II OZ 710/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-08-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweadwokat z urzędupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnenadzór budowlanyrozbiórka

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie, które przyznało prawo pomocy w częściowym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) i odmówiło przyznania adwokata z urzędu.

NSA rozpatrzył zażalenie J. F. na postanowienie WSA w Lublinie, które przyznało prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ale odmówiło przyznania adwokata z urzędu. Sąd I instancji uznał, że dochody skarżącego pozwalają na pokrycie kosztów adwokata. NSA zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przyznano już zwolnienie od większości kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych, ale odmówiło przyznania pomocy w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd I instancji uznał, że dochody skarżącego i jego rodziny (3.320,67 zł netto) są wystarczające do pokrycia kosztów adwokata (ok. 280 zł), mimo konieczności ponoszenia innych wydatków. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób rzeczywiście ubogich. W ocenie NSA, przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych stanowiło już znaczącą pomoc, a odmowa przyznania adwokata z urzędu była uzasadniona, biorąc pod uwagę dochody wnioskodawcy i relatywnie niski koszt pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przyznania adwokata z urzędu jest uzasadniona, jeśli strona wykaże, że jest w stanie ponieść koszty pomocy prawnej, nawet jeśli nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi znaczącą pomoc. Jeśli koszt adwokata jest relatywnie niski w stosunku do dochodów strony, odmowa jego przyznania jest dopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o zażaleniu.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o zażaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochody skarżącego (3.320,67 zł netto) pozwalają na pokrycie kosztów adwokata (280 zł). Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane wobec osób rzeczywiście ubogich. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi już znaczącą pomoc.

Odrzucone argumenty

Sytuacja materialna skarżącego jest na tyle trudna, że uniemożliwia mu poniesienie kosztów adwokata z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

Skład orzekający

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście odmowy przyznania adwokata z urzędu przy częściowym zwolnieniu od kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej strony i relatywnie niskiego kosztu pomocy prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 710/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Lu 312/11 - Wyrok WSA w Lublinie z 2011-10-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 312/11, przyznające J. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów postępowania i odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 312/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał J. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Zdaniem Sądu I instancji, sytuacja materialna skarżącego umożliwia mu poniesienie części kosztów niniejszego postępowania. Kwota 3.320, 67 zł, z której skarżący utrzymuje się wraz z żoną i córkami daje możliwość opłacenia adwokata lub radcy prawnego, który świadczyłby pomoc prawną w niniejszej sprawie, tym bardziej, że skarżący i jego córki posiadają stałe źródło dochodów. Koszt ustanowienia adwokata, skarżący samodzielnie określił jako kwotę 280 zł.
W ocenie Sądu, z uwagi na konieczność ponoszenia stałych miesięcznych opłat wskazywana przez wnioskodawcę kwota 3.320, 67 zł nie jest wystarczająca do uiszczenia kosztów sądowych, które oprócz wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, obejmują następnie opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł) i wpis od skargi kasacyjnej (250 zł).
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. F. wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu. Podnosił, że posiada niskie dochody oraz liczne wydatki związane m. in. z ociepleniem mieszkania oraz koniecznością zakupu lekarstw dla żony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Należy dodać, ze instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając na względzie powyższe uwagi oraz sytuację materialną i rodzinną wnoszącego zażalenie należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie przyznał J. F. prawo pomocy przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, stanowiących zdecydowaną większość wydatków związanych z prowadzonym przez niego postępowaniem przed sądem administracyjnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalna była również odmowa przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, dotyczącym przyznania adwokata z urzędu. Wnioskodawca już na etapie wnoszenia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazywał, że koszt ustanowienia adwokata wynosi 280 złotych. Zestawienie tej sumy ze stałymi miesięcznymi dochodami wnioskodawcy i członków jego rodziny prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe sięgającymi kwoty 3.320,67 zł netto pozwala na zaakceptowanie stanowiska Sądu I instancji w tej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, że wspomniana kwota 280 złotych związana z ustanowieniem adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest aktualnie jedynym kosztem, który skarżący musi ponieść.
W związku z powyższym stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe, a zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu.
Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI