II OZ 713/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-08-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesądy administracyjnepostanowieniezażalenieWSANSAsytuacja materialnaemeryturaleczenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało prawo pomocy w części (ustanowienie adwokata), a odmówiło w pozostałym zakresie (zwolnienie z kosztów sądowych).

Wnioskodawcy W. i Z. S. domagali się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego. WSA przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że wnioskodawcy są w stanie ponieść koszty sądowe w kwocie 200 zł. NSA, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA, stwierdzając, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób przekonujący, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, zwłaszcza przy dochodzie 3625,35 zł.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyli W. i Z. S., wskazując na wysokie miesięczne dochody z emerytur (3 625,35 zł netto) oraz znaczące wydatki na leczenie (ponad 2100 zł miesięcznie) i utrzymanie mieszkania (około 1000 zł miesięcznie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. przyznał im prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie (zwolnienie z kosztów sądowych) oddalił wniosek. Sąd uznał, że wnioskodawcy, mimo podeszłego wieku i wydatków na leczenie, są w stanie ponieść koszty sądowe w kwocie 200 zł, biorąc pod uwagę wysokość ich dochodów. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, które zostało odrzucone przez WSA postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie WSA z dnia 10 stycznia 2011 r., podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. NSA podkreślił, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Stwierdził, że skarżący nie udowodnili, iż znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza w kontekście dochodu i relatywnie niskiej kwoty wpisu sądowego. W związku z tym NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawcy nie wykazali w sposób przekonujący, że ich sytuacja materialna kwalifikuje ich do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Wnioskodawcy osiągają stosunkowo wysoki i stały dochód, a koszty sądowe (wpis od skargi w kwocie 200 zł) są relatywnie niskie w stosunku do ich dochodów, nawet uwzględniając wydatki na leczenie i utrzymanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących o niemożności poniesienia kosztów sądowych w kwocie 200 zł, mimo dochodu 3625,35 zł i wydatków na leczenie.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawcy nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ich do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy i relacji między dochodem a kosztami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej wnioskodawców; ocena sytuacji materialnej jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego zagadnienia prawa pomocy, które jest ważne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 713/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1959/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-06-19
II OZ 107/12 - Postanowienie NSA z 2012-02-28
II OZ 714/11 - Postanowienie NSA z 2011-08-31
II OZ 715/11 - Postanowienie NSA z 2011-08-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1959/10 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie oddalającym wniosek w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
W dniu 25 listopada 2010 r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek W. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż W. i Z. S. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 3 625,35 złotych netto miesięcznie. Ich majątek obejmuje mieszkanie o powierzchni 90 m2 oraz działkę rekreacyjną. Innego majątku ani oszczędności wnioskodawcy nie wskazali.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że są starszymi i schorowanymi ludźmi, którzy znaczną część uzyskiwanych dochodów przeznaczają na leczenie siebie i zakup lekarstw. Oświadczyli, że wydatki związane z leczeniem wnioskodawczyni, zakupem lekarstw oraz zabiegami i prywatnymi badaniami wynoszą ponad 1 200 złotych miesięcznie. Natomiast koszty związane z leczeniem wnioskodawcy i zakupem lekarstw, w tym prywatne badania i zabiegi to wydatek w wysokości około 900 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że ponoszą także koszty związane z utrzymaniem mieszkania w tym z tytułu opłat za gaz potrzebny na ogrzanie mieszkania oraz do celów bytowych takich jak gotowanie, ciepła woda, energię elektryczną, telewizję kablową o łącznej wysokości około 1 000 złotych miesięcznie. Dodali, że na środki czystości wydają około 150,00 złotych miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Rozpoznając sprawę przyznania prawa pomocy dla W. i Z. S. Sąd uznał, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku strony i przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść tego wydatku. Okoliczność, że wnioskodawcy są w podeszłym wieku co pociąga za sobą konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków związanych z leczeniem i opieką, a także ewentualną pomocą prawną, ma wpływ na ich sytuację materialną i tym samym jest okolicznością przemawiającą za przyznaniem im prawa pomocy. Z tego też względu Sąd przyznał im prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jednakże Sąd uznał, że wnioskodawców stać na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sąd miał przy tym na względzie wysokość tych kosztów, które na obecnym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. oraz okoliczność, że wnioskodawcy utrzymują się z dochodu w wysokości 3 625,35 zł, a zatem uwzględniając zwiększone wydatki wnioskodawców związane z ich wiekiem należy uznać, że są w stanie uiścić kwotę 200 zł wobec wysokości ich dochodów. Okoliczności te wskazują, że wnioskodawcy nie znajdują się w tak trudnej sytuacji materialnej by nie stać ich było na opłacenie kosztów sądowych Z tego względu w zakresie kosztów sądowych wniosek oddalono.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie wskazując na wydatki, które muszą ponieść na leczenie i utrzymanie domu.
Postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Z. S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ich do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym a zatem nie tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu – jak w zaskarżonym postanowieniu ale również zwolnienia z kosztów sądowych. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący osiągają bowiem stosunkowo wysoki i stały dochód w wysokości 3 625,35 zł (emerytury). Mając zatem na uwadze wysokość dochodu skarżących oraz okoliczność, że na obecnym etapie sprawy koszty sądowe sprowadzają się jedynie do uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi oraz uwzględniając nawet wydatki skarżących ponoszone na leczenie i utrzymanie domu należało podzielić pogląd Sądu I instancji, że wnioskodawcy nie znajdują się w tak trudnej sytuacji materialnej by nie stać ich było na opłacenie kosztów sądowych – wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI