II OZ 704/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając brak wykazania przez skarżącą przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku, argumentując potencjalnymi dużymi kosztami rozbiórki i budowy. WSA odmówił wstrzymania, uznając, że skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji spowoduje u niej szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, a potencjalne koszty obciążają inwestora. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie, a argumenty dotyczące sąsiedniej nieruchomości nie spełniają wymogów znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego. Skarżąca wniosła o wstrzymanie, powołując się na wysokie koszty związane z rozbiórką i budową, które miałyby być trudne do odwrócenia. WSA uznał, że skarżąca nie wykazała wystąpienia tych przesłanek w odniesieniu do swojej osoby, a potencjalne negatywne skutki finansowe obciążają inwestora. NSA w swoim postanowieniu oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie NSA, skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności dotyczących jej własnej sytuacji, które uzasadniałyby wstrzymanie. Argumenty dotyczące potencjalnych negatywnych oddziaływań na sąsiednią nieruchomość (wibracje, hałas, zmiany wilgotności) oraz kwestie estetyczne i potencjalny wpływ na zbycie nieruchomości nie zostały uznane za wystarczające do spełnienia wymogów znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wskazał również, że kwestie zgodności z planem miejscowym czy ochrony przeciwpożarowej są przedmiotem badania skargi, a nie wniosku o wstrzymanie. Dodatkowo, NSA stwierdził, że pismo córki skarżącej, które mogłoby zawierać dodatkowe argumenty, wpłynęło do sądu po wydaniu postanowienia przez WSA, co uniemożliwiło jego uwzględnienie na tym etapie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała tych przesłanek.
Uzasadnienie
Skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności dotyczących jej własnej sytuacji, które świadczyłyby o zagrożeniu znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Argumenty dotyczące kosztów budowy i rozbiórki obciążają inwestora, a nie skarżącą. Potencjalne negatywne oddziaływania na sąsiednią nieruchomość i kwestie estetyczne nie spełniają wymogów znacznej szkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności może nastąpić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 35a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji.
KC art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
P.p.s.a. art. 83 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 33 § § 1 i § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 16 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki). Potencjalne negatywne skutki finansowe obciążają inwestora, a nie skarżącą. Argumenty dotyczące sąsiedniej nieruchomości, estetyki i wpływu na zbycie nie spełniają wymogów znacznej szkody. Pismo córki skarżącej wpłynęło po wydaniu postanowienia WSA. Kwestie zgodności z planem miejscowym i ochrony przeciwpożarowej są badane na etapie skargi, nie wniosku o wstrzymanie.
Odrzucone argumenty
Wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę wiąże się z dużymi kosztami rozbiórki i budowy, trudnymi do odwrócenia. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nie uwzględnienie stanowiska uczestniczki postępowania (córki skarżącej). Niewłaściwa wykładnia art. 61 § 3 P.p.s.a. i art. 35a Prawa budowlanego przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy nie przedstawiono żadnej argumentacji świadczącej o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. względem wnioskodawcy negatywne skutki obciążające inwestora nie mogą uzasadniać wstrzymania, kiedy o wstrzymanie występuje podmiot o interesach sprzecznych z inwestorem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków to takie okoliczności, które ze swej istoty powodują negatywne skutki przewyższające te, które są związane z normalnymi skutkami wykonania tego rodzaju decyzji
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a., zwłaszcza w kontekście braku wykazania własnej, znaczącej szkody przez skarżącego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie składanego przez stronę przeciwną inwestorowi, a nie przez samego inwestora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wstrzymywania inwestycji budowlanych i jasno przedstawia kryteria, jakie musi spełnić skarżący, aby uzyskać taką ochronę. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Kiedy można wstrzymać budowę? Sąd wyjaśnia, kto musi udowodnić szkodę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 704/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Wstrzymanie wykonania aktu Sygn. powiązane II SA/Gl 1503/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-04-03 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1503/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 lipca 2023 r., nr IFXIV.7840.11.3.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 1 grudnia 2022 r. nr AB-756/2022 o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowalnego oraz udzieleniu na rzecz B. P. i M. P. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G.; przebudowę, rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku o nr ew. [...] z przeznaczeniem na cele mieszkalne; przebudowę budynku gospodarczego o nr ew. [...] w celu połączenia z rozbudowywanym budynkiem mieszkalnym; budowę budynku gospodarczego; rozbiórkę garażu o nr ew. [...]; na działce nr [...], obręb B. W skardze na powyższą decyzję H. K. (dalej jako skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. bowiem cofnięcie skutków rozbiórki i budowy budynków wiązać będzie się z bardzo dużymi kosztami. Inwestorzy w piśmie z dnia 8 października 2023 r. nie wyrazili zgody na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Poinformowali, że na skutek działań skarżącej już doszło do opóźnień w realizacji inwestycji, a dalsze są nie do przyjęcia z uwagi na podpisaną umowę z wykonawcą budowy. Wyjaśniono, że wszelkie prace rozbiórkowe zostały szczegółowo uzgodnione z kierownikiem budowy i wykonano w tym zakresie dokumentację techniczną. Wskazali także na wzmocnienie więźby dachowej oraz zwrócili uwagę na zły stan techniczny nieruchomości skarżącej. Postanowieniem z 19 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1503/23, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania z art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrócił uwagę na wyjątkowy charakter tej instytucji i konieczność właściwego uzasadnienia wniosku w zakresie przesłanek wstrzymania poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd zauważył, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej wskazał jedynie ogólnie, że "zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci rozbiórki i budowy budynków, ich cofnięcie wiąże się z bardzo dużymi kosztami" (str. 3 skargi). Nie wskazał natomiast jaką szkodę dla skarżącej spowoduje realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Sąd zwrócił uwagę na przedmiot zaskarżonej decyzji (udzielenie pozwolenia na budowę) i stwierdził, że co do zasady, to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie ewentualny obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 131/08 niepubl. oraz z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 145/08). Wobec tego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, o ile w ogóle występuje, to zdaniem Sądu odnosi się głównie do inwestora, który może być obciążony dodatkowymi kosztami, związanymi z ewentualną rozbiórką spornej inwestycji. Sąd wyjaśnił, że sam fakt realizacji inwestycji, na którą inwestor uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, nie świadczy jeszcze o możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Realizacja takiego zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej, chociaż na różną skalę, zmiany otoczenia inwestycji, to jednak w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, Sąd nie ocenia prawidłowości wydania decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Przedmiot oceny stanowi jedynie to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Sąd podzielił zawartą we wniosku uwagę, że cofnięcie realizacji inwestycji będzie się wiązać z dużymi nakładami finansowymi, jednak uznał, że ewentualna szkoda w tym zakresie może powstać, ale nie po stronie skarżącej, lecz inwestorów. Rozpatrując złożony wniosek Sąd wziął pod uwagę treść art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 682, z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie inwestorzy są przeciwni wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na opóźnienia w realizacji planowanej inwestycji i zobowiązania związane z zawartą umową z wykonawcą budowy. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej nie zasłużył na uwzględnienie bowiem nie wykazano spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 zd. 1 P.p.s.a. W skierowanym bezpośrednio do Sądu I instancji piśmie z 12 października 2023 r. uczestniczka postępowania H. J. K. (córka skarżącej - współwłaścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką inwestora) wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był zasadny. Podniosła, że poniesienie kosztów związanych z budową inwestycji zwyczajowo łączy się z poniesieniem nakładów na poziomie tysięcy złotych. Następnie rozbiórka doprowadziłaby do poniesienia dalszych wielu tysięcy. Powyższe oznacza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Kolejne koszty powiązane będą z rekonstrukcją pierwotnego kształtu obiektu budowlanego, który w sprawie podlega przebudowie a skarga zostanie uwzględniona. Podkreślono, że prace budowlane prowadzone na budynku inwestorów, który jest zabudową bliźniaczą w stosunku do budynku będącego współwłasnością uczestniczki postępowania w razie wydania wyroku stwierdzającego wydanie decyzji w sposób sprzeczny z przepisami nie są bez znaczenia dla jej nieruchomości, zwłaszcza znajdującego się na niej budynku. Będą one czynnikiem przenikania negatywnych oddziaływań: wibracji, ruchów gruntu, zmian wilgotności, hałasu, wreszcie powstanie możliwość przekroczenia granicy przez ruch maszyn budowlanych i odpady. To wszystko oznacza, że prowadzenie prac w stanie niepewności prawnej stwarza zagrożenie poważną szkodą dla jej działki. W skardze kwestionowana jest zgodność inwestycji z planem miejscowym, zwłaszcza zachowanie jednolitej formy architektonicznej i historycznej zabudowy dzielnicy. Jeśli dojdzie do zabudowania przedmiotowej nieruchomości odmiennie od dotychczasowego ładu, może być to podstawa do jeszcze większej swobody dla organów architektoniczno-budowlanych przy wydawaniu decyzji w przyszłości, również w postępowaniach, w których skarżąca nie będzie stroną i nie będzie mogła przeciwdziałać takim odstępstwom. Realna modyfikacja, która mogłaby być analizowana przez organy w przyszłości powinna zaistnieć dopiero po zakończeniu postępowania sądowo-administracyjnego. Uczestniczka wskazuje, że współwłaściciele sąsiadującej z inwestycją nieruchomości podjęli działania celem jej zbycia. Zabudowa inwestora bliźniacza względem ich nieruchomości może zablokować ich w poszukiwaniu kupców jeśli okazałoby się, że jest sprzeczna z zasadami wynikającymi z Planu Miejscowego. Charakter zabudowy bliźniaczej wymaga by bliźniacze budynki były wzajemnie ze sobą w zgodzie. Zdaniem uczestniczki, bliźniacza zabudowa inwestora sprzeczna z planem uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę na jej nieruchomości i odstraszy to nabywców. Brak wstrzymania zaskarżonej decyzji stanowi potencjalne źródło szkody dla współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej. Dodatkowo uczestniczka zauważa, że skoro podniesiono w skardze wątpliwości odnośnie do spełnienia przez projekt wymogów ochrony przeciwpożarowej, to czy wykonanie tego projektu do czasu rozpatrzenia skargi przez Sąd nie wywoła choćby czasowego zagrożenia rozprzestrzenianiem się ognia, co powinno stanowić argument za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Byłoby ze szkodą dla wszystkich stron, aby niedostateczna rozwaga tematu z etapu postępowania administracyjnego wywołała uszkodzenia jej nieruchomości, a dla inwestorów unicestwienie ich wydatków, dodatkowo na ich koszt. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: 1. art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 361 § 1 kodeksu cywilnego (KC) poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a to niewydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości skarżonej decyzji, zwłaszcza że przepisy nie wskazują ograniczeń pojęć znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak również nie wymagają, aby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, dotyczyło bezpośrednio majątku wnioskującego o wstrzymanie, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oparcie się przez Sąd I instancji na chybionej wykładni przepisu, co spowodowało nadmierny rygoryzm oraz niezastosowanie zasadnej w tych warunkach instytucji, 2. art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 35a ustawy prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a to odwołanie się przy odmowie wstrzymywania wykonania skarżonej decyzji na wyłącznie fakultatywnie stosowanym przepisie, a nadto którego przesłanki zastosowania w ogóle nie zachodzą, skoro inwestorowi nie grozi szkoda, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oparcie się przez Sąd I instancji na argumencie, który to nie dotyczył niniejszego spotęgowania i nie był dla rozpoznania wniosku istotny, 3. art. 83 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 i § 1a P.p.s.a. oraz art. 16 § 3 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, a to pominiecie przy wydawaniu postanowienia stanowiska zajętego przez H. K. (córkę), złożonego w terminie zakreślonym zarządzeniem Przewodniczącego w placówce pocztowej Rep. Irlandii (Kraju Członka Unii Europejskiej), a więc w terminie, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozbawienie uczestnika prawa zajęcia stanowiska w postępowaniu, a także pominięcie istotnego i rozsądnego stanowiska. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Po pierwsze, wynika z doświadczenia życiowego i jest wiedzą powszechną, że inwestycje budowlane w Polsce kosztują olbrzymie pieniądze. Samo to stanowi o zagrożeniu znaczną stratą. Przepis nie wymaga, aby ta strata groziła skarżącemu. Natomiast zwrócić uwagę należy, iż przesłanką są tutaj również trudne do odwrócenia skutki. Również nie wymaga dowodu (nota bene, nie jest zwykłym wykazywanie dowodami stanu faktycznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym), a wynika z dotychczasowych wywodów pełnomocnika skarżącej, dodatkowo wspartych powszechną wiedzą i doświadczeniem życiowym, iż rozbiórka budynku po jego wybudowaniu jest również niesamowicie kosztowna, co więcej, podmiot, który go zbudował, z reguły (i jest to tak normalne, jak zwykłe, jak może być, jeśli pełnomocnik ma jakiekolwiek doświadczenie życiowe) nie zabezpiecza sobie przy planowaniu inwestycji budowlanej porównywalnych środków na rozbiórkę nowozbudowanych części budynku i odtworzenie tych części, które miał jak najbardziej zamiar rozebrać. Oczywiste jest, że pozostawienie na poły zbudowanej i rozebranej konstrukcji stanowi złamanie przepisów planu miejscowego nakazującego zachowanie dotychczasowych form architektonicznych. Nadto, nie ulega wątpliwości, że ani budowa, ani tym bardziej rozbiórka, nie są bez znaczenia dla integralności budynku w zabudowie bliźniaczej znajdującego się na nieruchomości sąsiedniej. Toteż szkoda mojej Mocodawczyni i trudne do odwrócenia skutki są tu bezsprzeczne. Po drugie, nie można się zgodzić, że skoro istnieje fakultatywne zabezpieczenie, to nie ma podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Zaznaczono, że Sąd nie musi stosować rzeczonego zabezpieczenia, nie jest ono konieczne. Po wtóre, w tej sprawie nie występują żadne przesłanki zastosowania tegoż zabezpieczenia - inwestycja ma charakter osobisty, nie jest konieczna do żadnego zamierzenia gospodarczego, nie warunkuje osiągania dochodu, nie przyznano na nią żadnych środków publicznych, które to podlegałyby ew. zwrotowi. Zarzucono, że Sąd zakreślił H. K. - córce skarżącej termin 5 dni na zajęcie stanowiska w stosunku do wniosku. Pismo zostało odebrane przez pełnomocnika (pełnomocnictwo pocztowe), a pismo z ustosunkowaniem się zostało nadane w terminie z placówki pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, to jest Republice Irlandii (tam pracuje uczestniczka). Wszytko to jest zgodne z przepisami, zwłaszcza P.p.s.a. Niemniej, Sąd I instancji wydał postanowienie bez uwzględnienia stanowiska uczestniczki, co jest niedopuszczalne - skoro Sąd zakreślił termin na wykonanie wezwania, nieprawidłowe było pominięcie czynności dokonanej zgodnie z tym wezwaniem. Niewątpliwie wypaczyło to wynik orzekania w tym zakresie. Tak więc właściwe jest uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie wniosku Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do niego lub innych osób niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznając wniosek H. K. o wstrzymanie wykonania decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowalnego oraz udzieleniu na rzecz B. P. i M. P. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G.; przebudowę, rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku o nr ew. [...] z przeznaczeniem na cele mieszkalne; przebudowę budynku gospodarczego o nr ew. [...] w celu połączenia z rozbudowywanym budynkiem mieszkalnym; budowę budynku gospodarczego; rozbiórkę garażu o nr ew. [...]; na działce nr [...], obręb B., słusznie uznał, że w złożonym wniosku nie wykazała ona wymaganych z uwagi na przedmiot decyzji, okoliczności o szczególnym charakterze, które uzasadniałby wstrzymanie realizacji tej inwestycji budowlanej. Poza ogólnym stwierdzeniem, że wykonanie decyzji może spowodować konieczność poniesienia przez inwestora z jednej strony kosztów budowy a w razie stwierdzenia wadliwości decyzji także kosztów rozbiórki nie przedstawiono żadnej argumentacji świadczącej o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. względem wnioskodawcy. Negatywne skutki obciążające inwestora nie mogą uzasadniać wstrzymania, kiedy o wstrzymanie występuje podmiot o interesach sprzecznych z inwestorem. Skoro z przepisu art. 61 3 P.p.s.a. wprost wynika konieczność przedstawienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem przez wnioskującego, to należy przyjąć, że okoliczności te powinny odnosić się do jego własnej, realnej i aktualnej sytuacji. Niezrozumiałym byłoby wstrzymywanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorowi z uwagi na wniosek strony przeciwnej, która powołuje okoliczności wywołujące negatywne skutki dla tego inwestora. Jeśli okoliczności negatywne występują po stronie inwestora, to on jest wyłącznie uprawniony do powoływania się na nie we własnym wniosku o wstrzymanie. Słusznie zatem Sąd I instancji zauważył, że znaczne koszty budowy i ewentualnej rozbiórki mogą uzasadniać wstrzymanie decyzji o pozwoleniu na budowę gdyby o wstrzymanie wystąpił sam inwestor, który bezpośrednio ponosi te koszty i wpływają one realnie na jego sytuację. Skarżąca powinna wskazać zatem negatywne okoliczności wykonania zaskarżonej decyzji dotyczącej jej własnej, aktualnej i realnej sytuacji. Wobec braku takiej argumentacji we wniosku Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Fakultatywne jest nałożenie przez Sąd na skarżącego obowiązku uiszczenia kaucji z art. 35a ustawy Prawo budowlane w razie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie decyzji o pozwoleniu na budowę gdyby inwestor wykazał, że wstrzymanie powoduje powstanie u niego roszczeń wymagających zabezpieczenia. Skoro inwestor w niniejszej sprawie nie wykazał istnienia swego roszczenia wymagającego zabezpieczenia, to Sąd nie zastosował obowiązku uiszczenia kaucji wobec skarżącej. Nie naruszył tym samym tego przepisu odmawiając wstrzymania. W ogóle Sąd nie stosował przy rozstrzyganiu przedmiotowego wniosku o wstrzymanie art. 35a ustawy Prawo budowlane. Przytoczył go jedynie w celu wykazania skarżącej, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z racji jej przedmiotu może wiązać się dla niej z koniecznością uiszczenia takiej kaucji. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie naruszył art. 83 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 i § 1a P.p.s.a. oraz art. 16 § 3 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i pominiecie przy wydawaniu postanowienia stanowiska zajętego przez uczestnika postępowania H. J. K. - córkę skarżącej zamieszkującej w Irlandii. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2023 r. a pismo uczestniczki postępowania dotarło na Biuro podawcze Sądu następnego dnia tj. 20 października 2023 r. (prezentata k. 94 akt). Sąd I instancji nie miał zatem możliwości uwzględnić tego pisma przy rozpatrywaniu wniosku bowiem nie wpłynęło ono do Sądu w dniu wydawania postanowienia. Oceniając powyższe pismo pod kątem przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji NSA uznał, że nie zawiera ono argumentacji, która pozwoliłaby pozytywnie rozpatrzeć ten wniosek. Kolejny raz przywołuje się tam negatywne skutki wykonania decyzji ale dotyczące sytuacji inwestora a nie skarżącej. Należy powtórzyć, że ewentualne skutki realizacji budowy według zaskarżonej decyzji gdy skarga zostanie uwzględniona przez Sąd poniesie inwestor. Zatem ewentualne szkody i trudne do odwrócenia skutki w postaci kosztów budowy i kosztów rozbiórki powstałego budynku będą obciążały jedynie jego. Za wstrzymaniem nie mogła przemawiać potencjalna niezgodność zaskarżonej decyzji z planem miejscowym bowiem na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie nie bada się zarzutów skargi i jej legalności. Ta materia zastrzeżona jest dla etapu rozpatrywania skargi a nie dla postępowania incydentalnego jakie wywołuje wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wykazano także czy prace budowlane prowadzone na sąsiedniej nieruchomości w budynku o zabudowie bliźniaczej względem budynku skarżącej powodują zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Znaczna szkoda i trudne do odwrócenia skutki to takie okoliczności, które ze swej istoty powodują negatywne skutki przewyższające te, które są związane z normalnymi skutkami wykonania tego rodzaju decyzji. Okoliczność, że pozwolenie na budowę będzie skutkowało prowadzeniem na sąsiedniej nieruchomości w budynku o zabudowie bliźniaczej określonych prac budowlanych niosących wibracje, ruchy gruntu, zmiany wilgotności, hałas czy też występowanie odpadów budowlanych są to normalne skutki realizacji decyzji o pozwoleniu na budowę. Oczywiście ich zasięg powinien zostać ograniczony do nieruchomości inwestora ale zabudowa bliźniacza powoduje, że uciążliwości prowadzenia robót budowlanych są dla sąsiednich nieruchomości okresowo bardziej odczuwalne. Prowadzenie takich robót wymaga odpowiednich zabezpieczeń i odpowiedniej ich organizacji aby nieruchomość ze wspólną ścianą nie doznała uszkodzeń lub nie doszło do katastrofy budowlanej na części tej sąsiedniej nieruchomości. Uczestniczka postępowania nie wskazuje żadnych konkretnych i aktualnych zagrożeń, które miałyby wystąpić na jej nieruchomości w związku z prowadzeniem robót budowlanych przez inwestora. Wskazuje się na zgłaszaną w skardze wadliwość projektu budowlanego w zakresie ochrony przeciwpożarowej ale nie przedstawia żadnych konkretnych rozwiązań z tego zakresu, które na obecnym etapie realizacji inwestycji zagrażałyby bezpieczeństwu pożarowemu jej nieruchomości. Bezpieczeństwo nieruchomości w tym w zabudowie bliźniaczej co do zasady zawsze jest brane pod uwagę przez Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie ale należy wskazać jakie konkretne rozwiązanie projektowe uznane za wadliwe może zagrażać bezpieczeństwu skarżącej lub bezpieczeństwu powszechnemu. Skoro takich argumentów uczestniczka nie podała to nie można uznać, że przyjęte rozwiązania z zakresu ochrony przeciwpożarowej w projekcie budowlanym zatwierdzonym przez architekta i organy uprawnione skutkować będą powstaniem zagrożenia już na etapie wznoszenia budynku na sąsiedniej nieruchomości. O znacznej szkodzie nie można mówić odnosząc się do argumentacji uczestniczki o potencjalnym wpływie inwestycji na możliwość zbycia jej nieruchomości. Jeśli prowadzona inwestycja będzie niezgodna z planem miejscowym to zaskarżona decyzja zostanie uchylona i wzniesione budynki będą podlegały rozbiórce. Negatywne skutki niezgodności z planem poniesie więc inwestor. Walory estetyczne mogą mieć wpływ na zainteresowanie jej ofertą sprzedaży nieruchomości ale nie można tego uznać za znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że właśnie ogólnikowa argumentacja wniosku o wstrzymanie nie pozwoliła uznać, że w przedmiotowej sprawie powołane zostały okoliczności o szczególnym charakterze, które uprawdopodobniałyby zaistnienie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI