II OZ 378/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-12
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćlegitymacja procesowaroboty budowlaneinspektor nadzoru budowlanego

NSA odrzucił zażalenia na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na brak podstaw prawnych do ich wniesienia oraz brak legitymacji procesowej części skarżących.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. NSA odrzucił zażalenie K. P. z uwagi na brak podstaw prawnych do jego wniesienia, wskazując, że postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy wydane po sprzeciwie od orzeczenia referendarza jest ostateczne. Zażalenie D. K. i D. R. zostało odrzucone z powodu braku legitymacji procesowej, gdyż nie byli oni stronami postępowania przed WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenia wniesione przez D. K., K. P. i D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 10 grudnia 2024 r. WSA utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. NSA uznał zażalenie K. P. za niedopuszczalne, powołując się na art. 194 § 1 P.p.s.a. i wskazując, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Postanowienia te są prawomocne z chwilą wydania. Zażalenie D. K. i D. R. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ nie byli oni stronami postępowania przed WSA, a postanowienie WSA dotyczyło wyłącznie K. P. NSA orzekł o odrzuceniu obu zażaleń na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne, ponieważ postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy, wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza, jest ostateczne i nie przysługują od niego środki odwoławcze.

Uzasadnienie

Zgodnie z P.p.s.a., postanowienia WSA wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza są ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu zażaleniem do NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 168 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy, wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza, jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do NSA. Osoby niebędące stronami postępowania przed WSA nie posiadają legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA.

Godne uwagi sformułowania

Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczalności zażaleń na postanowienia WSA w przedmiocie prawa pomocy oraz kwestii legitymacji procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i postanowieniami referendarza sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 378/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 260 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., K. P. i D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 441/24 o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 441/24 w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2024 r. nr 93/2024 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. odrzucić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K. i D. R.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 441/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 441/24 o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2024 r. nr 93/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. P., D. K. i D. R.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a.
Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez K. P. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1.
Zażalenie wniesione przez D. K. i D. R., podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. i D. R., na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ D. K. i D. R. nie byli adresatami tego postanowienia. Była nią wyłącznie K. P.
Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI