował sytuację majątkową Spółki i doszedł do przekonania, iż Skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy w kwocie 1312 zł.
Sąd wskazał, iż stosowne postępowanie celne, w którego następstwie skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego zostało wszczęte w 2002 r. Tym samym skarżąca, jako spółka kapitałowa do dnia wniesienia skargi, tj. do dnia 7 listopada 2005 r. miała wystarczająco dużo czasu, aby w świetle swojej sytuacji finansowej poczynić określone oszczędności i uczynić zadość obowiązkowi uiszczenia kosztów postępowania. Przemawia za tym chociażby wskazywana kwota należności celnych, której uiszczenie stanowić może dolegliwą konsekwencję finansową rozstrzygnięć wydanych przez organy celne.
Żaląca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie złożonego wniosku.
W uzasadnieniu podała, że Sąd błędnie ocenił jej możliwości finansowe. Błędy w ustaleniach faktycznych doprowadziły do niewłaściwej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jej zdaniem w trakcie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ponad wszelką wątpliwość ustalono, że spółka jest w trudnej sytuacji gospodarczej, ponieważ regularnie wykazuje niewielką, lecz jednak istniejącą stratę. Głównym tego powodem jest zdaniem skarżącej nękanie spółki przez urzędy celne i podatkowe z tytułu niesłusznie naliczonych ceł i podatków. Skarżąca podkreśliła, że kapitał zakładowy ani stan konta w kasie nie odzwierciedlają ogólnej sytuacji w spółce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Przyznanie osobie prawnej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach charakteryzujących się trudną sytuacją materialną.
Koszty sądowe obciążające żalącą w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do opłaty od skargi w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z 2003 r.).
Trafnie Sąd przyjął, że żaląca nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że żaląca mimo powoływanych trudności nadal prowadzi działalność gospodarczą. Pozostała wobec tego tylko ocena czy dochody, które uzyskuje pozwalają na pokrycie kosztów. Należało przyjąć, że tak, skoro nie wykazano jakie są rzeczywiste dochody.
Podkreślić jednak należy, że strona wnosząc sprawę do sądu, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki, choćby z bieżącej działalności. Wyjątkowo, gdy tylko niezwłoczne wniesienie sprawy zapewni ochronę praw strony ze względu na bliski termin, z upływem którego jej roszczenie wygaśnie lub ulegnie przedawnieniu, albo ze względu na inne okoliczności prawne lub faktyczne. Chodzi wówczas o sytuację, że nie ma podstaw do zarzucenia stronie rozmyślnego braku działania. W niniejszej sprawie wyjątkowe okoliczności, o których mowa powyżej nie zachodzą. Rodzaj sprawy oraz prowadzona bieżąca działalność w pełni potwierdzają możliwość poniesienia kosztów związanych z uiszczeniem wpisu, skoro osoba fizyczna czy prawna powinna partycypować w kosztach postępowania.
Należy wskazać, że gołosłownym jest zarzut dotyczący sugestii o możliwości wyprzedaży części majątku spółki celem zaspokojenia wpisu sądowego, ponieważ Sąd I instancji takich sugestii nie poczynił. Nadto skarżąca nie wykonując wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uniemożliwiła inną ocenę swojej sytuacji finansowej.
Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 184 w związku z art. 197 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie zostało oddalone.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI